Για δεκαετίες, το «αμερικανικό όνειρο» είχε μία σχεδόν αυτονόητη διαδρομή: σπουδές, δουλειά, στεγαστικό δάνειο, ιδιόκτητο σπίτι. Σήμερα, για μια ολόκληρη γενιά που βλέπει την αγορά ακινήτων να απομακρύνεται, το σχέδιο πλουτισμού γράφεται αλλιώς — μέσα από οθόνες trading και επενδυτικές εφαρμογές.

Όλο και περισσότεροι νέοι στρέφονται στο χρηματιστήριο ως εναλλακτικό εργαλείο δημιουργίας πλούτου, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους από τα ακίνητα στις αγορές κεφαλαίου.

Η εκρηκτική άνοδος των νέων επενδυτών

Το ποσοστό των ατόμων 25 έως 39 ετών που μεταφέρουν ετησίως χρήματα σε επενδυτικούς λογαριασμούς υπερτριπλασιάστηκε από το 2013 έως το 2023, φτάνοντας το 14,4%, σύμφωνα με στοιχεία του JPMorgan Chase Institute. Η αύξηση αυτή ξεπέρασε εκείνη των ηλικιών άνω των 40 ετών.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στους 26χρονους: το ποσοστό όσων είχαν επενδύσει κεφάλαια από τα 22 τους εκτοξεύθηκε από 8% το 2015 σε 40% έως τον Μάιο του 2025. Τα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν επενδύσεις μέσω συνταξιοδοτικών προγραμμάτων.

Ο George Eckerd, διευθυντής έρευνας για τον πλούτο και τις αγορές στο ινστιτούτο, κάνει λόγο για «απροσδόκητα ισχυρή αύξηση» των λιανικών επενδύσεων σε άτομα που, υπό άλλες συνθήκες, θα βρίσκονταν στην αγορά πρώτης κατοικίας.

Από τα κλειδιά του σπιτιού στα κλειδιά του trading app

Παρότι υπάρχει επικάλυψη μεταξύ επενδυτών και ιδιοκτητών κατοικιών, το εντυπωσιακό στοιχείο είναι η άνοδος νέων και χαμηλότερου εισοδήματος επενδυτών την ίδια στιγμή που η δραστηριότητα αγοράς κατοικιών υποχωρεί.

Οι επιδόσεις-ρεκόρ των χρηματιστηρίων, σε συνδυασμό με την εύκολη πρόσβαση σε πλατφόρμες συναλλαγών, φαίνεται να ενισχύουν τη στροφή. Η ιδιοκατοίκηση υπήρξε ιστορικά βασικός μηχανισμός συσσώρευσης πλούτου: οι τιμές των κατοικιών αυξάνονταν διαχρονικά, ενώ η αποπληρωμή στεγαστικού λειτουργούσε ως «αναγκαστική αποταμίευση».

Ωστόσο, δεν είναι πλέον αυτονόητο ότι αυτή η στρατηγική είναι η πιο συμφέρουσα.

Η λογική της ενοικίασης και της επένδυσης

Η 23χρονη Helen Bovington, που νοικιάζει στο Μανχάταν, δηλώνει ότι αισθάνεται τα χρήματά της πιο ασφαλή στο χρηματιστήριο απ’ ό,τι σε ένα σπίτι. Έχει συγκεντρώσει περίπου 30.000 δολάρια μέσα σε έξι χρόνια επενδύσεων σε κεφάλαιο που αποκλείει εταιρείες ορυκτών καυσίμων.

Όπως υποστηρίζει, ακόμη κι αν δεν επένδυε ξανά, τα 30.000 δολάρια θα μπορούσαν να ξεπεράσουν το 1 εκατομμύριο έως τα 60 της, με ετήσια απόδοση 10%.

Ανάλυση της Moody’s Analytics για τη The Wall Street Journal εξέτασε δύο υποθετικά άτομα με ετήσιο εισόδημα 150.000 δολάρια. Ο ιδιοκτήτης αγοράζει κατοικία 500.000 δολαρίων με 20% προκαταβολή και επιτόκιο 6,25%, με συνολικό μηνιαίο κόστος 3.546 δολάρια. Ο ενοικιαστής πληρώνει 2.500 δολάρια, με ετήσια αύξηση 3%, και επενδύει τη διαφορά με απόδοση 10%.

Μετά από 30 χρόνια, η καθαρή περιουσία του ενοικιαστή φτάνει τα 2.815.825 δολάρια, έναντι 1.621.699 δολαρίων του ιδιοκτήτη, υποθέτοντας αύξηση αξίας κατοικίας 4% ετησίως.

Το ζήτημα της πειθαρχίας

Η ανάλυση, ωστόσο, βασίζεται σε μια κρίσιμη παραδοχή: ότι ο επενδυτής θα διατηρεί απόλυτη πειθαρχία επί τρεις δεκαετίες. Όπως επισημαίνει ο Cristian deRitis της Moody’s Analytics, είναι πολύ πιο εύκολο να σταματήσει κανείς να επενδύει μηνιαίως απ’ ό,τι να σταματήσει να πληρώνει το στεγαστικό του.

Την ίδια στιγμή, η συμμετοχή των νέων στην αγορά κατοικίας μειώνεται. Το 1999, οι ηλικίες 18 έως 39 ετών αποτελούσαν το 51% των αγοραστών κατοικιών· το 2025 το ποσοστό έπεσε στο 44%, σύμφωνα με στοιχεία της Redfin. Η ιδιοκατοίκηση έγινε λιγότερο προσιτή ιδίως μετά το 2012, όταν οι τιμές άρχισαν να αυξάνονται ταχύτερα.

Επένδυση ως αίσθηση ελέγχου

Η Zosia Cooper από το University of California, San Diego, που μελετά τη συμπεριφορά της Generation Z, διαπιστώνει ότι η αβεβαιότητα για το επαγγελματικό μέλλον ωθεί πολλούς νέους στις επενδύσεις. Ο ανατοκισμός λειτουργεί ως υπόσχεση ελέγχου σε ένα ασταθές περιβάλλον.

Παρά τη στροφή στις αγορές, η επιθυμία για ιδιόκτητη κατοικία δεν έχει εξαφανιστεί. Πολλοί νέοι που διαθέτουν χαρτοφυλάκια μετοχών εξακολουθούν να ονειρεύονται ένα δικό τους σπίτι. Απλώς, μέχρι να γίνει εφικτό, επιλέγουν να χτίζουν κεφάλαιο με διαφορετικά εργαλεία.

Διαβάστε ακόμη 

Στουρνάρας: Χωρίς ευρωομόλογα η οικονομία της ΕΕ δεν είναι ανταγωνιστική

Τουρισμός: Ιστορικό ρεκόρ ταξιδιωτικών εισπράξεων στα 23,63 δισ. ευρώ το 2025

Λεοπάρδαλη του χιονιού: Ενα φάντασμα των Ιμαλαΐων

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα