Μπορεί να είναι αθόρυβη, αλλά είναι η κορυφαία παραγωγός προκατασκευασμένων στοιχείων και ολοκληρωμένων συστημάτων δόμησης στην Ελλάδα.

Ο λόγος για την Αρμός Προκατασκευές Α.Ε., που εδρεύει στη Λάρισα και ξεκίνησε τη διαδρομή της πριν από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες. Εκτοτε κινείται σε έντονα αναπτυξιακή τροχιά και δείχνει εμφατικά ότι Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα και ότι μεγάλες δυνατότητες διαθέτει και η περιφέρεια.

Πρόκειται για την επιχείρηση της οικογένειας Ωρολογόπουλου, που παρά το σημαντικό της μέγεθος σήμερα διατηρεί απόλυτα τον οικογενειακό χαρακτήρα της. Η εταιρεία εδώ και αρκετά χρόνια είναι παρούσα στην κατασκευαστική αγορά, που ολοένα περισσότερο απαιτεί καινοτόμα υλικά υψηλής αντοχής με ευέλικτο σχεδιασμό και οικονομική απόδοση.

Ετσι, τα συστήματα προκατασκευασμένης δόμησης της Αρμός, όπως είναι τα διπλά τοιχία και η προκατασκευή με γραμμικά στοιχεία, όπως υποστηρίζεται, μειώνουν σημαντικά τους χρόνους κατασκευής, εξασφαλίζουν ποιοτικά αποτελέσματα και απαλλάσσουν τον πελάτη από κοστοβόρες και συχνά μη αξιόπιστες διαδικασίες.

Παράλληλα, οι προκατασκευασμένες όψεις επένδυσης κτιρίων προσφέρουν απεριόριστες επιλογές σχεδιασμού, είναι οικονομικά αποδοτικές και απαιτούν πρακτικά μηδενική συντήρηση. Μόνο τυχαίο δεν είναι, λοιπόν, το γεγονός ότι η Αρμός έχει συμμετάσχει σε σειρά εμβληματικών projects, από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος», το Νέο Μουσείο Ακρόπολης και τις σήραγγες του μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη μέχρι τα Ολυμπιακά έργα, την Αττική οδό και τους μεγάλους αυτοκινητόδρομους, καθώς και περισσότερα από 300 σχολεία, βιομηχανικά συγκροτήματα και κτίρια δημόσιου ενδιαφέροντος.

Διαδρομή διαρκών επενδύσεων

Ολα ξεκίνησαν το 1987 όταν ο κ. Γιώργος Ωρολογόπουλος, διαβλέποντας το κενό στην αγορά, έθεσε τα θεμέλια της Αρμός Προκατασκευές στη Λάρισα με αρχική βασική δραστηριότητα την παραγωγή και εμπορία έτοιμου σκυροδέματος και προκατασκευασμένων στοιχείων.

Εως το 1990 έχει στήσει τις πρώτες αυτοματοποιημένες γραμμές παραγωγής στην Ελλάδα για κυβόλιθους και τσιμεντόπλακες, οπλισμένες τσιμεντοσωλήνες φρεατίων και άλλα στοιχεία ελαφράς προκατασκευής. Παράλληλα, έγινε εγκατάσταση συγκροτήματος έτοιμου σκυροδέματος στη Λάρισα. Το 1995 δημιουργήθηκε στα Οινόφυτα νέο εργοστάσιο παραγωγής κυβόλιθων, τσιμεντοπλακών και οπλισμένων τσιμεντοσωλήνων για τα έργα της πρωτεύουσας.

Προπαρασκευασμένα στοιχεία στο Μουσείο της Ακρόπολης

Το 1997 ξεκίνησαν οι μεγάλες συνεργασίες, με πρώτη και καθοριστική αυτή με τη γερμανική Hochtief για την προμήθεια του συνόλου των οπλισμένων τσιμεντοσωλήνων και τσιμεντότουβλων τοιχοποιίας του έργου κατασκευής του νέου αερολιμένα Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος». Ακολούθησε το 1999 σύμβαση με την Αττική Οδό για την προμήθεια του κύριου όγκου των προκατασκευασμένων στοιχείων του νέου αυτοκινητόδρομου. Το 2001 ήρθε η σύμβαση για την παραγωγή των προκατασκευασμένων στοιχείων επένδυσης σήραγγας (segments) της επέκτασης του μετρό (Εθνική Αμυνα – Σταυρός). Από το 2002 ξεκίνησε η δραστηριοποίηση της εταιρείας στη βαριά προκατασκευή, με συμβάσεις παραγωγής κερκίδων για τα Ολυμπιακά Στάδια ρυθμικής γυμναστικής (Γαλάτσι) baseball, softball, hockey (Ελληνικό), Παμπελοποννησιακού Πάτρας. Την ίδια χρονιά ιδρύθηκε η εταιρεία Ωμέγα ΑΤΕ για την εκτέλεση έργων προκατασκευής.

Εως το 2004 δημιουργήθηκε υπερσύγχρονη μονάδα επεξεργασίας χάλυβα σε στεγασμένους χώρους 6.000 τ.μ. στη Λάρισα, έγινε στα Οινόφυτα εγκατάσταση παραγωγής διμερών στρωτήρων σκυροδέματος για όλες τις επεκτάσεις του μετρό Αθηνών, στήθηκε (πάλι στη Λάρισα) μονάδα βαριάς προκατασκευής σε στεγασμένους χώρους 5.000 τ.μ. για παραγωγή βιομηχανικών κτιρίων, προεντεταμένων στοιχείων τεχνικών έργων και προκατασκευασμένων μεταφερόμενων κυψελών για σχολικές μονάδες. Παράλληλα, ξεκίνησε η κατασκευή σχολικών μονάδων του Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων (ΟΣΚ) από την Ωμέγα ΑΤΕ, ενώ εξαγοράστηκε και μετεγκαταστάθηκε σε Λάρισα και Οινόφυτα εργοστάσιο παραγωγής στοιχείων επένδυσης σηράγγων (segments).

Οι επενδύσεις συνεχίστηκαν το 2005 με νέα υπερσύγχρονη αυτόματη μονάδα παραγωγής προπλακών και διπλών τοιχωμάτων για την ανέγερση προκατασκευασμένων κατοικιών στη Λάρισα. Ακολούθησαν το 2006 νέες μεγάλες συμβάσεις για το μετρό της Αθήνας και το 2007 για το μετρό Θεσσαλονίκης, για τις ανάγκες του οποίου στήθηκε υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής segments σε στεγασμένους χώρους 5.000 τ.μ. στο Καλοχώρι, ύψους επένδυσης 2,5 εκατ. ευρώ.

Το 2008 η Αρμός ανέλαβε την επένδυση με προκατασκευασμένα τοιχία σκυροδέματος της εσωτερικής όψης του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Ταυτόχρονα, μαζί με την Ωμέγα Κατασκευαστική συμμετείχαν στο σύνολο των έργων αυτοκινητόδρομων της χώρας, σε συνεργασία με τους ισχυρότερους ευρωπαϊκούς και ελληνικούς ομίλους. Το 2010 η εταιρεία ανέλαβε την παραγωγή και τοποθέτηση προκατασκευασμένων κερκίδων για το νέο γήπεδο της ΑΕΛ, ενώ τα επόμενα χρόνια ακολούθησαν μεγάλες συμβάσεις για τη Γραμμή 3 του μετρό Αθήνας (προς Πειραιά) και την επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά.

Το 2017 ήταν υπεύθυνη για την παραγωγή και εγκατάσταση προκατασκευασμένων κερκίδων για το νέο γήπεδο της ΑΕΚ «Αγία Σοφία» και τη διετία 2018-19 εγκαινίασε μονάδα παραγωγής υαλοπλισμένου σκυροδέματος (GRFC) για αρχιτεκτονικές επενδύσεις. Εναν χρόνο αργότερα ανέλαβε την κατασκευή της τρισδιάστατης όψης «πολεμιστρών» για το γέο γήπεδο της ΑΕΚ και παρήγαγε περισσότερα από 5.000 τ.μ. αρχιτεκτονικά πάνελ από GFRC. Παράλληλα, δημιούργησε νέα υπερσύγχρονη μονάδα παραγωγής τσιμεντοϊστών για τις ανάγκες δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ. Με την είσοδο στη νέα δεκαετία, το 2020, κατασκεύασε προκατασκευασμένες αποθήκες 12 στρεμμάτων για το logistics park της Ten Brinke και ακολούθησε σειρά έργων αποθηκών και εργοστασίων για γνωστούς ομίλους όπως η Intertrade Hellas (Softex), η Ελβιάλ, η Motor Oil, η Cosmos Aluminium, η Ikea κ.ά.

Την ίδια χρονιά, η Αρμός ξεκίνησε τη λειτουργία νέου εργοστασίου παραγωγής στα Σκόπια, ενώ υπέγραψε σύμβαση ύψους 3 εκατ. ευρώ με την ιταλική CGF για την παραγωγή στρωτήρων σιδηροδρόμων για έργο στο Κόσοβο. Παράλληλα εγκατέστησε νέα γραμμή παραγωγής πιστοποιημένων στηθαίων στη Λευκωσία. Μία ακόμη τέτοια γραμμή προστέθηκε το 2021 στο Ακτιο, στο πλαίσιο σύμβασης με τη Mytilineos (νυν Metlen) για το οδικό έργο Ακτιο – Αμβρακία.

Το σημερινό εκτόπισμα

Σήμερα η Αρμός πρωταγωνιστεί στον τομέα της εκτελώντας δεκάδες έργα που περιλαμβάνουν αυτοκινητόδρομους, σήραγγες και σιδηροδρομικά, λύσεις αντιστήριξης, αθλητικές εγκαταστάσεις, μαρίνες, αστικά έργα και αναπλάσεις, βιομηχανικά, εμπορικά και οικιστικά συγκροτήματα, υποσταθμούς ενεργειακών πάρκων, δημόσια κτίρια και αρχιτεκτονικές εφαρμογές. Διαθέτει τέσσερις παραγωγικές μονάδες, σε Λάρισα, Οινόφυτα, Θεσσαλονίκη και Κουμάνοβο στη Βόρεια Μακεδονία με δυναμικότητα 80.000 κ.μ. προκατασκευασμένου σκυροδέματος ετησίως, ενώ το εξειδικευμένο προσωπικό της αποτελείται από 244 μηχανικούς και τεχνικούς.

Αυτή την περίοδο, μεταξύ των έργων που εκτελεί είναι οι κερκίδες του νέου γηπέδου του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό, μεγάλο βιομηχανικό κτίριο 40.000 τ.μ., καθώς και τα στηθαία ασφάλειας για τον ΒΟΑΚ με παραγωγική μονάδα στην Κρήτη. Δεν απουσιάζει όμως, ούτε από το mega project του Ελληνικού, όπου έχει αναλάβει κάποιες επιμέρους συμβάσεις, με ανοιχτή την προοπτική και για ακόμη εντονότερη συμμετοχή. Η δυναμική της εταιρείας αποτυπώνεται και στις οικονομικές επιδόσεις της. Με βάση τα τελευταία δημοσιευμένα αποτελέσματα για τη χρήση του 2024, ο κύκλος εργασιών έφτασε στα 30,4 εκατ. ευρώ, έναντι 23,63 εκατ. ευρώ το 2023 (+28,65%), το EBITDA διαμορφώθηκε στα 4,7 εκατ. ευρώ έναντι 2,28 εκατ. ευρώ (+106%) και τα κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν σε 3,66 εκατ. ευρώ από 1,27 εκατ. ευρώ της προηγούμενης χρήσης (+187,6%). Οπως προαναφέρθηκε, η Αρμός παραμένει οικογενειακή επιχείρηση, με τη διοίκησή της να ασκείται από τον κ. Γιώργο Ωρολογόπουλο ως πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο και τα παιδιά του, τη Βασιλική Ωρολογοπούλου (πολιτικός μηχανικός του ΕΜΠ με μεταπτυχιακά στο London Business School) ως εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και διευθύντρια Επιχειρησιακής Ανάπτυξης και τον Νικόλαο Ωρολογόπουλο (πολιτικός μηχανικός του ΑΠΘ με μεταπτυχιακές σπουδές στο Kellogg School of Management των ΗΠΑ) ως εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. και τεχνικός διευθυντής.

Γιώργος Ωρολογόπουλος: Τα μυστικά της επιτυχίας και οι στόχοι για το μέλλον

Το «business stories» συνομίλησε με τον ιδρυτή και επικεφαλής της Αρμός για την αφετηρία και την εξέλιξή της, αλλά και για το μέλλον της προκατασκευής στην Ελλάδα. Η συνομιλία με τον κ. Γιώργο Ωρολογόπουλο έγινε μόλις επέστρεψε από επαγγελματικό ταξίδι του στο εξωτερικό και η πρώτη ερώτηση αφορούσε το πώς σκέφτηκε να ιδρύσει την εταιρεία.

«Την προκατασκευή τη γνώρισα όταν ως νέος πολιτικός μηχανικός την εποχή του 1980 πήγα με τον καπετάν Γιάννη Λάτση, μέσω της Petrola International, στη Σαουδική Αραβία. Φτιάξαμε εκεί ένα τεχνητό νησί για τον τότε πρίγκιπα και μετέπειτα βασιλιά Φαχντ. Εκείνη την περίοδο υπήρχε μια προοδευτικότητα στις αντιλήψεις λόγω και της ισχυρής κεφαλαιακής δύναμης του ομίλου Λάτση, που οδήγησε στην προκατασκευή λόγω ποιότητας και συντομότερων χρονοδιαγραμμάτων», αναφέρει ο κ. Ωρολογόπουλος ξετυλίγοντας το νήμα της προσωπικής του ιστορίας.

Οι μεγάλοι σταθμοί

«Οταν γύρισα ξεκίνησα με εύκολες κατασκευές, όπως τσιμεντοσωλήνες και υλικά δαπέδων, και σιγά-σιγά προχώρησα σε πιο ολοκληρωμένα έργα. Ο πρώτος μεγάλος σταθμός ήταν το αεροδρόμιο των Σπάτων. Ηταν ένα σχολείο τόσο για εμένα όσο και για τις εγχώριες τεχνικές εταιρείες που ήταν ακόμη μικρότερες σε μέγεθος. Ηρθαν οι Γερμανοί που είχαν μια κουλτούρα μεγάλων ομίλων και έφεραν μια άλλη λογική, ότι τα πάντα έπρεπε να έχουν προδιαγραφές κ.λπ. Μια διαφορετική νοοτροπία», αναφέρει ο ίδιος και συνεχίζει:
«Το αεροδρόμιο και τα υλικά που έφτιαξα εκεί ήταν ένα ορόσημο γιατί πέρασα από το στάδιο των μικροκατασκευών σε έργα απαιτήσεων. Μετά ακολούθησαν το μετρό, το Μουσείο της Ακρόπολης, η Αττική οδός, οι μεγάλοι αυτοκινητόδρομοι κ.ά.».

Οι επενδύσεις

Ο ίδιος μας μιλάει για τις διαδοχικές επενδύσεις. «Πάντα προσπαθούσα να βλέπω τι γίνεται στο εξωτερικό και κυρίως σε έργα υποδομών και να προλαβαίνω καταστάσεις. Επίσης, επειδή ήμουν πάντα πολύ κοντά στις τεχνικές εταιρείες διαπίστωνα τις ανάγκες τους και φρόντιζα να μπορώ να τις καλύψω. Οι περισσότερες έγιναν, δηλαδή, διαβλέποντας τις μελλοντικές ανάγκες των κατασκευαστών. Επειδή τα έργα στην Ελλάδα εξελίχθηκαν ραγδαία, με τους τεχνικούς ομίλους να γιγαντώνονται, έπρεπε να ακολουθήσουν και οι συνεργάτες τους κάνοντας επενδύσεις».
Το γεγονός ότι σήμερα η Αρμός είναι η πρώτη στον τομέα της το αποδίδει κυρίως στο ότι έχει καλύψει όλη την γκάμα της ζήτησης. «Ξεκινώντας από τα τεχνικά έργα είχα την κουλτούρα να είμαι ο καλός συνεργάτης των τεχνικών εταιρειών. Ηταν πολύ δύσκολο εγχείρημα καθώς έχουν ιδιαίτερες απαιτήσεις, τεχνικές και ποιοτικές, και για να φτάσουν να σε εμπιστευτούν και να σου δίνουν back to back τις συμβάσεις τους πρέπει να πειστούν για την αξιοπιστία σου. Αυτό ήταν το μεγάλο στοίχημα που κερδίσαμε. Ετσι, καταφέραμε να δουλεύουμε επί χρόνια με όλες τις τεχνικές εταιρείες και να είμαστε η πρώτη τους επιλογή».

Η αγορά και ο στόχος της Αρμός

Μιλώντας για την κατάσταση στην αγορά, η συζήτηση αυτόματα οδηγείται στο mega project του Ελληνικού.
«Είναι μια μεγάλη πρόκληση για την οποία -δεν το κρύβω- ούτε η προκατασκευή ήταν έτοιμη να ανταποκριθεί. Δεν μπορεί λόγω μεγέθους να το σηκώσει πάνω της. Εχει όμως επιμέρους τμήματα στα οποία μπορεί να μπει δυναμικά».

Σε γενικότερο επίπεδο εκτιμά ότι η προκατασκευή στην Ελλάδα καλύπτει μικρό ποσοστό της ζήτησης σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

«Ο στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε την προκατασκευή κερδίζοντας τομείς που παραδοσιακά μέχρι τώρα στην Ελλάδα κατασκευάζονταν με συμβατικό τρόπο. Για παράδειγμα, στο Ελληνικό φτιάχνουμε προκατασκευασμένες σκάλες για τον ουρανοξύστη γιατί υπερέχουν σε χρόνο και ποιότητα. Είναι κάτι που μέχρι τώρα δεν γινόταν. Ευελπιστούμε ότι επενδύοντας θα πείσουμε ότι μπορούμε να μπούμε και σε νέα πεδία της κατασκευής, προσδίδοντας την απαραίτητη σιγουριά στους μεγάλους ομίλους».

Οσον αφορά τα προβλήματα στην αγορά, ως πρώτο και κύριο αξιολογεί την έλλειψη εργατικού δυναμικού, τόσο εξειδικευμένου όσο και ανειδίκευτου. «Είναι κάτι που καταδεικνύει την ανικανότητα του ελληνικού κράτους να οργανώσει τεχνικά πανεπιστήμια ώστε να υπάρξει εκπαιδευμένο προσωπικό. Δεν υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό στην Ελλάδα και τώρα πλέον το πρόβλημα είναι εντονότερο, καθώς όλα τα σύγχρονα μηχανήματα απαιτούν ειδικές γνώσεις», σχολιάζει.

Η φαντασία και το μέλλον

Για τον κ. Ωρολογόπουλο η προκατασκευή δεν είναι ψυχρή δουλειά. «Απαιτεί και φαντασία, είναι ένα αντικείμενο που πρέπει να το αγαπάς, να το σχεδιάζεις, να βλέπεις κάτι και να προσπαθείς να αντιληφθείς αν αυτό θα μπορούσες να το μετατρέψεις σε προκατασκευή».

Τέλος, σχετικά με το μέλλον, το ενδιαφέρον στρέφεται στα παιδιά του που ήδη έχουν ενεργό ρόλο στη λειτουργία της επιχείρησης.

Παράλληλα, προγραμματίζει και νέες επενδύσεις που «θα εστιάζουν στην ενίσχυση των υποδομών και κυρίως του εργοστασίου στο Σχηματάρι, για να αναλάβει μεγαλύτερο κομμάτι κατασκευών στην Αθήνα μειώνοντας το κόστος μεταφοράς, καθώς και σε συμπληρωματικές κινήσεις για βελτίωση της αποδοτικότητας».

Διαβάστε ακόμη

Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν τη ναυτιλιακή τους αναγέννηση με νέες επιβαρύνσεις στις εισαγωγές

Πλειστηριασμοί: Το Plastira Center, το Bowling, το hotel στο Πήλιο και το…luxury γηροκομείο (pics)

Προϊόντα που γίνονται ανάρπαστα χωρίς να υπάρχουν

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα