Η στερεοτυπική αφήγηση για τη «χαμένη» γενιά των millennials μοιάζει κάπως έτσι, κάποιος, που πλησιάζει τα 40 προσπαθεί ακόμη να βρει τα πατήματά του. Μόλις κατάφερε να φύγει από το πατρικό του, πολύ αργότερα απ’ ό,τι περίμεναν οι επικριτικοί συγγενείς, ετοιμάζεται για γάμο και παιδιά, αλλά βρίσκεται μονίμως εκτός αγοράς κατοικίας, στοιχειώνεται από τα φαντάσματα της αγοράς εργασίας μετά τη Μεγάλη Ύφεση και πνίγεται σε φοιτητικά δάνεια. Και κάπου εκεί, αναπτύσσει μια σχεδόν εχθρική στάση απέναντι στους baby boomers, που «τα είχαν όλα» και τώρα δεν λένε να αποχωρήσουν.
Μόνο που μεγάλο μέρος αυτού του στερεότυπου είναι περισσότερο αίσθηση παρά πραγματικότητα, ειδικά όταν το επαναλαμβάνουν οι ίδιοι οι απογοητευμένοι millennials. Παρά τα παράπονά τους, όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 1981 και 1996 βρίσκεται οικονομικά σε καλύτερη θέση από τους γονείς της. Απλώς δεν τους ξεπερνά όσο ανέμεναν, ειδικά όσοι βρίσκονται στα υψηλότερα εισοδήματα και έχουν συνηθίσει τα «πάντα να είναι τέλεια». Είναι μια αξιοσημείωτη αλλαγή, αφού οι πιο εύποροι baby boomers ήταν εκείνοι που κέρδισαν περισσότερο στη δική τους εποχή.
Αντίθετα, οι χαμηλότερου εισοδήματος millennials τα πάνε καλύτερα από αντίστοιχα εισοδήματα προηγούμενων γενεών, αλλά το «φτωχός στην Αμερική» παραμένει ένα δύσκολο σημείο εκκίνησης. Και για τους πιο πλούσιους, το γεγονός ότι η απόσταση μικραίνει προς τα κάτω προκαλεί μια δυσφορία. Αυτό προκύπτει και από πρόσφατη μελέτη της Federal Reserve, η οποία συγκρίνει την οικονομική πορεία των Gen X και millennials. Τα ευρήματα, όταν Gen Xers και millennials μπήκαν στα τέλη των 30 τους, είχαν διάμεσο πραγματικό εισόδημα νοικοκυριού υψηλότερο κατά 16% και 18% αντίστοιχα από την προηγούμενη γενιά στην ίδια ηλικία, την ώρα που η Silent Generation και οι boomers είδαν αυξήσεις 34% και 27%.
«Καθυστερούν περισσότερο να «απογειωθούν», έχουν περισσότερα χρέη, αλλά συνολικά οι millennials τα πηγαίνουν καλύτερα από τους Gen X και τους boomers», αναφέρει ο Κέβιν Κόρινθ, του American Enterprise Institute και ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. «Απλώς τους παίρνει περισσότερο χρόνο». Κανείς δεν θέλει να ακούσει «θα είσαι εντάξει… κάποια στιγμή», ούτε να αντικρίζει την πραγματικότητα ότι η ζωή δεν εξελίσσεται όπως την είχε φανταστεί. Γι’ αυτό οι millennials είναι τόσο έντονοι στο ότι «η οικονομία πάει χάλια». Το πρόβλημα δεν είναι η πραγματική κατάρρευση, είναι η αναπροσαρμογή προσδοκιών.
Σύμφωνα με το BusinessInsider, όσο κι αν ακούγεται παράδοξο, μεγάλο μέρος της διαφοράς οφείλεται στο ότι οι γυναίκες της γενιάς των boomers βγήκαν μαζικά στην αγορά εργασίας, πολύ περισσότερο από τις μητέρες τους. Αυτό διπλασίασε τα οικογενειακά εισοδήματα και εκτόξευσε την οικονομική πρόοδο της γενιάς. Αν η μαμά σου δούλευε ήδη, τα δικά σου περιθώρια για «έκρηξη» εισοδήματος είναι πολύ μικρότερα, άρα, δεν μπορείς να αναμένεις τη θεαματική άνοδο που είχαν εκείνοι.
«Δεν υπάρχει πλέον άλλο εύκολο περιθώριο για να αυξηθούν τα εισοδήματα», εξηγεί ο Κόρινθ. «Τώρα βασιζόμαστε αποκλειστικά σε αυξήσεις μισθών». Μόνο που η αύξηση μισθών είναι αργή διαδικασία και στις τελευταίες αναταράξεις της αγοράς εργασίας, μετά την πανδημία, αλλά και από την ανάκαμψη της Μεγάλης Ύφεσης, οι χαμηλόμισθοι είδαν μεγαλύτερα κέρδη από τους υψηλόμισθους. Μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Ιουνίου 2023, οι πραγματικοί ωρομίσθιοι μισθοί στο 10ο εκατοστημόριο αυξήθηκαν 7,8%, ενώ έπεσαν 6% και 8% για το 50ό και 90ό εκατοστημόριο αντίστοιχα.
Με άλλα λόγια, οι πιο εύποροι millennials νιώθουν ότι χάνουν έδαφος, κι ας μην ισχύει πραγματικά. Οι εύποροι millennials έχουν ζήσει πάντα με άνεση. Τώρα, για πρώτη φορά, νιώθουν «στριμωγμένοι» Όσοι βρίσκονται στο ανώτερο εισοδηματικό επίπεδο, όχι στους super rich, αλλά στη ζώνη «άνετης ευημερίας» βιώνουν μια πρωτόγνωρη πίεση. Πολλοί υπάλληλοι γραφείου δεν είναι τόσο ασφαλείς, οι προσλήψεις είναι πιο δύσκολες, τα πρωτοσέλιδα για απολύσεις είναι τρομακτικά και η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί απειλή.
«Οι lower rich, αυτοί που έχουν πάντα αρκετά, δεν έχουν νιώσει ποτέ φτωχοί. Τώρα, για πρώτη φορά, νιώθουν κάτι κοντά σε αυτό», αναφέρει η καθηγήτρια Μεκέλ Ντίκερσον. «Δεν είναι φτωχοί. Αλλά όταν συγκρίνουν τον εαυτό τους με εκείνους που βρίσκονται πολύ ψηλότερα, αισθάνονται ξαφνικά μικροί».
Και κάπου εδώ μπαίνει το θέμα της ανισότητας προς τα πάνω, όταν η κορυφή απομακρύνεται, ακόμη κι αν ανεβαίνεις, νιώθεις ότι μένεις πίσω.
Οι millennials μπαίνουν αργά σε όλα και αυτό… πονάει
Τα μεγάλα κόστη, σπίτι, υγεία, φροντίδα παιδιών, εκπαίδευση έχουν γίνει δυσθεώρητα. Η μέση ηλικία πρώτης αγοράς κατοικίας είναι πλέον τα 40. Το πτυχίο έχει απόδοση, αλλά τα δάνεια κάνουν την επένδυση να μοιάζει ασύμφορη. Και όσοι millennials τα πηγαίνουν καλά οικονομικά συχνά το κάνουν επειδή… έχουν ακόμη οικονομική υποστήριξη από τους γονείς τους. «Αυτό συνδυάζεται σε ένα κοκτέιλ δυσαρέσκειας για όσους πίστευαν ότι θα τα έχουν όλα», αναφέρει η Ρακίν Μαμπούντ, του Common Wealth.
Κι έτσι, η γενιά αυτή, αισθάνεται ότι καθυστερεί, νιώθει ότι οι κόποι της δεν ανταμείβονται, έχει την εντύπωση ότι «έπρεπε να έχει πετύχει περισσότερα»
Αυτό ενισχύει και την, όχι τόσο κολακευτική, σύγκρουση με τους boomers. Αν και, όπως λέει ο ερευνητής Ματ Ντάρλινγκ, κάθε γενιά νομίζει ότι οι προηγούμενοι «το είχαν πιο εύκολο».
Ενώ τα μεγάλα έξοδα έχουν εκτοξευθεί, τα μικρά έξοδα, ρούχα, παιχνίδια, τεχνολογία, δεν ήταν ποτέ φθηνότερα. Αλλά αυτά δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν τα βάρη. Και όταν, πληρώνεις ακριβά για σχολεία και δραστηριότητες, χρηματοδοτείς ολόκληρη τη σύνταξή σου, δουλεύεις υπερωρίες για να ξεχωρίσεις, βλέπεις τι κάνουν οι πραγματικά πλούσιοι…τότε νιώθεις ευάλωτος.
Κι ενώ χαμηλόμισθοι ανεβαίνουν, δημιουργείται κι άλλο παράδοξο, ορισμένοι υψηλόμισθοι νιώθουν ότι «οι πιο κάτω τους φτάνουν». Για παράδειγμα, ο καφές είναι πιο ακριβός επειδή ο μπαρίστας έχει υψηλότερο μισθό, η παραγγελία delivery κοστίζει περισσότερο γιατί οι οδηγοί πρέπει να κερδίζουν ένα αξιοπρεπές ποσό, η φροντίδα ηλικιωμένων έχει γίνει ακριβότερη λόγω αυξήσεων στους χαμηλόμισθους.
Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι αυτά είναι δίκαια. Αλλά όταν τα νιώθεις στο πορτοφόλι σου, η ενσυναίσθηση περιορίζεται. Παρά τις γκρίνιες, η εικόνα είναι ξεκάθαρη, η γενιά αυτή τα πηγαίνει καλύτερα από τους γονείς της. Όμως ζει σε μια εποχή όπου, οι αυξήσεις είναι αργές, τα μεγάλα έξοδα έχουν ξεφύγει, η κορυφή μοιάζει απλησίαστη, η σύγκριση με τους άλλους είναι πανταχού παρούσα, και το «καλά» απλώς δεν αισθάνεται αρκετό.
Διαβάστε ακόμη
Xατζηδάκης: Έρχεται «Πισσαρίδης 2» με μεταρρυθμίσεις έως το 2034
Γιατί στα 44 κοιμάσαι νέoς και ξυπνάς γερασμένος;
Αμάνθιο Ορτέγκα: Ο ιδρυτής της Zara «οδηγεί» τους υπερπλούσιους στην αγορά ακινήτων $1 τρισ.
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα