Ένα έργο του Κλοντ Μονέ που δεν είχε παρουσιαστεί ποτέ σε δημόσια έκθεση κατέρριψε το ρεκόρ πώλησης για πίνακα του διάσημου Γάλλου ζωγράφου με θέμα τις ίριδες, σε δημοπρασία που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Πέμπτης από τον οίκο Sotheby’s στο Παρίσι.
Ο πίνακας «Ίριδες» (Iris), τον οποίο έβγαλαν σε δημοπρασία οι κληρονόμοι της οικογένειας Schlumberger, πωλήθηκε έναντι 50 εκατ. ευρώ (56 εκατ. δολαρίων), συμπεριλαμβανομένων των προμηθειών του αγοραστή, ξεπερνώντας κατά πολύ την αρχική εκτίμηση του οίκου δημοπρασιών, η οποία κυμαινόταν μεταξύ 22 και 30 εκατ. ευρώ.
Η πώληση σημείωσε μάλιστα ιστορικό ρεκόρ για οποιοδήποτε έργο τέχνης έχει πωληθεί ποτέ στη Γαλλία. Σύμφωνα με τον Sotheby’s, αγοραστής ήταν ιδιώτης συλλέκτης από την Ασία.
Το προηγούμενο ρεκόρ για έργο του Μονέ με θέμα τις ίριδες είχε καταγραφεί το 2015, όταν αντίστοιχος πίνακας πωλήθηκε σε δημοπρασία του Christie’s στο Λονδίνο έναντι 10,8 εκατ. στερλινών, ποσό που αντιστοιχούσε τότε σε 17,1 εκατ. δολάρια.
Οι «Ίριδες» της συλλογής Schlumberger θεωρούνται αριστούργημα της τελευταίας δημιουργικής περιόδου του Μονέ. Ο πίνακας φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 1924 και 1925, στην κατοικία του καλλιτέχνη στο Ζιβερνί, κοντά στο Παρίσι, όπου ο ζωγράφος δημιούργησε και τη διάσημη σειρά έργων του με τα νούφαρα.
Παρά το νέο ρεκόρ για έργο με ίριδες, η υψηλότερη τιμή που έχει καταγραφεί ποτέ για πίνακα του Μονέ παραμένει εκείνη των 110,7 εκατ. δολαρίων, την οποία απέσπασε το έργο «Θημωνιές» (Meules) σε δημοπρασία του Sotheby’s στη Νέα Υόρκη το 2019.
Η συλλογή Schlumberger και η σχέση της οικογένειας με την τέχνη
Ο πίνακας ανήκε στους κληρονόμους της Ζαν Schlumberger, συζύγου του Μαρσέλ Schlumberger, ενός από τους δύο αδελφούς που ίδρυσαν την ομώνυμη εταιρεία.
Η Schlumberger εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους ομίλους παροχής υπηρεσιών στον πετρελαϊκό κλάδο παγκοσμίως, ενώ πριν από τέσσερα χρόνια μετονομάστηκε σε SLB Ltd.. Σήμερα, η χρηματιστηριακή της αξία ανέρχεται σε περίπου 72 δισ. δολάρια.
Η Ζαν Schlumberger υπήρξε διακεκριμένη συλλέκτρια έργων τέχνης, αποκτώντας εξαιρετικά δημιουργήματα σημαντικών καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων ο Πολ Σεζάν και ο Γκιστάβ Μορό.
Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της συλλογής της διαδραμάτισε η φιλία της με τη γνωστή γκαλερίστα Κάτια Γκρανόφ, χάρη στην οποία απέκτησε πρόσβαση σε σπουδαία έργα της ευρωπαϊκής ζωγραφικής.
Η πώληση των «Ίριδων» πραγματοποιήθηκε σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία ο κόσμος της τέχνης τιμά τη συμπλήρωση 100 ετών από τον θάνατο του Κλοντ Μονέ, με ειδικές εκθέσεις αφιερωμένες στο έργο του.
Ανάμεσα στους χώρους που συμμετέχουν στους εορτασμούς ξεχωρίζει το Μουσείο της Ορανζερί (Musée de l’Orangerie) στο Παρίσι, όπου εκτίθενται τα περίφημα νούφαρα του ζωγράφου.
Το αριστούργημα που δεν είχε εκτεθεί ποτέ
Η Ζαν Schlumberger είχε αρνηθεί επανειλημμένα να δανείσει τον πίνακα «Ίριδες» για δημόσιες εκθέσεις, επιλέγοντας να τον διατηρεί στην ιδιωτική κατοικία της, στην Αριστερή Όχθη του Σηκουάνα στο Παρίσι.
Η απόφαση αυτή συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση του έργου σε μια κατάσταση που οι ειδικοί χαρακτηρίζουν σχεδόν «θαυματουργή».
Όπως είχε εξηγήσει τον προηγούμενο μήνα σε δημοσιογράφους ο Τομά Μπομπάρ, συνεπικεφαλής του τμήματος μοντέρνας και σύγχρονης τέχνης του Sotheby’s στη Γαλλία και υπεύθυνος για τη συγκεκριμένη δημοπρασία, ο πίνακας έχει παραμείνει ανέπαφος, χωρίς πρόσθετο βερνίκι και χωρίς επένδυση ενίσχυσης του καμβά.
Πρόκειται για μια εξαιρετικά σπάνια κατάσταση διατήρησης για έργο τέτοιας καλλιτεχνικής σημασίας και ηλικίας.
Οι πίνακες που δημιούργησε ο Μονέ κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του συγκαταλέγονται πλέον στα πιο περιζήτητα έργα του στη διεθνή αγορά τέχνης.
Σύμφωνα με τον Μπομπάρ, η Ζαν Schlumberger είχε γοητευτεί από τα έργα εκείνης της περιόδου κυρίως εξαιτίας των σύγχρονων και αφηρημένων χαρακτηριστικών τους, παρά λόγω των ιμπρεσιονιστικών στοιχείων με τα οποία έχει ταυτιστεί το όνομα του Μονέ.
Αυτή ακριβώς η ιδιαίτερη αισθητική, που απομακρύνεται από τις πιο αναγνωρίσιμες εκφράσεις του ιμπρεσιονισμού, αποτελεί σήμερα έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους τα τελευταία έργα του Γάλλου ζωγράφου συγκεντρώνουν τόσο έντονο ενδιαφέρον από συλλέκτες σε ολόκληρο τον κόσμο.