Οι πωλήσεις σαμπάνιας κορυφώνονται τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά, καθώς το γαλλικό αφρώδες ποτό παραμένει το αγαπημένο πολλών νοικοκυριών την εορταστική περίοδο.
Κάθε χρόνο, περίπου 120.000 εποχικοί εργάτες μεταβαίνουν στη Γαλλία για να τρυγήσουν σταφύλια σε 34.000 εκτάρια αμπελώνων. Ο τρύγος διαρκεί μόλις λίγες εβδομάδες, δημιουργώντας έναν πυρετώδη ρυθμό για τον κλάδο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το CNBC, τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται μια σκοτεινή πλευρά της βιομηχανίας, με πρόσφατες αναφορές να φέρνουν στο φως περιστατικά εκμετάλλευσης και κακομεταχείρισης τρυγητών σαμπάνιας, οι οποίοι είναι συχνά αλλοδαποί και χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα.
Κατά τη διάρκεια ενός ακραίου καύσωνα στα τέλη του καλοκαιριού του 2023, τουλάχιστον τέσσερις μετανάστες εργάτες γης, ή «vendangeurs» όπως αποκαλούνται, έχασαν τη ζωή τους σε αυτό που στη συνέχεια χαρακτηρίστηκε ως «τρύγος της ντροπής».
Η υπόθεση ανέδειξε ευρύτερες υποβαθμισμένες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης για τους τρυγητές, συμπεριλαμβανομένων εξαντλητικών ωραρίων, χαμηλών αμοιβών, έλλειψης εξοπλισμού ασφαλείας και πρωτοκόλλων — όπως επαρκής ενυδάτωση και διαλείμματα.
Το σκάνδαλο σχετικά με τις συνθήκες εργασίας και την πρόνοια των εργατών ξέσπασε σε μια δύσκολη περίοδο για τον κλάδο. Ο τρύγος του 2024 κατέγραψε χαμηλότερες από τον μέσο όρο αποδόσεις, λόγω παγετού την άνοιξη και μιας βροχερής περιόδου το καλοκαίρι, η οποία υποχώρησε μόλις προς το τέλος της καλλιεργητικής σεζόν, «σώζοντας» οριακά τη σοδειά.
Ο τρύγος του 2025 εξελίχθηκε καλύτερα και επαινέθηκε για τη υψηλή ποιότητα της εσοδείας, χάρη στις ευνοϊκές καιρικές συνθήκες.
Παρά ταύτα, οι φετινές πωλήσεις — τα στοιχεία των οποίων θα ανακοινωθούν τον Ιανουάριο — αναμένεται να επιβαρυνθούν περαιτέρω από τους δασμούς εισαγωγής των ΗΠΑ στα ευρωπαϊκά προϊόντα, οι οποίοι προκάλεσαν σημαντική πτώση στις αποστολές σαμπάνιας προς την αμερικανική αγορά.
«Καραμπινάτη κακομεταχείριση»
Η σκοτεινή πλευρά της βιομηχανίας σαμπάνιας ήρθε στο φως όταν τουλάχιστον τέσσερις μετανάστες τρυγητές πέθαναν κατά τον τρύγο του 2023, ο οποίος πραγματοποιήθηκε εν μέσω ακραίου καύσωνα.
Στη συνέχεια, το καλοκαίρι του 2025, τρεις άνθρωποι οδηγήθηκαν σε δίκη, κατηγορούμενοι για εμπορία ανθρώπων και εκμετάλλευση περισσότερων από 50 μεταναστών εργατών από τη Δυτική Αφρική κατά τη διάρκεια του τρύγου του 2023.
Τα θύματα κατήγγειλαν ότι αντιμετωπίζονταν «σαν σκλάβοι» και «σαν ζώα» και ότι διέμεναν σε «κολαστήρια» και ανθυγιεινές συνθήκες, χωρίς καθαρό πόσιμο νερό. Τέτοιες συνθήκες έθεταν σε κίνδυνο την ασφάλεια, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους, σύμφωνα με την επιθεώρηση εργασίας που ερεύνησε την υπόθεση.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης αδιαφανείς πρακτικές προσλήψεων, καθώς οι κατηγορούμενοι συνδέονταν με γραφείο απασχόλησης που προμήθευε εργάτες στον κλάδο, αναδεικνύοντας τη διαδεδομένη χρήση υπεργολάβων και πρακτορείων από τα οινοποιεία σαμπάνιας — αλλά και πιο άτυπων καναλιών — για την πρόσληψη τρυγητών.
Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι και τους επιβλήθηκαν χρηματικά πρόστιμα και ποινές φυλάκισης, ενώ συνδικάτα υποστήριξαν ότι η χρήση «μεσαζόντων» και πρακτορείων επέτρεψε στα οινοποιεία να κλείνουν τα μάτια σε παράνομες εργασιακές πρακτικές.
Σε περίληψη της υπόθεσης που εκδικάστηκε στο ποινικό δικαστήριο της Σαλόν-αν-Σαμπάνια, ο εισαγγελέας σχολίασε: «Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε ότι πίσω από ένα μπουκάλι σαμπάνια κρύβονται ανεξέλεγκτη υπεργολαβία και καραμπινάτη κακομεταχείριση».
Πίεση στις πωλήσεις
Η Comité Champagne — το ανώτερο συλλογικό όργανο της βιομηχανίας σαμπάνιας της Γαλλίας, που εκπροσωπεί περισσότερους από 16.000 αμπελουργούς, 130 συνεταιρισμούς και 370 οινοποιεία σαμπάνιας — αναγνώρισε ότι η δικαστική υπόθεση έπληξε τη φήμη του κλάδου και δήλωσε ότι θα υιοθετήσει μια πολιτική «μηδενικής ανοχής» σε τυχόν μελλοντικές παραβιάσεις.
«Έπρεπε να σταθούμε στο πλευρό των θυμάτων. Δεν παίζεις με την υγεία και την ασφάλεια των εποχικών εργατών. Ούτε με την εικόνα της ονομασίας προέλευσης μας», δήλωσαν οι συμπρόεδροι της Comité, Νταβίντ Σατιγιόν και Μαξίμ Τουμπάρ, στην εφημερίδα Le Monde τον Ιούλιο, μετά τη δίκη.
Η Comité λάνσαρε το σχέδιο δράσης «Μαζί για τον Τρύγο της Σαμπάνιας», με στόχο τη βελτίωση των πρωτοκόλλων υγείας και ασφάλειας των εργαζομένων, των χώρων διαμονής τους, καθώς και των κανονισμών του τρύγου.
Οι αμπελουργοί και τα οινοποιεία σαμπάνιας επιδιώκουν να δείξουν ότι δεσμεύονται για την ευημερία των εργατών. Η Moët & Chandon, ο μεγαλύτερος παραγωγός παγκοσμίως και μέλος του ομίλου LVMH, επένδυσε 1,5 εκατ. ευρώ το 2024 σε νέες εγκαταστάσεις στέγασης για επιπλέον 90 τρυγητές, ανεβάζοντας τη συνολική χωρητικότητα των καταλυμάτων της σε έως 1.900 κλίνες.
Δύσκολη περίοδος για τον κλάδο
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η περίοδος είναι δύσκολη για τον κλάδο. Ο τρύγος του 2024 είχε χαμηλότερες αποδόσεις λόγω παγετού και έντονων βροχοπτώσεων, ενώ ο τρύγος του 2025 εξελίχθηκε καλύτερα και απέσπασε θετικές κριτικές για την ποιότητα της εσοδείας.
Η σαμπάνια — ταυτισμένη με τη βορειοανατολική Γαλλία — αντιπροσωπεύει το 10% της παγκόσμιας παραγωγής αφρώδους οίνου σε όγκο, αλλά έως και το 35% της αξίας της παγκόσμιας αγοράς. Ωστόσο, οι πωλήσεις έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια λόγω της πτώσης της διεθνούς ζήτησης και του περιορισμού της κατανάλωσης αλκοόλ.
Το 2023, οι αποστολές σαμπάνιας ανήλθαν σε 299 εκατ. φιάλες, μειωμένες κατά 8,2% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το 2024, αποστάλθηκαν 271 εκατ. φιάλες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Comité Champagne. Οι φετινές πωλήσεις αντιμετωπίζουν επιπλέον πιέσεις από τους αμερικανικούς δασμούς εισαγωγής σε προϊόντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κλάδος έχει επίσης να διαχειριστεί εσωτερικές εντάσεις, με το συνδικάτο CGT στις μονάδες σαμπάνιας των Moët & Chandon και Veuve Clicquot να καλεί τους εργαζομένους σε απεργία τον Δεκέμβριο, μετά την ακύρωση των μπόνους τέλους έτους και με αιτήματα για καλύτερες αμοιβές.
Εκπρόσωπος της Moët & Chandon δήλωσε στο CNBC ότι η εταιρεία δεν θα σχολιάσει τη διαμάχη, αλλά ότι οι διαπραγματεύσεις για τους μισθούς θα πραγματοποιηθούν στις αρχές του 2026, σημειώνοντας: «Δεν μπορούμε να σχολιάσουμε πριν από τις διαπραγματεύσεις».
Εάν οι πωλήσεις συνεχίσουν να υποχωρούν, η μεταχείριση των εποχικών εργατών θα αποτελεί απλώς μία από τις πολλές προκλήσεις που θα κληθεί να αντιμετωπίσει η βιομηχανία.
Διαβάστε ακόμη
Πώς θα εφαρμοστεί ο μειωμένος ΦΠΑ κατά 30% σε Βόρειο Αιγαίο, Σαμοθράκη και Δωδεκάνησα
Οι νικητές και οι χαμένοι των εμπορευμάτων το 2025 – Έρχεται νέο ράλι το 2026
Ιστορική Πρωτοχρονιά: Η Βουλγαρία μπαίνει στο ευρώ (pic)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.