Η αλλαγή στρατηγικής του ομίλου Fourlis

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Υπάρχουν πολλών ειδών επιχειρηματικές σχολές. Είναι οι παραδοσιακοί βιομήχανοι, που δένονται με το αντικείμενό τους και τους βλέπει κανείς να έχουν την ίδια δραστηριότητα επί σειρά ετών. Υπάρχουν οι κερδοσκόποι που αλλάζουν κλάδους σαν τα πουκάμισα αποκομίζοντας σύντομο όφελος και ανά δέκα ή ακόμα και πέντε χρόνια αλλάζουν business.

Στην περίπτωση του ομίλου Fourlis όμως τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Για την ακρίβεια, οι ψαγμένοι στα επιχειρηματικά πράγματα της χώρας αναφέρουν την αντίληψη του επιχειρείν που διαθέτει η συγκεκριμένη οικογένεια ως κάτι μοναδικό. Και αυτό διότι η οικογένεια Φουρλή λειτουργεί με «long term investment» λογική, μη διστάζοντας όμως να πουλήσει όταν θεωρεί πως η τιμή είναι καλή ή και να αποχωρήσει από δραστηριότητες που ναι μεν κάποτε έφερναν υπερκέρδη όμως τώρα δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα.

Από τις δεκαετίες του ’50, του ’60 έως και τις αρχές του ’90 θα έλεγε κανείς πως η οικογένεια των Φουρλήδων ήταν «ηλεκτρικάδες». Αυτό ήξεραν να κάνουν, είτε σε επίπεδο χονδρικής ή παραγωγής, είτε και στη λιανική λόγω της εξαγοράς τότε των μετοχών της Κωτσόβολος. Με μια σειρά αποφάσεων, όμως, η Κωτσόβολος πουλήθηκε στη βρετανική Dixons και δόθηκε έμφαση σε νέες δραστηριότητες, ιδιαίτερα από τις αρχές του 2000 και μετά.

Ηταν τα έπιπλα μέσω της ΙΚΕΑ και τα αθλητικά είδη μέσω της Intersport που πήραν τα μυαλά του πάντοτε ευφυούς και χαμηλών τόνων μα υψηλών αποδόσεων Βασίλη Φουρλή. Αυτή η αλλαγή θα περίμενε κανείς να οδηγήσει και σε άμεσες εξελίξεις (πώληση δηλαδή) τη δραστηριότητα του ομίλου στα υπόλοιπα ηλεκτρικά. Κι εδώ είναι το γνωστό μπέρδεμα που έκανε το γκρουπ Φουρλής. Κι αυτό διότι έπρεπε να περάσουν περίπου 15 χρόνια για να αποφασιστεί η στρατηγική κίνηση που μόλις πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε. Η αποεπένδυση δηλαδή από τη δραστηριότητα χονδρικής ηλεκτρικών ειδών εντός του έτους, την οποία ανακοίνωσε πρόσφατα ο όμιλος Fourlis.

Εξελίξεις και στροφή

Για όσους δεν γνωρίζουν πολλά σχετικά με τον όμιλο και την ιστορία του, η συγκεκριμένη υπήρξε μια απλή ανακοίνωση όπως πολλές άλλες. Οσοι όμως γνωρίζουν το DNA της εταιρείας θεωρούν ότι γράφτηκε το ουσιαστικό τέλος εποχής για έναν όμιλο που βάσισε όλη του την ύπαρξη στα ηλεκτρικά όταν εγκαινίασε τις δραστηριότητές του το 1954. Ενα τέλος, όμως, που οδηγεί σε μια άλλου τύπου αρχή. Κι αυτό διότι ενώ η διανομή και η εμπορία των προϊόντων Liebherr, Korting, Brandt, MABE, καθώς και των απορροφητήρων Fourlis πηγαίνει πλέον στην εταιρεία Ideal, ο όμιλος επικεντρώνεται ακόμη περισσότερο στον χώρο της λιανικής, με την ανάπτυξη των ΙΚΕΑ και των Intersport.

Στην απόφαση αυτή οδηγήθηκε η διοικητική ομάδα του ομίλου υπό το πρίσμα μιας σειράς εξελίξεων. Ξεκάθαρα ο κλάδος των ηλεκτρικών γνωρίζει ύφεση λόγω της παράλληλης κρίσης της οικονομίας και πιο συγκεκριμένα της οικοδομής. Κάθε νέο κτίριο σήμαινε καινούρια πλυντήρια, καινούριες κουζίνες και άλλα είδη. Με μηδενική όμως οικοδομική δραστηριότητα όλα τα πλάνα ανατρέπονταν. Και μπορεί ο όμιλος να έχει υγιείς βάσεις, δεν άντεχε όμως να χάνει σε πεδία που δύσκολα θα αλλάξουν πορεία.

Aύξηση κερδών το 2014

Ας μην ξεχνάμε πως ο όμιλος Fourlis το πρώτο εξάμηνο του 2014 παρουσίασε αύξηση πωλήσεων κατά 1,6%, αύξηση κερδών προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων (EBITDA) κατά 10,4%, ενώ οι ζημίες μετά από φόρους μειώθηκαν κατά 27,7%.

Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2014 οι πωλήσεις έφτασαν τα 179 εκατ. ευρώ έναντι 176,1 εκατ. ευρώ το ίδιο εξάμηνο του 2013. Οι ζημίες προ φόρων ανήλθαν σε 7,2 εκατ. ευρώ. Απ’ αυτές, η συμμετοχή των ηλεκτρικών ειδών ήταν στο 1/10 περίπου, καθώς έφθασαν προ φόρων στο 1,1 εκατ. ευρώ. Και όλα αυτά ενώ η χονδρική έφερνε πωλήσεις επί συνόλου 179 εκατ. ευρώ μόλις 9,3 εκατ. ευρώ στον όμιλο.
Η λογική λοιπόν έλεγε πως ένα τόσο δυσανάλογο οικονομικό αποτέλεσμα δεν μπορούσε να συνεχιστεί επί μακρόν. Πολύ δε περισσότερο όταν τα ΙΚΕΑ με πωλήσεις 111,2 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο συνεχίζουν να έχουν αξιοσημείωτη σταθερότητα παρά τις ζημίες, ενώ και στα Intersport υπάρχει αξιοσημείωτη αύξηση πωλήσεων κατά 8,8% σε σχέση με το α’ εξάμηνο του 2013, αλλά και πέρασμα σε κέρδη έναντι ζημιών πέρυσι.

Εξάλλου, η όλη δυναμική του ομίλου Fourlis ξεκάθαρα φαίνεται στο business plan των ΙΚΕΑ και των Intersport. Ηδη η εταιρεία ετοιμάζεται για τα εγκαίνια του Sofia Ring Mall εντός του επόμενου μήνα, σε μια επένδυση των οικογενειών Φουρλή και Κούστα, ενώ σήμερα λειτουργούν συνολικά 7 καταστήματα ΙΚΕΑ, 5 απ’ αυτά στην Ελλάδα, ένα στην Κύπρο και ένα στη Σόφια της Βουλγαρίας. Επίσης λειτουργούν 5 σημεία παραγγελιοληψίας προϊόντων ΙΚΕΑ στη Ρόδο, στην Πάτρα, στα Χανιά, στο Ηράκλειο και στην Κομοτηνή. Επένδυση επίσης αποφασίστηκε εφέτος με τη δημιουργία του e-shop www.ikea.gr αποσκοπώντας στην ενίσχυση της δεξαμενής των καταναλωτών της. Ταυτόχρονα, ο όμιλος Fourlis αριθμεί σήμερα 98 καταστήματα Intersport συνολικά (Ελλάδα 45, Ρουμανία 25, Τουρκία 20, Βουλγαρία 4 και Κύπρο 4) έναντι 90 στο τέλος του 2013.

Πάντως το γεγονός πως ήδη η Alpha Finance την προηγούμενη εβδομάδα μίλησε μετά από καιρό για ανάκαμψη των οικονομικών μεγεθών της Fourlis μέσα στο 2014 και επιστροφή στα κέρδη εντός του 2015 δείχνει ότι η τακτική του ομίλου δεν είναι σε λάθος βάση.

1950-2014 Μια οικογένεια, μια ιστορία

Η ιστορία του ομίλου ξεκινάει το 1950 με την ίδρυση της Α. Φουρλής & ΣΙΑ Ο.Ε. από τον Αναστάσιο Φουρλή, με τον οποίο στη συνέχεια συνεργάζονται και οι άλλοι τρεις αδελφοί Φουρλή, Στέλιος (πατέρας του νυν προέδρου Βασίλη Φουρλή), Ιωάννης και Ηλίας. Αρχικά οικογενειακή αλλά πάντοτε με το βλέμμα στον διεθνή χώρο, η εταιρεία διέγνωσε σύντομα την τάση που διαμορφωνόταν στην ελληνική αγορά. Η χώρα έβγαινε από τις δύσκολες ημέρες της Κατοχής και του Εμφυλίου και περνούσε σε περίοδο ευμάρειας. Ο μέσος πολίτης αναζητούσε τρόπο να βελτιώσει την καθημερινότητά του και φυσικά διεκδικούσε μια θέση στον ήλιο της κατανάλωσης αντίστοιχη με αυτή των υπόλοιπων Δυτικοευρωπαίων. Σύντομα η οικογένεια Φουρλή ξεκινά με την εισαγωγή και το εμπόριο ηλεκτρικών συσκευών από τη Γερμανία έχοντας την αποκλειστική αντιπροσωπία των κορυφαίων σημάτων εποχής, τις κουζίνες, τα αερόθερμα και τους απορροφητήρες Junker + Ruh, τα ηλεκτρικά ψυγεία Linde και τα ραδιόφωνα ERRES. Η Ελλάδα της «σκάφης» έδινε τη θέση της στη χώρα των πλυντηρίων.

■ To 1965 η εταιρεία αναλαμβάνει την αποκλειστική αντιπροσωπεία όλων των απορροφητήρων αμερικανικής προέλευσης.
■ Τον Απρίλιο του 1967 αναλαμβάνει την εισαγωγή, συναρμολόγηση και διάθεση των τηλεοράσεων RCA και Westinghouse, καθώς επίσης και τη συναρμολόγηση τηλεοράσεων για τρίτους στο εργοστάσιο της εταιρείας στην οδό Πειραιώς. Σχεδόν ταυτόχρονα αναλαμβάνει τη διανομή των πλυντηρίων Philco.
■ Το 1968 ο όμιλος περνάει και στην παραγωγή. Την ίδια χρονιά ξεκινά και η κατασκευή απορροφητήρων, ενώ πέντε χρόνια μετά μεταφέρεται από την Αθήνα στις νέες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις της στο 17ο χλμ. της εθνικής οδού Αθηνών – Λαμίας.
■ Σύντομα θα ακολουθήσει η αντιπροσώπευση της General Electric, ενώ αναλαμβάνει τη συναρμολόγηση και εμπορία των τηλεοράσεων Telefunken. Τα κέρδη της εταιρείας ανεβαίνουν, ενώ γίνεται μια επιχείρηση συνώνυμη με την πρόοδο της κατανάλωσης και του κλάδου των ηλεκτρικών.
■ Το 1982 εισάγει και διαθέτει στην αγορά τις ηλεκτρικές συσκευές με την επωνυμία NEFF κάνοντάς τη leader στον χώρο των εντοιχιζόμενων ηλεκτρικών συσκευών. Κάτι όμως η κακή πορεία της αγοράς, κάτι η έλευση των τηλεοράσεων από την Ιαπωνία, σύντομα οι αδελφοί Φουρλή θα διακόψουν την παραγωγή τηλεοράσεων.
Η μεγάλη στροφή
■ Eισάγει τις μετοχές της στο Χρηματιστήριο το 1988, ενώ στον όμιλο εισέρχεται σιγά-σιγά η νέα γενιά της οικογένειας, οι γνωστοί επιχειρηματίες Βασίλης, Λήδα, Παύλος, Αλέξανδρος και Δάφνη Φουρλή.
■ Το 1993 εξαγόρασε το 51% του μετοχικού κεφαλαίου της
Π. Κωτσόβολος ΑΕΒΕ, της μεγαλύτερης αλυσίδας ηλεκτρικών οικιακών συσκευών, ενώ ιδρύθηκαν και οι Genco Romania SRL και Genco Bulgaria με αντικείμενο τη χονδρική πώληση ηλεκτρικών συσκευών.
■ Το 1997 προστέθηκε η One Way Technostores ΑΕΒΕ στη λιανική πώληση ειδών πληροφορικής και ασύρματης τηλεφωνίας, μια εταιρεία όμως που δεν είχε θετική κατάληξη και έκλεισε στις αρχές του 2000.
■ Το 1998 εξαγοράστηκε η τρίτη μεγαλύτερη αλυσίδα ηλεκτρικών συσκευών, η Ράδιο Αθήναι ΑΕΒΕΤΕ, σε μια κίνηση που υπήρξε η αρχή του τέλους για τον όμιλο στα ηλεκτρικά.
■ To 1999, η υπό τον Βασίλη Φουρλή πλέον διοίκηση του ομίλου, αναλαμβάνει το franchise της σουηδικής ΙΚΕΑ στον χώρο του επίπλου και του οικιακού εξοπλισμού για την Ελλάδα. Από κει και πέρα η έμφαση θα δοθεί σε αυτό το σήμα, το οποίο έφερε επανάσταση στην αγορά επίπλων αλλά και την αποκλειστική αντιπροσωπία της μεγαλύτερης διεθνώς αλυσίδας καταστημάτων αθλητικών ειδών Intersport για την Ελλάδα.
■ Σημαντικός σταθμός επίσης στην πορεία του ομίλου ήταν η πώληση της αλυσίδας Κωτσόβολος στη βρετανική Dixons, κίνηση που επέτρεψε στην οικογένεια Φουρλή να επικεντρωθεί στα ΙΚΕΑ και τα Intersport.