Τριετές σιωπητήριο επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Μπορεί στα μέσα της εβδομάδας αλλά και καθ’ όλο το προηγούμενο διάστημα η ΕΚΤ και ο κ. Μάριο Ντράγκι να επιφύλαξαν θετικές ειδήσεις ως προς τη χώρα μας με την ανακοίνωση των πιο ελαστικών όρων για τα stress tests αλλά και την εν γένει πορεία των ελληνικών και κυπριακών τραπεζών, ωστόσο ντιρεκτίβα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο προωθείται και σήμερα δημοσιεύεται στο «business stories» αλλάζει τα δεδομένα.

Κι αυτό διότι, όπως όλα δείχνουν, η Ε.Ε. προωθεί διά των θεσμών της ένα περίεργο σιωπητήριο ενημέρωσης ώστε να αποτραπούν οι συστημικοί κίνδυνοι που απορρέουν από το ασταθές χρηματοπιστωτικό σύστημα, ενώ επενδυτές και καταθέτες δεν θα γνωρίζουν ποιοι είναι οι πραγματικοί κίνδυνοι για τα χρήματά τους.

Ειδικότερα, όπως πληροφορούμαστε, ήδη στην Επιτροπή Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων της Ε.Ε. έχει προωθηθεί από τις 17 Σεπτεμβρίου έγγραφο βάσει του οποίου τονίζεται πως «σε περίπτωση που η ΕΚΤ κρίνει ότι η άμεση δημοσίευση οποιασδήποτε απόφασής της θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τον βαθμό της σοβαρότητας της κάθε πληροφορίας και κατά πόσο μια διοικητική χρηματική ποινή ή οι κυρώσεις που θα επιβάλλονται σε μια επιχείρηση θα είναι δυσανάλογες, θα πρέπει να της δίδεται η διακριτική ευχέρεια να καθυστερήσει τη δημοσίευση της απόφασης μέχρι τρία έτη μετά την ημερομηνία κατά την οποία η απόφαση ελήφθη».

Πρόκειται για ένα «σιωπητήριο» που όμοιό του δεν υπάρχει στην ελληνική νομοθεσία, το οποίο εν μέρει μπορεί να βολεύει κάποιες καταστάσεις σε μια τόσο ασταθή οικονομικά περίοδο όπου πολλά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα διά­γουν μια περίοδο μεγάλων δυσκολιών, από την άλλη πλευρά, όμως, τα τρία χρόνια φαίνεται να είναι ιδιαίτερα μεγάλο διάστημα και δημιουργούν πρόβλημα διαφάνειας ως προς το επενδυτικό και καταθετικό κοινό. Πολύ δε περισσότερο σε χώρες με έντονα φαινόμενα διαπλοκής όπως συνολικά οι χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, ένα τέτοιο διάστημα μπορεί να αποβεί καθοριστικό για την καταδολίευση μεγάλων κοινών. Και το σχετικό έγγραφο, το οποίο, σύμφωνα με πηγές μας, προωθείται άμεσα και τυγχάνει και της έγκρισης του Eurogroup, συνεχίζει αναφέροντας ότι «κατόπιν αιτήματος η ΕΚΤ θα πρέπει να κρατήσει εμπιστευτικές τις προφορικού χαρακτήρα συζητήσεις που εξελίσσονται πίσω από… κλειστές πόρτες με τον πρόεδρο και τους αντιπροέδρους από την αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η ΕΚΤ θα πρέπει να παρέχει μονάχα μια επίσημη αιτιολόγηση για την καθυστέρηση σε παράρτημα ή δημοσίευση της σχετικής απόφασης».

Υπερεξουσίες μετά τα προβλήματα

Πρόκειται για μια υπερεξουσία που προωθείται το τελευταίο διάστημα προς την ΕΚΤ, σε βάρος όμως των πολιτικών εξουσιών και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλευτικού Ελέγχου υπό το πρόσχημα των πιέσεων που οι διεθνείς αγορές και η σπέκουλα μεταξύ κρατών δημιουργεί. Δηλαδή σε περιπτώσεις όπου η ΕΚΤ κρίνει ότι άμεση δημοσίευση κάποιας απόφασης θα θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ε.Ε., θα μπορεί έως τρία χρόνια να καθυστερεί τις ανακοινώσεις της. Μόνο κάτω από ειδικές συνθήκες και σχετικά αιτήματα σπάει αυτή την «ομερτά», ωστόσο πηγές μας από την Ε.Ε. μιλούν για μια «συνθήκη που δύσκολα θα αλλάξει».

Πηγές μας πάντως από το τραπεζικό σύστημα της χώρας αναφέρονται σε μια απόφαση-καταλύτη, που θα αλλάξει τις σχέσεις τραπεζών και πολιτικών ηγεσιών και θα ανακουφίσει στο τέλος χώρες όπως η δική μας, με έντονα προβλήματα στο χρηματοπιστωτικό τους σύστημα. Από την άλλη πλευρά, όμως, η λιγότερη διαφάνεια σε μια Ευρώπη που υπό κανονικές προϋποθέσεις όφειλε περισσότερο να την επιδιώκει, δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα πολιτικής αξιοπιστίας.

Το έγγραφο που προώθησε η ΕΚΤ στην Επιτροπή Οικονομικών και Δημοσιονομικών Υποθέσεων της Ε.Ε.,με το οποίο επιβάλλει τριετές σιωπητήριο σε ποινές και κυρώσεις αν κρίνει ότι αυτές θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα των αγορών