Το Χ.Α. δοκιμάζεται στον κάβο των stress tests

Tου Δημήτρη Παφίλα

Η ελληνική οικονομία δεν έχει δει προς το παρόν καλύτερες μέρες, ωστόσο τα χειρότερα έχουν παρέλθει. Για να έρθουν όμως τα καλύτερα, οι ελληνικές τράπεζες πρέπει να περάσουν τους ελέγχους της ΕΚΤ με τις χαμηλότερες δυνατές απώλειες, αφού έχοντας το 40%-41% της κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστήριου ορίζουν και την πορεία του. Το μεγάλο ερώτημα όμως είναι γιατί η οδός Αθηνών δεν προεξοφλεί αυτές τις καλύτερες μέρες, αλλά αντίθετα «γκρεμίστηκε» από τις 1.213 μονάδες (28 Ιουλίου) προς τα χαμηλά των 1.044 μονάδων (8 Αυγούστου). Η πτώση και η άτσαλη φυγή των hedge funds, σύμφωνα με Ελληνα διαχειριστή του εξωτερικού, επήλθε γιατί δεν συμφωνούν με την τακτική της ΕΚΤ για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, όπως συνέβη στην περίπτωση της πορτογαλικής Banco Espirito Santo. Τα hedge funds απαιτούν η ΕΚΤ να τυπώσει χρήμα – και όχι να πληρώνουν τις διασώσεις τραπεζών οι μέτοχοι, οι ιδιώτες και οι φορολογούμενοι. Στην περίπτωση της Ελλάδας και εν όψει των stress tests, με 77 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια στις τράπεζες και αμφιβολίες για την πολιτική σταθερότητα, η λύση ήταν μια κακήν κακώς έξοδος – αν και μόλις δύο μήνες πριν οι ίδιοι ξένοι επενδυτές είχαν τοποθετήσει 8,3 δισ. ευρώ στις τραπεζικές μετοχές και αρκετά δισ. ευρώ σε εταιρικά ομολογιακά.

Η αντίδραση προς τις 1.100 μονάδες

Το «σπάσιμο» του Δείκτη κάτω από τις 1.050 μονάδες σήμανε για πολλούς την αλλαγή μακροχρόνιας θετικής τάσης που είχε ξεκινήσει από τον Ιούνιο του 2012. Σε αυτά τα χαμηλά επίπεδα ενεργοποιήθηκαν ξένοι επενδυτές (αμερικανικά κυρίως funds) που έχουν τοποθετήσει κεφάλαια στις τράπεζες και η αγορά αντέδρασε την Τρίτη προς τις 1.060-1.098 μονάδες. Tα funds αυτά (Τζον Πόλσον, Πρεμ Γουάτσα – Fairfax, Ντέιβιντ Αϊνχορν – Baupost) δεν επηρεάζονται, όντας αρκετά μακριά από την Ευρώπη. Τοποθέτησαν κεφάλαια στις τράπεζες με προοπτική 2-3 χρόνων – ίσως και περισσότερο. Γι’ αυτούς η επένδυση αποτελεί την καλύτερη σχέση ρίσκου/απόδοσης, δεδομένου ότι οι ελληνικές τράπεζες θα γράφουν κέρδη μόλις η οικονομία επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς. Τότε οι τράπεζες θα μπορούν να πουλούν δάνεια, αλλά και να γράφουν κέρδη από δάνεια για τα οποία έχουν πάρει προβλέψεις. Αρωγός της νέας προσπάθειας ανόρθωσης ήταν η Citigroup, η οποία βρέθηκε στις πρώτες θέσεις των χρηματιστηριακών συναλλαγών τον Ιούλιο. Ο αμερικανικός οίκος σε έκθεσή του «μπιζάρει» την αγορά δίνοντας υψηλές τιμές στις ελληνικές τραπεζικές μετοχές (Alpha 0,65 ευρώ, Εθνική 2,90), αφού εκτιμά πως διαθέτουν το απαραίτητο κεφαλαιακό απόθεμα για να αντεπεξέλθουν στα stress tests της ΕΚΤ. Το ίδιο κεφαλαιακό απόθεμα διαθέτει και η Εθνική, σύμφωνα με τη Citigroup.

Το άσχημο σενάριο

Κακό σενάριο για την ελληνική χρηματιστηριακή αγορά αποτελεί ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια που θα προκύψει -εν όψει της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας- και θα οδηγήσει τη χώρα σε βουλευτικές εκλογές. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, οι πιέσεις προς την κυβέρνηση θα ενταθούν το επόμενο διάστημα – ιδιαίτερα μετά την επιβολή του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), ο οποίος αποτελεί ταφόπλακα για το real estate, καθώς τα περιουσιακά στοιχεία με τους υπέρογκους φόρους και τις χαμηλές τιμές δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν από τις τράπεζες. Κατά το ίδιο κακό σενάριο και εφόσον δεν βρεθούν οι απαιτούμενοι 180 βουλευτές για την εκλογή του Προέδρου, η χώρα θα μπορούσε να οδηγηθεί σε εκλογές τον Μάρτιο του 2015. Στο άσχημο σενάριο ποντάρουν και hedge funds τα οποία βγαίνουν πωλητές κάθε φορά που η αγορά κινείται ανοδικά. Βεβαίως, από όλο τον προηγούμενο σχεδιασμό απουσιάζει μια βασική παράμετρος: η διαπραγμάτευση για το ελληνικό χρέος και η λύση που τελικά θα δοθεί. Το κλειδί το κρατούν οι δανειστές, πάντως, ό,τι κι αν σημαίνει αυτό.

«Μαύρος κύκνος» οι γεωπολιτικές κρίσεις

Για μεγάλο διάστημα οι διεθνείς αγορές αγνοούσαν τις κρίσεις σε Ουκρανία – Παλαιστίνη – Ιράκ λόγω της υψηλής ρευστότητας που διοχετεύουν οι κεντρικές τράπεζες. Οι κυρώσεις έναντι της Ρωσίας, όμως, ήδη γυρίζουν μπούμερανγκ στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αφού οι ευρωπαϊκές χώρες είναι οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς τροφίμων προς τη Ρωσία. Την περασμένη εβδομάδα τα χρηματιστήρια αντέδρασαν αρνητικά, εν μέρει, απέναντι στην κρίση σε Ουκρανία – Ιράκ, αλλά είναι σαφές ότι θα αντιμετωπίσουν το ζήτημα με πιο έντονη νευρικότητα όταν τεθεί θέμα ενεργειακής ασφάλειας στη ροή του φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Ποιοι βλέπουν κέρδη μετά την πίεση 5 χρόνων

Σαγέντ Σακίμπ: «Ωρα να πλουτίσετε από την Ελλάδα» 

Μαζί με το έξυπνο χρήμα (Τζ. Πόλσον, Π. Γουάτσα κ.ά.) στην Ελλάδα επενδύουν εκατοντάδες hedge funds αναδυομένων αγορών από ΗΠΑ και λιγότερο από Ευρώπη. Ενας από τους λιγότερους γνωστούς, ο Σαγέντ Σακίμπ, του Netwall Investments, καλεί τους Αμερικανούς να εκμεταλλευτούν τις περιστάσεις αφού «έφτασε η ώρα να πλουτίσετε από την Ελλάδα», όπως τιτλοφόρησε το άρθρο του. Για τον ίδιο η ελληνική οικονομία δεν έχει δει τα καλύτερα ακόμα, αλλά τουλάχιστον έχουν περάσει οι χειρότερες ημέρες. Οι ελληνικές τράπεζες, όπως επισημαίνει, διαθέτουν την καλύτερη σχέση ρίσκου/απόδοσης σε έναν μακροπρόθεσμο ορίζοντα 3-5 ετών.

Στα θετικά στοιχεία, μεταξύ άλλων, διακρίνει τα εξής:

– Οι τράπεζες έχουν μπει σε τάξη και έχουν αυξήσει τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας εν όψει των stress tests.
Μετά τις συγχωνεύσεις και τις εξαγορές, οι τέσσερις μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες ελέγχουν το 95% της αγοράς. Το έξυπνο χρήμα έχει ήδη μπει στην Ελλάδα (Πόλσον, Αϊνχορν, Γουίλμπουρ Ρος).

– Alpha και Πειραιώς έχουν υψηλούς κεφαλαιακούς δείκτες και μπόρεσαν να αποπληρώσουν τις προνομιούχες μετοχές του κράτους.

Πολ Καζαριάν: «Βιώσιμο το ελληνικό χρέος»

– Η επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές ομολόγων λειτουργεί ως θετικός καταλύτης.

– Η μείωση του ελληνικού ΑΕΠ έχει επιβραδυνθεί.

– Το πρόγραμμα λιτότητας έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα.

– Η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα.

Στα αρνητικά για την Ελλάδα ο Σακίμπ τονίζει τη μεταβλητότητα των τιμών εν όψει των stress tests, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, αλλά και τη μη ιδιωτικοποίηση των τραπεζών. Αντίστοιχες και πιθανότατα πιο θετικές απόψεις για την ελληνική οικονομία διαθέτει και ο εξ Αρμενίας διαχειριστής της Japonica Partners, Πολ Καζαριάν, ο οποίος θεωρεί το ελληνικό χρέος θα καταστεί βιώσιμο μόλις εφαρμοστούν τα διεθνή λογιστικά πρότυπα από την 1η Ιανουαρίου του 2015. Ο ίδιος θεωρεί ότι μόλις εξαλειφθεί το «πέναλτι» από το κούρεμα, οι ελληνικές τράπεζες και η οικονομία θα απογειωθούν. Η Japonica είναι η μοναδική η οποία έκανε διεθνή προσφορά για την αγορά ελληνικών ομολόγων και πραγματοποιεί διεθνή καμπάνια για την ελληνική οικονομία, δηλαδή για τις επενδύσεις της…