Economist: Η Ελλάδα πρέπει να “καλοπιάσει” τους φοροφυγάδες

Δύο στους τρεις Έλληνες εργαζόμενους είτε δηλώνουν λιγότερα ή και καθόλου στην εφορία, διαπιστώνει έκπληκτος ο Economist στο νέο του τεύχος. Πέρυσι, το 24% της οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα δεν δηλώθηκε, ποσοστό που ξεπερνά αρκετά το 19% του αντίστοιχου ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Το ΔΝΤ θα ήθελε να φέρει μέρος από αυτή τη δραστηριότητα στο φως, για να ενισχύσει τα κρατικά έσοδα, έπειτα από τη συρρίκνωση της οικονομίας κατά 30% και την αύξηση του χρέους στο 174% του ΑΕΠ. Όμως, όπως γράφει το περιοδικό, υπάρχει ο κίνδυνος ότι μια υπερβολικά επιθετική προσπάθεια συλλογής φόρων θα ενισχύσει το πρόβλημα της φοροδιαφυγής.

Και αυτό γιατί σύμφωνα με τον Economist, οι Έλληνες νιώθουν πολύ περισσότερο από άλλους λαούς ότι οι φόροι που πληρώνουν πάνε χαμένοι. Μία έρευνα τοποθέτησε το “φορολογικό ήθος” των Ελλήνων στην 4η θέση από το τέλος ανάμεσα σε 26 χώρες. Και ο ελληνικός δημόσιος τομέας είναι ο πιο διεφθαρμένος σε όλη την ΕΕ. Η ικανοποίηση με τις δημόσιες υπηρεσίες είναι εξαιρετικά χαμηλή. Επομένως, δεν προκαλεί εντύπωση που οι Έλληνες δεν θέλουν να πληρώνουν τους φόρους που τους αναλογούν.

Το πρόβλημα επιτείνεται από το υψηλό ποσοστό της αυτοαπασχόλησης στην Ελλάδα, όπου η φοροδιαφυγή είναι ευκολότερη. Και οι Έλληνες έχουν σημαντικό κίνητρο να φοροδιαφύγουν και να εισφοροδιαφύγουν, αφού το 43% του εργατικού κόστους καταλήγει στα κρατικά ταμεία, την ώρα που ο αντίστοιχος μέσος όρος στις ανεπτυγμένες χώρες είναι 26%.

Όμως, κάθε αύξηση της μαύρης οικονομίας κατά μία ποσοστιαία μονάδα ανεβάζει το χρέος κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, σημειώνει ο Economist.

Το ΔΝΤ θέλει η Ελλάδα να μάθει από το Περού, το οποίο κατά τη δεκαετία του 1990 πάταξε τη φοροδιαφυγή δημιουργώντας μία μικρή, καλά εκπαιδευμένη task force. Το να περιορίσει τις πολλές εξαιρέσεις και τα παραθυράκια στο λαβυρινθώδες φορολογικό σύστημα θα βοηθήσει, επιτρέποντας τη μείωση των συντελεστών και κατ΄ επέκταση περιορίζοντας το κίνητρο της φοροδιαφυγής.

Όμως, η εφορία πρέπει να προχωρά με προσοχή. Με την επίσημη ανεργία να ξεπερνά το 25%, η μαύρη οικονομία αποτελεί σωσίβιο για πολλούς, σύμφωνα με τον Friedrich Schneider του Johannes Kepler University. Τα δύο τρίτα των μαύρων εισοδημάτων ξοδεύονται σχεδόν αμέσως σε επιχειρήσεις που πληρώνουν φόρους. Εάν η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής είναι υπερβολικά αυστηρή, τότε η αλυσίδα αυτή θα τεθεί σε κίνδυνο.

Η Ελλάδα θα πρέπει να “καλοπιάσει” τις  επιχειρήσεις που φοροδιαφεύγουν για να γίνουν νόμιμες. Ο Schneider προτείνει βραχυπρόθεσμες φοροαπαλλαγές για εκείνους που δουλεύουν σε δεύτερη δουλειά, το βράδυ. Άλλη λύση είναι να δοθούν φοροελαφρύνσεις στις μικρές εταιρείες που παίρνουν δάνεια. Τέτοιες δράσεις θα ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις και τους υπαλλήλους τους να δηλωθούν.

Όμως, η καλύτερη γιατρειά για τη φοροδιαφυγή είναι η διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη, καταλήγει ο Economist. Καθώς η ανεργία θα πέφτει και οι μισθοί θα αυξάνονται, η επιθυμία της φοροδιαφυγής θα μειώνεται. Αυτό ακριβώς συνέβη από το 1993 έως το 2003, όταν η Ελλάδα εμφάνιζε μέση ετήσια ανάπτυξη 2,5% και η μαύρη οικονομία συρρικνώθηκε κατά ένα τρίτο.