Από τις πασαρέλες μέχρι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι γούνες φαίνεται να επιστρέφουν δυναμικά στο προσκήνιο. Στην Ευρώπη, ωστόσο, το ερώτημα δεν είναι αν αναβιώνει σαν μόδα, αλλά αν έχει θέση στο μέλλον.
Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει το ενδεχόμενο να θέσει τέλος στην εκτροφή ζώων για γούνα, οι εικόνες που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο αφηγούνται μια διαφορετική ιστορία. Στους λογαριασμούς της International Fur Federation εμφανίζονται συνεχώς γνωστά ονόματα της παγκόσμιας σκηνής.
Η Τζένα Ορτέγκα, πρωταγωνίστρια της σειράς Wednesday στο Netflix, εμφανίζεται σε πρεμιέρα με ιταλικό παλτό αξίας 15.500 δολαρίων. Ο Φαρέλ Γουίλιαμς τραγουδά στα Grammy φορώντας λευκό παλτό, ενώ η Ριάνα, η Τζένιφερ Λόπεζ, η Μαντόνα, η Κιμ Καρντάσιαν και άλλοι διάσημοι δίνουν τη δική τους προβολή στο προϊόν. Η εικόνα που διαμορφώνεται θυμίζει περισσότερο επιστροφή παρά παρακμή. Στις Βρυξέλλες, όμως, το δίλημμα είναι σαφές, πρέπει αυτή η βιομηχανία να συνεχίσει να υπάρχει;
Πιέσεις για πανευρωπαϊκή απαγόρευση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται κοντά στην ανακοίνωση της απάντησής της σε αίτημα πολιτών που συγκέντρωσε πάνω από 1,5 εκατομμύριο υπογραφές και ζητά την πλήρη απαγόρευση της εκτροφής ζώων για γούνα, καθώς και του εμπορίου σχετικών προϊόντων. Σύμφωνα με το POLITICO, οι Βρυξέλλες δεν αναμένεται να προχωρήσουν σε απαγόρευση, αλλά να ζητήσουν αυστηρότερους κανόνες για τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων.
Η απόφαση καθυστερεί, λόγω αντιρρήσεων, τόσο από κράτη-μέλη, όσο και από εσωτερικές διαφωνίες στην Επιτροπή. Ωστόσο, η κατεύθυνση φαίνεται να είναι ήδη γνωστή και έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων, που κάνουν λόγο για «προδοσία».
Η πραγματικότητα πίσω από την εικόνα
Για τον Μάικ Μόζερ, πρώην στέλεχος της βιομηχανίας γούνας, η αντίθεση ανάμεσα στην εικόνα και την πραγματικότητα είναι καθοριστική. Έχοντας εργαστεί στην International Fur Federation και ως επικεφαλής του Βρετανικού συνδέσμου εμπορίου γούνας, αποφάσισε το 2019 να αποχωρήσει και να στραφεί στην πλευρά των οργανώσεων για τα ζώα.
Όπως περιγράφει, η αλλαγή στάσης δεν προήλθε από θεωρητικά επιχειρήματα, αλλά από προσωπική εμπειρία σε φάρμα εκτροφής. Μεγάλες εγκαταστάσεις, μικρά συρμάτινα κλουβιά, ζώα σε συνεχή ένταση και φόβο. Η μυρωδιά, όπως λέει, δεν είχε καμία σχέση με αγροτικό περιβάλλον, αλλά με τη συγκέντρωση αποβλήτων χιλιάδων ζώων.
«Την πρώτη φορά που πήγα, σοκαρίστηκα. Πρόκειται για άγρια ζώα σε πολύ μικρούς χώρους», σημειώνει. Σύμφωνα με τον ίδιο, η βιομηχανία δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά ούτε τις πρακτικές ούτε το μοντέλο λειτουργίας της, ακόμη και σε περιόδους υψηλών εσόδων.
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ήδη διαπιστώσει ότι τα προβλήματα ευζωίας των ζώων, όπως το στρες, ο περιορισμός και η αδυναμία φυσικής συμπεριφοράς, δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν στο υπάρχον σύστημα εκτροφής. Η ικανοποίηση των αναγκών των ζώων, σύμφωνα με τα συμπεράσματα, θα απαιτούσε πλήρη εγκατάλειψη του σημερινού μοντέλου. Αυτό δημιουργεί ένα κρίσιμο ερώτημα, εφόσον το σύστημα δεν μπορεί να διορθωθεί, τι ακριβώς θα αλλάξουν οι νέοι κανόνες;
Μια βιομηχανία που επιμένει
Παρά τις πιέσεις, η βιομηχανία συνεχίζει να υπερασπίζεται τη θέση της. Ο Μαρκ Ότεν, διευθύνων σύμβουλος της διεθνούς ομοσπονδίας γούνας, επισημαίνει ότι μεγάλες φίρμες όπως Fendi, Louis Vuitton και Dior συνεχίζουν να χρησιμοποιούν γούνα. Περιγράφει έναν παγκόσμιο κλάδο με σύνθετη αλυσίδα παραγωγής, που εκτείνεται από φάρμες στη Φινλανδία και την Ελλάδα, μέχρι εργαστήρια στην Ιταλία και καταστήματα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όπως τονίζει, πρόκειται για έναν τομέα υψηλής αξίας, με προϊόντα που μπορεί να φτάσουν έως και τις 200.000 ευρώ.
Μετά την πανδημία, μάλιστα, παρατηρείται αυξημένο ενδιαφέρον από νεότερους καταναλωτές, κυρίως μέσω της αγοράς μεταχειρισμένων προϊόντων, στο πλαίσιο μιας πιο «βιώσιμης» κατανάλωσης. Η προβολή μέσω διασημοτήτων αποτελεί συνειδητή στρατηγική, όπως παραδέχεται.
Στην Ελλάδα, ο Μίλτος Καρακουλάκης, επικεφαλής της Fur Europe και εκτροφέας μινκ στη Δυτική Μακεδονία, υποστηρίζει ότι η δραστηριότητα στηρίζει σημαντικό μέρος της τοπικής οικονομίας. Όπως αναφέρει, περίπου 7.000 θέσεις εργασίας συνδέονται με τον κλάδο στην περιοχή, αριθμός που διαφέρει σημαντικά από τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το δίλημμα των Βρυξελλών
Ο επίτροπος για την ευζωία των Ζώων, Όλιβερ Βάρχελι, φαίνεται να αποφεύγει τη λέξη «απαγόρευση», προκρίνοντας λύσεις που βασίζονται σε κανονισμούς και όχι σε πλήρη κατάργηση της δραστηριότητας. Σε συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Ολλανδή ευρωβουλευτής Άνια Χάζεκαμπ ζήτησε ξεκάθαρα την απαγόρευση, χαρακτηρίζοντας τη βιομηχανία «απαράδεκτη». Ο Βάρχελι απάντησε ότι το ζήτημα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Η τελική απόφαση της Επιτροπής αναμένεται μετά το Πάσχα, με πιθανή κατάθεση νομοθετικής πρότασης έως το 2027.
Ο Μάικ Μόζερ εκτιμά ότι το ζήτημα θα κριθεί ιστορικά. «Οι επόμενες γενιές θα αναρωτηθούν αν πράγματι κρατούσαμε ζώα σε μικρά κλουβιά για ένα προϊόν που δεν είναι απαραίτητο», σημειώνει. Το ερώτημα, πλέον, δεν αφορά μόνο την οικονομία ή τη μόδα, αλλά και τις αξίες που θα καθορίσουν το μέλλον της Ευρώπης.
Διαβάστε ακόμη
Επενδύσεις €2 δισ. μετατρέπουν το Πόρτο Χέλι σε «Μονακό της Ελλάδος»
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα