Παρά το γεγονός ότι η στρατιωτική ισχύς και η τεχνολογική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών παραμένουν ουσιαστικά αδιαμφισβήτητες, οι σύμμαχοί τους ανακαλύπτουν ότι στο πεδίο του εμπορίου αγαθών τα περιθώρια ελιγμών είναι ευρύτερα απ’ όσο εκτιμούσαν. Και, κυρίως, ότι μπορούν να κινηθούν προς εναλλακτικές κατευθύνσεις με ταχύτητα μεγαλύτερη από την αναμενόμενη.
Καμία μεγάλη οικονομία δεν επιδιώκει μια πλήρη αποκοπή από την αμερικανική αγορά, η οποία εξακολουθεί να θεωρείται η πλέον επικερδής διεθνώς. Η μετατόπιση που συντελείται αφορά περισσότερο μια συνειδητή στρατηγική «μείωσης κινδύνου» στις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα ο όρος de-risking χρησιμοποιούνταν σχεδόν αποκλειστικά σε σχέση με την Κίνα.
Η επιλογή αυτή δεν είναι χωρίς κόστος. Προϋποθέτει αναδιάταξη εφοδιαστικών αλυσίδων και, συχνά, δύσκολους πολιτικούς και αξιακούς συμβιβασμούς με χώρες που δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις δυτικές προτεραιότητες. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, οι οικονομικές επιβαρύνσεις κρίνονται διαχειρίσιμες. «Το εμπόριο είναι ίσως ο τομέας όπου οι μεσαίες δυνάμεις διαθέτουν τη μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων», ανέφερε στο Reuters ο Alexander George, διευθυντής γεωπολιτικής στο Tony Blair Institute for Global Change. «Αρκεί να δει κανείς την Ευρωπαϊκή Ένωση: οι απειλές του Trump λειτούργησαν ως καταλύτης σύγκλισης και επιτάχυναν εξελίξεις», πρόσθεσε, παραπέμποντας στις πρόσφατες συμφωνίες με τη Mercosur και την Ινδία.
Ωστόσο, οι συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου αποτελούν σύνθετα πεδία νομικών και πολιτικών ισορροπιών και η επικύρωσή τους απαιτεί χρόνο. Παράλληλα, οι απόπειρες επαναπροσέγγισης της Κίνας από κυβερνήσεις όπως της Βρετανίας και του Καναδά απέχουν ακόμη σημαντικά από την κατάληξη σε δεσμευτικές συμφωνίες.
Στο μεταξύ, οι επιχειρήσεις κινούνται προληπτικά, χωρίς να περιμένουν την πλήρη αποσαφήνιση του νέου εμπορικού πλαισίου. Η Ένωση Ιρλανδικού Ουίσκι χαρακτήρισε «κρίσιμη» τη συμφωνία Ε.Ε.–Ινδίας, καθώς ανοίγει δρόμους προς νέες αγορές που μπορούν να αντισταθμίσουν τον δασμό 15% στις ΗΠΑ, τη βασικότερη αγορά της. Την ίδια ώρα, παρά τις επιφυλάξεις, οι επενδύσεις γερμανικών επιχειρήσεων στην Κίνα κατέγραψαν πέρυσι υψηλό τετραετίας, εν μέρει για την ενίσχυση τοπικών εφοδιαστικών αλυσίδων ως απάντηση σε μια πιο επιθετική αμερικανική εμπορική πολιτική.
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη έρευνα του Reuters σε 220 οικονομολόγους, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 3% φέτος, ποσοστό αμετάβλητο σε σχέση με τις προβλέψεις πριν από έναν χρόνο, παρά τις ανακατατάξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ορισμένοι εκτιμούν μάλιστα ότι αυτή η αναπροσαρμογή μπορεί να αποδειχθεί επωφελής μακροπρόθεσμα. Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, έχει καλέσει τις λεγόμενες «μεσαίες δυνάμεις» να οικοδομήσουν ένα πλέγμα αμοιβαίων συμμαχιών.
Η πλειονότητα των χωρών επιλέγει τη διαφοροποίηση έναντι των ΗΠΑ, αποφεύγοντας μια ανοιχτή σύγκρουση με την κορυφαία υπερδύναμη. «Η εμπορική διαφοροποίηση είναι ήδη σε εξέλιξη και δεν δείχνει να ανακόπτεται», σημείωσε ο Mujtaba Rahman, επικεφαλής Ευρώπης στο Eurasia Group. «Το αν η Ευρώπη θα έχει καταστεί μια πιο αξιόπιστη οικονομική πρόταση σε πέντε χρόνια, παραμένει ανοιχτό ερώτημα», συμπλήρωσε.
Στο τέλος, δύο παράγοντες ενδέχεται να φρενάρουν την ταχύτητα και το εύρος της προσαρμογής επιχειρήσεων και κρατών στο εμπορικό σοκ που προκάλεσε ο Tραμπ. Ο πρώτος αφορά τη διστακτικότητα των κινεζικών αρχών να ενισχύσουν την εσωτερική κατανάλωση, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα της Κίνας να καλύψει άμεσα το κενό της αμερικανικής αγοράς.
Το Tony Blair Institute επισημαίνει ότι, παρότι οι κινεζικές εξαγωγές αυξήθηκαν μετά την επιβολή υψηλότερων αμερικανικών δασμών, οι εισαγωγές παρέμειναν στάσιμες, οδηγώντας σε διεύρυνση των εμπορικών ελλειμμάτων τρίτων χωρών με την Κίνα. Ο δεύτερος παράγοντας είναι το ενδεχόμενο αντίδρασης των ΗΠΑ στη στρατηγική διαφοροποίησης. «Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο αυτό θα μετατραπεί σε μια νέα γεωπολιτική γραμμή ρήξης», κατέληξε ο George από το TBI.
Διαβάστε ακόμη
Ρεύμα: Μαζική έξοδος από τα πράσινα τιμολόγια – Στροφή 83% των νοικοκυριών στα σταθερά (πίνακας)
Ομπρέλα στήριξης για τους ευάλωτους δανειολήπτες (πίνακας)
Αργύρης Σαλιαρέλης: Θα τη… γλιτώσει αυτή τη φορά ο «Πύργος» του στην Αίγινα; (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.