Η μεγάλη εξάρτηση της Ελλάδας από τη Ρωσία, σε φυσικό αέριο, έχει σημάνει συναγερμό στην κυβέρνηση για τον προσεχή χειμώνα, με το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής να εκφράζει φόβους για μεγάλη αύξηση των τιμών LNG, εάν υπάρξουν προβλήματα στην τροφοδοσία μέσω Ουκρανίας. Όπως είχε γράψει και το newmoney.gr, η Ελλάδα βρίσκεται στη ζώνη υψηλού κινδύνου .
Στο πλαίσιο αυτό ο υπουργός ΠΕΚΑ, Γιάννης Μανιάτης ζήτησε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης για την προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου με κοινοτική συγχρηματοδότηση στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που θα πληγούν σε περίπτωση που υπάρξουν προβλήματα στην παροχή αερίου από τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προτείνει και τη χρηματοδότηση από τα κοινοτικά ταμεία, που θα εξασφαλίζουν ότι πλεονάζουσες ποσότητες LNG, που έχουν στη διάθεσή τους ευρωπαϊκές εταιρείες, θα πωλούνται σε κράτη – μέλη που τα χρειάζονται, σε λογικές τιμές.
Ο Μηχανισμός, όπως προτείνει το υπουργείο, θα μπορούσε να εγκαθιδρυθεί και να λειτουργήσει στις ακόλουθες βάσεις:
-Στο πρώτο στάδιο της εφαρμογής θα πρέπει να καθορισμούν συγκεκριμένα και γι αυτό μία ή περισσότερες περιοχές των Κρατών-Μελών, συμφώνως προς το Παράρτημα IV της Οδηγίας 994/2010, με σκοπό να ενισχυθεί η ατομική ή συλλογική ενεργειακή ασφάλεια μέσω ΥΦΑ. Ο Μηχανισμός θα είναι δυνατόν να ενεργοποιηθεί μόνο εάν παρουσιασθούν συνθήκες κρίσης στην παροχή φυσικού αερίου, είτε σε επίπεδο συναγερμού είτε σε επίπεδο καταστάσεως έκτακτης ανάγκης.
-Μέσα στο πλαίσιο των Stress-tests ή ακόμη και σε μία μονιμότερη βάση, η Επιτροπή ή η Ομάδα Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο θα πρέπει να ζητούν από κάθε Κράτος-Μέλος για μία περίοδο που αρχίζει από τον Οκτώβριο και λήγει τον Φεβρουάριο του επομένου έτους, μία δυναμική κατάσταση θεμάτων που θα περιλαμβάνει τα εξής:
α. Εξασφαλισμένες και πιθανές παραδόσεις ΥΦΑ κατά την διάρκεια των επομένων έξι μηνών.
β. Αναμενόμενο πλεόνασμα ΥΦΑ που θα μπορούσε να εξαχθεί σε άλλα Κράτη-Μέλη.
γ. Αναμενόμενο έλλειμμα ΥΦΑ κατά την διάρκεια των έξι επομένων μηνών σε περίπτωση προειδοποίησης-συναγερμού για εκδήλωση κρίσης ή σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης λόγω εκδήλωσης κρίσης.
-Ο Μηχανισμός θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει προβλέψεις οι οποίες θα εξασφαλίζουν την διαθεσιμότητα ποσοτήτων ΥΦΑ έκτακτης ανάγκης και τις αντίστοιχες εγγυήσεις που είναι απαραίτητες, κατά περίπτωση, ώστε να υποστηρίζεται η δυνατότητα προμήθειας από όσους πάροχους ή πελάτες πλήττονται περισσότερο από μία σοβαρή διαταρχή παροχής.
-Ως δεύτερο βήμα εφαρμογής θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα πρόγραμμα «Φορτίου ΥΦΑ Εκτακτης Ανάγκης» και να λειτουργήσει υπό την ευθύνη ενός κοινά αποδεκτού οργανισμού (π.χ. Gas LNG Europe) και να επιβλέπεται από την Ομάδα Συντονισμού για το Φυσικό Αέριο σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες των εμπλεκομένων Κρατών-Μελών.
Τι θα γίνει σε περίπτωση διακοπής
Σήμερα, η Ευρώπη εισάγει το 35%-40% των αναγκών της σε φυσικό αέριο από την Ρωσία, μέσω διαφόρων αγωγών, ενώ σε μερικές περιπτώσεις Κράτη-Μέλη, όπως η Βουλγαρία για παράδειγμα, εξαρτώνται κατά 100% από το ρώσικο φυσικό αέριο. Στην Ελλάδα, το 60% του φυσικού αερίου που διακινεί η ΔΕΠΑ έρχεται μέσω της Ουκρανίας, ενώ εκτός από την Ελλάδα μέσω Ουκρανίας τροφοδοτείται με φυσικό αέριο σχεδόν η μισή Ευρώπη: Αυστρία, Ουγγαρία, η Τσεχία, Βουλγαρία, Σλοβενία, καθώς και Μαυροβούνιο, Βοσνία, Σερβία, Μολδαβία.
Οι αντίστοιχες εγκαταστάσεις εισαγωγής LNG στην υπόλοιπη Ευρώπη, ακόμη και αν επαρκούσαν για την εισαγωγή LNG με προορισμό τα Βαλκάνια, δεν θα ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν για το σκοπό αυτό, καθώς δεν υπάρχουν επαρκείς διασυνδετήριοι αγωγοί μεταφοράς, οι οποίοι θα μπορούσαν να μεταφέρουν αυτές τις ποσότητες στα Βαλκάνια.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΚΑ, όπως γίνεται αντιληπτό το ενδεχόμενο μιας μακράς διακοπής του ρώσικου φυσικού αερίου προς την Ευρώπη -διακοπής ακόμη μεγαλύτερης από αυτήν του 2009 που διήρκεσε δύο εβδομάδες- είναι πιθανό, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα στον ενεργειακό εφοδιασμό της χώρας αλλά και όλης της Ευρώπης. Σε μια τέτοια περίπτωση η Ελλάδα, μέσω της ΔΕΠΑ και των λοιπών προμηθευτών που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας, αλλά και οι άλλοι Ευρωπαίοι εταίροι, μέσω των αντίστοιχων εταιριών, θα πρέπει να αναζητήσουν, κατά μόνας, πιθανόν για μεγάλο χρονικό διάστημα, φορτία LNG και άλλες πηγές τροφοδοσίας. Αυτό θα δημιουργήσει ταυτόχρονη ζήτηση από όλη την Ευρώπη και μεγάλη άνοδο των τιμών, δηλαδή ραγδαία αύξηση του ενεργειακού κόστους, που αποτελεί διαχρονικά το μεγαλύτερο κίνδυνο για την οικονομία και με αμφίβολο αποτέλεσμα εύρεσης φορτίων LNG, ικανών να αντισταθμίσουν την έλλειψη του ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, αφού η κάθε χώρα έχει διαφορετικές επιπτώσεις στο ενεργειακό της ισοζύγιο από την έλλειψη του Ρώσικου φυσικού αερίου, διαφορετικές διασφαλισμένες ποσότητες LNG μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας, ενώ πολλές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Σλοβακία, και άλλες, δεν έχουν εγκαταστάσεις LNG. Παράλληλα χώρες που παραδοσιακά κατέχουν μεγάλα μερίδια και συμβολαιοποιημένες ποσότητες στην αγορά LNG, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο θα έχουν από μέτριες έως μηδενικές επιπτώσεις στο ενεργειακό τους ισοζύγιο από την έλλειψη του Ρώσικου φυσικού αερίου.
Εκτόξευση τιμών
Ένα σημαντικό πρόβλημα που υπάρχει για την προμήθεια του LNG στην ΕΕ γενικότερα, είναι οι μεγάλες ποσότητες τις οποίες καταναλώνουν οι χώρες της Ασίας, ιδιαίτερα της Άπω Ανατολής, με προεξάρχουσα την Ιαπωνία. Οι ανάγκες των χωρών αυτών έχουν οδηγήσει τις τιμές του LNG σε επίπεδα πολύ υψηλότερα εκείνων του φυσικού αερίου σε ΗΠΑ και ΕΕ. Αυτό ενδέχεται να έχει ως αποτέλεσμα ποσότητες LNG που θα μπορούσαν να είναι διαθέσιμες για την ΕΕ (και φυσικά την περιοχή μας) σε περίπτωση διακοπής του ρωσικού ΦΑ, αντί να οδεύσουν προς τις αγορές της ΕΕ, να οδεύσουν, τελικά, προς τις αγορές της Ασίας. Σημειώνεται ότι οι παρούσες οικονομικές συγκυρίες και οι υφιστάμενες τιμές του LNG στην spot αγορά, στην οποία θα στραφούν τα περισσότερα κράτη-μέλη για να αναζητήσουν φορτία LNG, σε αντιδιαστολή με το ότι συνέβαινε το 2009, είναι ήδη υψηλές. Υπάρχει λοιπόν ενδεχόμενο να παρατηρηθούν και περιπτώσεις όπου, κράτη-μέλη θα βρεθούν σε πλήρες αδιέξοδο ενεργειακά από την έλλειψη ρώσικου φυσικού αερίου, σε ένα ενδεχόμενο μακράς διακοπής των παραδόσεων μέσω Ουκρανίας και ταυτόχρονα ευρωπαικά φορτία LNG από άλλες χώρες, κράτη-μέλη, ευρισκόμενα σε περρίσεια στο ενεργειακό τους ισοζύγιο να πωλούνται στην Ασία σε καλές τιμές.
Ελένη Στεργίου
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.