Μυρτώ & Μαρίνα Δαμίγου: Η 3η γενιά του πιο παλιού παιχνιδάδικου της Αθήνας

του Στέλιου Μορφίδη

Ξύλινα και τσίγκινα παιχνίδια, μολυβένια στρατιωτάκια, ξεχωριστές κούκλες, μουσικά κουτιά με καρουζέλ, μοναδικές ξύλινες κατασκευές στο χέρι, όπως ένα εντυπωσιακό κάστρο ή τρενάκια σκαλισμένα με μοναδική μαεστρία, αυτοκινητάκια σιδερένια, ρεπλίκες ιστορικών αυτοκινήτων και τόσα άλλα… Μια επίσκεψη στο παλαιότερο παιχνιδάδικο της Αθήνας, τα «Παιχνίδια Δαμίγος», που αισίως συμπληρώνει 94 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας στη Λυκούργου 3, πολύ κοντά στην πλατεία Ομονοίας, είναι και βουτιά σε μια άλλη εποχή. Μια ρομαντική γωνιά που δένει με το χριστουγεννιάτικο κλίμα, αλλά και μια νότα νοσταλγίας στο εμπορικό κέντρο της Αθήνας.

Οχι βέβαια ότι η Μυρτώ και η Μαρίνα Δαμίγου, η τρίτη γενιά που έχει αναλάβει το ιστορικό κατάστημα, δεν κάνουν τα πάντα για να συμβαδίζουν με την εποχή: παρουσία στα social media, e-shop, όλα έχουν στηθεί τα τελευταία χρόνια «προκειμένου να επιβιώσουμε», όπως λένε οι ίδιες.

Κόντρα στην εποχή, οι δυο τους με συμπαραστάτη τον επί 40 χρόνια βοηθό του πατέρα τους, τον κ. Βασίλη Καλογερόπουλο, επιμένουν να διατηρούν την ίδια φιλοσοφία, αυτή του παραδοσιακού, ποιοτικού και αυθεντικού παιχνιδιού. «Ποτέ δεν μας ενδιέφεραν τα διαφημιζόμενα παιχνίδια. Αυτά μπορεί καθένας να τα βρει οπουδήποτε», λέει η Μυρτώ.

Τόσο η ίδια όσο και η αδελφή της Μαρίνα μεγάλωσαν μέσα στο μαγαζί. Ισως γι’ αυτό, και παρά το γεγονός ότι η μία σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και η άλλη Τουριστικές Επιχειρήσεις, πήραν την απόφαση στις αρχές της περασμένης δεκαετίας να συνεχίσουν το οικογενειακό μαγαζί λίγο προτού συνταξιοδοτηθεί ο πατέρας τους. Τις ημέρες των εορτών η κίνηση είναι μεγάλη. Οι συζητήσεις γύρω από παιχνίδια δίνουν και παίρνουν, ενώ πάντα θα εμφανιστεί κάποιος παππούς ή γιαγιά αναζητώντας ένα ξεχωριστό δωράκι για τα εγγόνια του ή και κάποιοι άνω των 40 που θέλουν να κάνουν οι ίδιοι ένα δώρο στον εαυτό τους το οποίο να τους συνδέει με την παιδική τους ηλικία. Πολλοί άλλωστε είναι και συλλέκτες.

«Οι πελάτες μας είναι σταθεροί. Και είναι πολύ συγκινητικό να βλέπεις πελάτες που οι ίδιοι κάποτε έρχονταν ως παιδιά με τους γονείς τους για να πάρουν κάποιο δώρο σήμερα να περνάνε με τα παιδιά τους ή τα εγγόνια τους για να αγοράσουν κάτι», λέει η Μυρτώ. «Εχουμε και σταθερή πελατεία από την επαρχία. Εδώ και πολλά χρόνια όταν κατεβαίνουν στην Αθήνα θα περάσουν από το μαγαζί, τους ξέρουμε και μας ξέρουν. Η προσωπική επαφή είναι πολύ σημαντική», προσθέτει ο κ. Βασίλης.

Πριν από έναν αιώνα περίπου, το 1925, ο παππούς της οικογένειας ήρθε από τη Σαντορίνη στην Αθήνα και ίδρυσε τα «Παιχνίδια Δαμίγος». «Ενας δεινός έμπορος και δύσκολος άνθρωπος», λένε οι εγγονές του βασιζόμενες στις ιστορίες που τους έλεγε ο πατέρας τους Νίκος, ο οποίος αργότερα πήρε τη σκυτάλη από τον παππού. «Ηταν σχεδόν αγράμματος όταν ήρθε στην Αθήνα, κι όμως κατάφερε να μάθει λίγα αγγλικά και να αρχίσει εισαγωγές κυρίως από γερμανικά εργοστάσια», λένε όλο θαυμασμό η Μυρτώ και η Μαρίνα.

Στο πέρασμα των χρόνων βέβαια πολλά έχουν αλλάξει. Και στα παιχνίδια, και στους ανθρώπους, και στο κέντρο της Αθήνας, που σταδιακά έχασε την παλιά του αίγλη.
Επίσης, το παιχνίδι εξελίχθηκε. «Πάντα υπάρχουν αξιόλογες προσπάθειες που προσπαθούμε να τις ανακαλύπτουμε», αναφέρει ο κ. Βασίλης υπογραμμίζοντας ότι όλα τα παιχνίδια που φέρνει το κατάστημα είναι κατασκευής Ε.Ε., ενώ η συνεργασία με ιστορικά εργοστάσια παιχνιδιών της Γερμανίας συνεχίζεται.

Και το ελληνικό παιχνίδι; «Αυτό, δυστυχώς, δεν υπάρχει, τουλάχιστον όχι όπως παλιά. Ο Κουβαλιάς, για παράδειγμα. Τα ξύλινα παιχνίδια του ήταν από τα καλύτερα του κόσμου. Πήγαινες στο ”Harrods” στο Λονδίνο ή σε πανάκριβα μαγαζιά στη Νέα Υόρκη και στο Παρίσι και τα έβρισκες εκεί. Εκλεισε, όμως, πριν από 12 χρόνια», λέει ο κ. Βασίλης. Παρ’ όλα αυτά, όπως συμπληρώνει, υπάρχουν αξιόλογες προσπάθειες: «Οι περισσότερες από μεμονωμένους ανθρώπους που κατασκευάζουν στο χέρι». Ο ίδιος ξεχωρίζει τελευταία τα παιχνίδια μιας κυπριακής εταιρείας που συνδυάζουν την κατασκευή με τον αυτοματισμό.

Παρά την πρόσφατη βράβευσή τους από το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, η Μυρτώ και η Μαρίνα δεν κρύβουν τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια.

Εμφανίζονται μάλιστα προβληματισμένες, αφού «οκτώ χρόνια τώρα δεν λέμε να σηκώσουμε κεφάλι», εξηγούν. «Κάποτε μπορεί να μην πήγαινε καλά το μαγαζί για έξι μήνες με έναν χρόνο, ερχόταν όμως στο τέλος η ανάκαμψη. Τώρα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Εμείς πάντως από την πλευρά μας ό,τι είναι να κάνουμε το κάνουμε», λέει η Μαρίνα. Εχοντας αποδεχθεί ότι το διαθέσιμο εισόδημα των πελατών τους έχει περιοριστεί, το μεγαλύτερο παράπονό τους είναι η απαξίωση του κέντρου της Αθήνας αλλά και το μόνιμο πρόβλημα να κλείνουν οι δρόμοι για διαδηλώσεις. «Το περασμένο Σάββατο, εν μέσω εορταστικής περιόδου, στην Ομόνοια έγιναν τέσσερις συγκεντρώσεις και οι δρόμοι έκλεισαν. Πώς να κάνεις δουλειά έτσι… Διαδηλώσεις αναδουλειάς τις χαρακτηρίζουμε», προσθέτει. Από την άλλη, όμως, επικρατεί πάντα ένας αισιόδοξος τόνος. «Εδώ το μαγαζί δεν έκλεισε στην Κατοχή και τον Εμφύλιο, θα κλείσει τώρα;» λέει ο κ. Βασίλης, ενώ η Μαρίνα σκέφτεται ότι το μαγαζί πρέπει να διαφυλαχθεί και για την τέταρτη γενιά. «Τα παιδιά μου, που είναι στο Δημοτικό, τρελαίνονται όταν έρχονται εδώ και πάντα ζητάνε να βοηθήσουν. Ο μικρός μου μάλιστα κατάφερε σε ηλικία 4 ετών να κάνει μόνος του την πρώτη πώληση. Να σημειωθεί δε ότι ήταν αρκετά μεγάλη… Αλλά και η κόρη μου είναι πάντα αστέρι στο ταμείο. Αν το θελήσουν, μπορούν να συνεχίσουν. Εμείς θα πορευτούμε όπως πάντα, με σύνεση και προσηλωμένες στη φιλοσοφία του μαγαζιού», καταλήγει.