EY Ελλάδος: «Με αλλαγές και ρήξεις μπορεί να εκτιναχθεί η ελληνική οικονομία»

Η ΕΥ (Ernst & Young όπως ήταν γνωστή παλιότερα), μία εκ των αποκαλούμενων «Big Four», επέλεξε παγκοσμίως την Ελλάδα για τη δημιουργία ενός μοναδικού Κέντρου Αριστείας στην Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ CoE – Artificial Intelligence Center of Excellence), το οποίο θα υλοποιεί πρωτογενή έρευνα. Κίνηση που αποτελεί ψήφο εμπιστοσύνης στις δυνατότητες και προοπτικές που μπορεί να έχει η ελληνική οικονομία, και μάλιστα σε ένα πεδίο αιχμής παγκοσμίως.

Η δη για τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΥ Ελλάδος Παναγιώτη Παπάζογλου το οικονομικό κλίμα στη χώρα φαίνεται να αλλάζει. Σε μία συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης στο «business stories» επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να εκτιναχθεί η ελληνική οικονομία με βάση και τις πρόσφατες μελέτες που διεξήγαγε η εταιρεία συμβούλων, αλλά και την ατζέντα της νέας κυβέρνησης. Πάντως, για φέτος, όπως λέει, «θα χρειαστεί ένα γερό β’ εξάμηνο για να πιάσουμε τον στόχο ανάπτυξης του 2%».

–Εχει αλλάξει το οικονομικό κλίμα;

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας έχουν βελτιωθεί και συνεχίζουν να βελτιώνονται. Ωστόσο, η οικονομία είναι και ψυχολογία, και εδώ η αλλαγή είναι ακόμη πιο φανερή, όπως φαίνεται και από τις δηλώσεις όλων των διεθνών παραγόντων, αλλά και από την πορεία των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων. Η μεγάλη έρευνα για την ελκυστικότητα της Ελλάδας ως επενδυτικού προορισμού -Attractiveness Survey Ελλάδα-, που παρουσίασε η ΕΥ τον Ιούλιο, επιβεβαιώνει ότι η χώρα μας βρίσκεται ξανά, μετά από πολλά χρόνια, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των επενδυτών. Ωστόσο, περιμένουν να δουν πολλά ακόμη για να μετατραπεί το ενδιαφέρον τους σε πράξη.

-Ποια είναι αυτά;

Ζητούν πρόοδο σε τέσσερις, κυρίως, τομείς. Μείωση των φορολογικών συντελεστών για τα νομικά αλλά και τα φυσικά πρόσωπα, σε συνδυασμό με ένα διαφανές και σταθερό φορολογικό σύστημα. Βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος και ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Υποστήριξη των κλάδων υψηλής τεχνολογίας και καινοτομίας (καθαρή ενέργεια, πληροφορική, logistics, υγεία, έξυπνα ηλεκτρικά δίκτυα κ.λπ.). Στήριξη και μεγέθυνση (scale-up) των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Φυσικά, υπάρχουν και μια σειρά από άλλα ζητούμενα, όπως η απλούστευση των γραφειοκρατικών διαδικασιών, η ενίσχυση των υποδομών, η διευκόλυνση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση κ.ά. Ολα αυτά φαίνονται αυτονόητα, αλλά δεν είναι καθόλου εύκολο να γίνουν στην πράξη. Θα έλεγα ότι αυτό που χρειάζεται σήμερα πάνω απ’ όλα στην οικονομική, στην αναπτυξιακή αλλά και τη φορολογική πολιτική είναι φαντασία!

-Για το… ελατήριο της οικονομίας πολλά έχουν ειπωθεί τα τελευταία χρόνια. Αλήθεια, μπορεί να εκτιναχθεί;

Δεν είναι αυτονόητο ότι η οικονομία θα βιώνει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης από το γεγονός και μόνο ότι προηγήθηκαν δέκα χρόνια ύφεσης! Χρειάζονται αλλαγές και ρήξεις. Νομίζω, πάντως, ότι κινούμαστε στη σωστή κατεύθυνση: μείωση των φορολογικών συντελεστών, άσκηση επιθετικής πολιτικής βελτίωσης της ελκυστικότητας προς τους επενδυτές και αντιμετώπιση των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, ιδίως σε ό,τι αφορά την αδειοδότηση νέων επιχειρήσεων. Ολα αυτά, όμως, για να αποδώσουν καρπούς προϋποθέτουν και ένα υγιές τραπεζικό σύστημα που θα μπορεί να επιτελέσει τον σκοπό του, την παροχή ρευστότητας στην οικονομία. Είναι σημαντικό, επίσης, να προχωρήσουν μερικά μεγάλα έργα, δημόσια και ιδιωτικά. Για συμβολικούς λόγους, θα έλεγα ότι είναι κρίσιμο να δούμε ορισμένα από αυτά που ονομάζουμε εμβληματικά έργα (όπως το Ελληνικό, ο Βοτανικός, η επέκταση του μετρό κ.λπ.) να ξεκινούν.

-Η δυναμική των εξαγωγών έχει περιοριστεί τα τελευταία χρόνια. Πώς μπορεί να ανατραπεί αυτό και να κερδίσουμε το στοίχημα της εξωστρέφειας;

Η μάχη της εξωστρέφειας θα κερδηθεί, κυρίως, από τις ίδιες τις επιχειρήσεις, που πρέπει να εδραιώσουν μια εξαγωγική κουλτούρα υιοθετώντας δραστικές αλλαγές στη δομή και τη φιλοσοφία τους. Θα πρέπει να υιοθετήσουν μια μακροπρόθεσμη θεώρηση χωρίς προσδοκίες γρήγορων αποδόσεων, να επικεντρωθούν στην ποιότητα του προϊόντος και τη συνέπεια στην εξυπηρέτηση του πελάτη, να προσαρμόσουν τα προϊόντα και τις εμπορικές τους πρακτικές στις επιμέρους ανάγκες της κάθε αγοράς, να ξεπεράσουν το παραδοσιακό οικογενειακό μοντέλο διοίκησης, και, πάνω απ’ όλα, να προχωρήσουν σε συγχωνεύσεις, συμπράξεις και άλλες μορφές συνεργασίας για να επιτύχουν τις απαραίτητες οικονομίες κλίμακος.

-Και ενώ έχουμε μεγάλα δομικά θέματα να λύσουμε, οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις ήδη αλλάζουν το παγκόσμιο επιχειρείν. Εχουν οι ελληνικές επιχειρήσεις τύχη στο νέο σκηνικό;

Οπως σωστά λέτε, η τεχνολογία, με καταλύτη την ψηφιακή επανάσταση, μετασχηματίζει σημαντικά την οικονομία, την κοινωνία και το επιχειρείν. Ο τομέας της ψηφιακής τεχνολογίας προσέλκυσε σχεδόν μία στις πέντε (19%) άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ευρώπη το 2018. Ο τομέας αναπτύσσεται με πενταπλάσιο ρυθμό από την υπόλοιπη οικονομία, ενώ οι εργαζόμενοι το 2018 αυξήθηκαν κατά 4% έναντι 1,1% για το σύνολο της απασχόλησης.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να παρακολουθεί αυτές τις εξελίξεις ως θεατής. Μπορούμε και πρέπει να προσελκύσουμε εταιρείες που θα επενδύσουν στην ανάπτυξη λογισμικού, κέντρα R&D, κέντρα αριστείας για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα data analytics και τη ρομποτική, service centers, υπηρεσίες cloud κ.λπ. Για να το πετύχουμε αυτό, όμως, απαιτούνται παρεμβάσεις σε πολλά επίπεδα: ανάπτυξη των ψηφιακών υποδομών, ενίσχυση της Ερευνας & Ανάπτυξης, στροφή της ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης στις νέες τεχνολογίες, μέτρα στήριξης των νεοφυών επιχειρήσεων, αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα. Ολα αυτά πρέπει να γίνουν αν θέλουμε η χώρα μας να προχωρήσει στο επόμενο επίπεδο.

Αν θέλουμε, για παράδειγμα, ένα νέο παιδί να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε μια εταιρεία στην Αυστραλία ή στην Αμερική χωρίς να χρειάζεται να φύγει από τον ακριτικό τόπο όπου ζει ή να ανοίξει μια online επιχείρηση από εκεί.

–Στο πλαίσιο αυτό, εσείς ανακοινώσατε μια πρωτοποριακή συνεργασία σας με το Εθνικό Κέντρο Ερευνας Φυσικών Επιστημών (ΕΚΕΦΕ) «Δημόκριτος» στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Πράγματι, η ΕΥ παγκοσμίως επέλεξε την Ελλάδα για τη δημιουργία ενός μοναδικού Κέντρου Αριστείας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Τεχνολογίας Γνώσεων & Λογισμικού (SKEL) του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Το Κέντρο αυτό θα υλοποιεί πρωτογενή έρευνα στο πεδίο της ευφυούς ανάλυσης εγγράφων (document intelligence). Επίσης, θα προσελκύει ταλαντούχους ερευνητές που θα δουλέψουν μαζί με την ομάδα του «Δημοκρίτου».

Πρόκειται για μια μεγάλη επένδυση που θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για την ευφυή ανάλυση εγγράφων σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι ακριβώς το είδος των συνεργασιών μεταξύ ακαδημαϊκής και επιχειρηματικής κοινότητας που τόσο λείπει από τη χώρα μας και θα δώσει τόνωση στην έρευνα, στην επιχειρηματικότητα στον τομέα της τεχνολογίας, αλλά και θα συμβάλει στη μετατροπή του brain drain σε brain gain για την Ελλάδα. Οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν μοναδική ευκαιρία για τη χώρα μας, αλλά και για χώρες με το μέγεθος της Ελλάδας, ώστε να πετύχουν μακροχρόνιους και βιώσιμους ρυθμούς ανάπτυξης, κάτι που δεν ήταν εφικτό τις προηγούμενες δεκαετίες.