Στο διαδίκτυο, τίποτα δεν είναι πάντα αυτό που δείχνει. Μια φράση που ακούγεται αληθινή, ένα βίντεο που υποτίθεται πως καταγράφει αυθόρμητα την εμπειρία ενός χρήστη, μπορούν να είναι κομμάτια ενός προσεκτικά σχεδιασμένου μηχανισμού εξαπάτησης.

Καθώς οι ηλεκτρονικές αγορές έχουν γίνει αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας, η εμπιστοσύνη έχει αναδειχθεί στο πιο πολύτιμο «νόμισμα» του ψηφιακού εμπορίου. Αυτή η εμπιστοσύνη, όμως, υπονομεύεται διαρκώς από τις ψεύτικες κριτικές που πλημμυρίζουν μεγάλες πλατφόρμες, όπως η Amazon. Πίσω από φαινομενικά αθώα σχόλια και «ρεαλιστικό» οπτικό υλικό, συχνά κρύβεται οργανωμένη παραπλάνηση.

Το ζήτημα δεν περιορίζεται σε μια απλή ενόχληση. Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές: από παραπάνω οικονομική επιβάρυνση και κακής ποιότητας αγορές, έως την έκθεση σε προϊόντα που ενδέχεται να είναι ελαττωματικά ή ακόμα και επικίνδυνα.

Για να προστατευτεί κανείς, πρέπει πρώτα να μάθει να αναγνωρίζει τα ύποπτα σημάδια. Οι ψεύτικες κριτικές είναι συχνά υπερβολικά λακωνικές: «τέλειο προϊόν» ή «απαράδεκτο, μακριά», χωρίς καμία ουσιαστική εξήγηση. Δεν προσφέρουν πληροφορία, αλλά διαμορφώνουν εντύπωση, με στόχο να αλλοιώσουν τη συνολική βαθμολογία.

Ένα ακόμη καμπανάκι κινδύνου είναι το οπτικό υλικό. Οι γνήσιες αξιολογήσεις συνοδεύονται συνήθως από πρόχειρες φωτογραφίες ή βίντεο τραβηγμένα με κινητό τηλέφωνο, σε καθημερινό περιβάλλον. Όταν το περιεχόμενο θυμίζει επαγγελματική διαφήμιση ή σκηνοθετημένο demo, οι πιθανότητες να πρόκειται για χορηγούμενη κριτική αυξάνονται. Αντίστοιχα, η μαζική εμφάνιση παρόμοιων σχολίων μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα συχνά προδίδει συντονισμένη ενέργεια από ανθρώπους ή bots.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το προφίλ του αξιολογητή. Λογαριασμοί με γενικά ονόματα, όπως «User12345» ή αρχικά χωρίς ιστορικό δραστηριότητας, θεωρούνται ύποπτοι. Οι αυθεντικοί χρήστες έχουν συνήθως παρελθόν αξιολογήσεων, φωτογραφίες και σχόλια με συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Ακόμη και η ένδειξη «Επαληθευμένη αγορά» δεν αποτελεί απόλυτη εγγύηση, καθώς υπάρχουν δίκτυα όπου οι αξιολογητές αγοράζουν προϊόντα με επιστροφή χρημάτων από τον πωλητή, δημιουργώντας την ψευδαίσθηση νομιμότητας.

Πώς εντοπίζεται μια κριτική γραμμένη από τεχνητή νοημοσύνη

Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, τα κείμενα που παράγει γίνονται ολοένα και πιο πειστικά. Αυτό γεννά το εύλογο ερώτημα: πώς ξεχωρίζει κανείς το ανθρώπινο από το μηχανικό; Εργαλεία όπως το ZeroGPT και το GPTZero επιτρέπουν την ανάλυση κειμένου και εκτιμούν την πιθανότητα να έχει δημιουργηθεί από ΑΙ. Αν και δεν προσφέρουν απόλυτη βεβαιότητα – ειδικά σε σύντομα reviews – μπορούν να λειτουργήσουν επικουρικά.

Τα εργαλεία ελέγχου κριτικών, ωστόσο, βρίσκονται υπό πίεση. Το κλείσιμο του Fakespot και ο αποκλεισμός του ReviewMeta έχουν περιορίσει σημαντικά τις διαθέσιμες επιλογές. Ένα από τα ελάχιστα εργαλεία που παραμένουν ενεργά είναι το TheReviewIndex, το οποίο αναλύει μοτίβα συμπεριφοράς και αποδίδει βαθμό αξιοπιστίας στις κριτικές.

Πέρα από τα εργαλεία, όμως, καθοριστικό ρόλο παίζει η προσωπική κρίση. Οι κριτικές δεν πρέπει ποτέ να αξιολογούνται μεμονωμένα. Η σύγκριση παρόμοιων προϊόντων είναι απαραίτητη: όταν ένα αντικείμενο έχει ελάχιστες κριτικές και ο άμεσος ανταγωνιστής του χιλιάδες, αξίζει προβληματισμός.

Εξίσου σημαντικό είναι να διαβάζονται οι ενδιάμεσες αξιολογήσεις. Οι πραγματικοί χρήστες σπάνια κινούνται στα άκρα και συνήθως περιγράφουν με λεπτομέρεια τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά.

Τέλος, οι ψεύτικες κριτικές δεν εξυπηρετούν μόνο πωλητές. Συχνά χρησιμοποιούνται και ως εργαλείο δυσφήμισης από ανταγωνιστές. Αυτές οι αρνητικές αξιολογήσεις συνήθως «δείχνουν» προς άλλα προϊόντα, υπονοώντας ότι είναι ανώτερα, κάτι που μπορεί να αποτελεί μέρος στοχευμένης επίθεσης.

Η ουσία βρίσκεται στην εγρήγορση και στην καλλιέργεια κριτικής σκέψης. Όσο εξελίσσονται οι μέθοδοι εξαπάτησης, τόσο πρέπει να εξελίσσεται και ο τρόπος με τον οποίο διαβάζουμε και αξιολογούμε.

Διαβάστε ακόμη 

Moody’s: Ισχυρότερες οι ελληνικές τράπεζες από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές – Οι στρατηγικές για 2026-2028

Metlen: Η ΕΤΕπ ενέκρινε την επένδυση €90 εκατ. για την παραγωγή βωξίτη και γαλλίου

Hello Moto! – Η άνοδος, η πτώση και η αναγέννηση της Motorola

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα