Ο Τζέισον Τζάκσον είχε πάντα την επιθυμία να γίνει επιχειρηματίας, όμως του έλειπαν τόσο οι οικονομικοί πόροι όσο και μια σαφής επιχειρηματική ιδέα. Κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών του σπουδών στη Διοίκηση Επιχειρήσεων (MBA), ήρθε σε επαφή με ένα επενδυτικό μοντέλο που ονομάζεται «search fund» και αποφάσισε να το αξιοποιήσει ως ευκαιρία για να κάνει το πρώτο του βήμα στον επιχειρηματικό κόσμο.

Καθώς εκατομμύρια επιχειρηματίες της γενιάς των baby boomers πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση, αναδύεται μια σιωπηλή κρίση — αλλά και μια απρόσμενη ευκαιρία. Σήμερα, περισσότερο από το μισό των μικρών επιχειρήσεων στις ΗΠΑ ανήκει σε άτομα άνω των 55 ετών, όμως οι περισσότερες δεν έχουν προβλέψει ποιος θα τις αναλάβει στη συνέχεια, σύμφωνα με τη Gallup.

Πρόκειται για επιχειρήσεις που, παρότι δεν θεωρούνται ιδιαίτερα ελκυστικές, είναι ζωτικής σημασίας για την καθημερινή λειτουργία της κοινωνίας — όπως συνεργεία υδραυλικών, εταιρείες ενοικίασης εξοπλισμού ή υπηρεσίες απεντόμωσης.

«Είναι ο τύπος των επιχειρήσεων που, αν σταματήσουν να λειτουργούν, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις», δήλωσε ο Τζον Στάενμπεργκ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Agate Hound Fund.

Σε αυτό το σημείο έρχεται να καλύψει το κενό η νέα γενιά επιχειρηματιών — οι millennials και η Gen Z — αξιοποιώντας την ευκαιρία όχι μέσω της δημιουργίας νεοφυών επιχειρήσεων, αλλά με την εξαγορά υφιστάμενων μέσω search funds. Με τον τρόπο αυτό, ανανεώνουν μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τομείς κρίσιμους για την καθημερινότητα, βοηθούν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους όταν οι παλιοί ιδιοκτήτες αποχωρούν και, ταυτόχρονα, εξασφαλίζουν και οι ίδιοι οικονομική σταθερότητα.

Τι είναι τα search funds;

Τα search funds, τα οποία εμφανίστηκαν για πρώτη φορά το 1984 και είναι γνωστά και ως «επιχειρηματικότητα μέσω εξαγοράς», δίνουν τη δυνατότητα σε ιδιώτες -γνωστούς και ως «searchers»- να συγκεντρώνουν κεφάλαια από μια μικρή ομάδα επενδυτών, με σκοπό να αποκτήσουν και να διαχειριστούν μια μικρή ή μεσαία ιδιωτική επιχείρηση.

Μια μελέτη του 2024 από το Stanford Graduate School of Business περιγράφει τη διαδικασία σε τέσσερα βήματα:

Βήμα ένα: Συγκέντρωση αρχικού κεφαλαίου (περίπου 2 έως 6 μήνες)
Βήμα δύο: Αναζήτηση και εξαγορά εταιρείας (περίπου 12 έως 24 μήνες)
Βήμα τρία: Λειτουργία και δημιουργία αξίας (περίπου 4 έως 7+ χρόνια)
Βήμα τέσσερα: Έξοδος από την επένδυση (περίπου 6 μήνες)

Ο σκοπός είναι η ανάπτυξη της επιχείρησης και η τελική πώλησή της με κέρδος — συνήθως σε εταιρεία ιδιωτικών κεφαλαίων.

Το μοντέλο αυτό είναι ιδιαίτερα ελκυστικό, καθώς προσφέρει χαμηλότερο ρίσκο σε σχέση με την εκκίνηση από το μηδέν, δεδομένου ότι η επιχείρηση διαθέτει ήδη πελάτες, έσοδα και προϊόν που ανταποκρίνεται στην αγορά, σύμφωνα με το CNBC Make It.

Οι επιχειρήσεις που επιλέγονται για εξαγορά είναι συνήθως αυτές που έχουν σταθερά επαναλαμβανόμενα έσοδα, μικρά λειτουργικά κόστη, χαμηλό ρυθμιστικό κίνδυνο και πιστούς πελάτες.

«Αυτές είναι εταιρείες που, στην πραγματικότητα, είναι δύσκολο να καταστραφούν», τόνισε ο Τζάκσον, πλέον επενδυτής σε search funds. «Πρόκειται για μια πολύ καλή ευκαιρία για κάποιον που αναλαμβάνει τη θέση του διευθύνοντα συμβούλου για πρώτη φορά».

Εκτός από τα κλασικά search funds, υπάρχουν και παραλλαγές όπου η εξαγορά και η διαχείριση της εταιρείας αναλαμβάνονται από έναν μόνο επενδυτή, ο οποίος χρηματοδοτεί την επένδυση. Άλλες μορφές προβλέπουν την άντληση μεγαλύτερων κεφαλαίων εξαρχής ή την παραμονή στην επένδυση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, που συνήθως κυμαίνεται από 10 έως 20 έτη.

Το 2023, δημιουργήθηκαν 94 βασικά search funds στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά. Παράλληλα, το ενδιαφέρον εκτός Βόρειας Αμερικής κατέγραψε νέα ρεκόρ, με 59 νέα funds να ιδρύονται διεθνώς, σύμφωνα με έρευνες του Stanford και της IESE Business School.

«Ασφαλές καταφύγιο μέσα στην καταιγίδα»

Τα search funds γίνονται ολοένα και πιο δημοφιλή, καθώς οι παραδοσιακές επιλογές καριέρας μοιάζουν πλέον λιγότερο σταθερές – οι απολύσεις, η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζουν δραστικά πολλούς κλάδους.

«Πολλοί νέοι επαγγελματίες, ιδιαίτερα όσοι βρίσκονται στη μέση της σταδιοδρομίας τους, αρχίζουν να επανεξετάζουν το μέλλον τους», δήλωσε ο Αϊκ Τσουάν Γκο, διευθύνων εταίρος του search fund Garlic Equity Capital στη Σιγκαπούρη. «Πλέον, αρκετοί φιλόδοξοι επαγγελματίες δεν βλέπουν την κλασική εταιρική πορεία ως μακροπρόθεσμη λύση», πρόσθεσε.

Παράλληλα, πολλοί ιδιοκτήτες επιχειρήσεων ετοιμάζονται να συνταξιοδοτηθούν. «Όταν αυτά τα δύο συνδυάζονται, δημιουργείται μια πολύ καλή ευκαιρία», τόνισε ο Γκο.

Το ενδιαφέρον των επενδυτών για τα search funds αυξάνεται, καθώς σε μια περίοδο αβεβαιότητας στην αγορά, αποτελούν μια πιο σταθερή και ελκυστική επενδυτική επιλογή.

«Ο κλάδος των επιχειρηματικών επενδύσεων είναι πλέον ιδιαίτερα ανταγωνιστικός. Αντίθετα, τα search funds παραμένουν ευέλικτα και μικρής κλίμακας, αλλά προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες. Είναι ο τομέας στον οποίο θέλω να επικεντρωθώ για το υπόλοιπο της καριέρας μου. Οι αποδόσεις που προσφέρουν είναι εξαιρετικά υψηλές», ανέφερε ο Στάενμπεργκ.

Η μελέτη του Stanford το 2024, η οποία εξέτασε 681 search funds που δημιουργήθηκαν στις ΗΠΑ και τον Καναδά από το 1984, έδειξε ότι ο εσωτερικός συντελεστής απόδοσης τους ήταν 35,1%, με μέση απόδοση επένδυσης σχεδόν 4,5 φορές μεγαλύτερη από το αρχικό κεφάλαιο.

«Τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, η χρηματιστηριακή αγορά είχε ετήσιες αποδόσεις περίπου 8,5%. Αν εξετάσουμε τις επενδύσεις σε ιδιωτικά κεφάλαια ή επιχειρηματικές συμμετοχές για την ίδια περίοδο, οι αποδόσεις κυμαίνονται γύρω στο 13% με 14%. Γι’ αυτό, όταν βλέπουμε τις εξαιρετικά υψηλές αποδόσεις της τάξης του 35% στα search funds, είναι κάτι που ξεχωρίζει», ανέφερε ο Στάενμπεργκ.

«Σε μια εποχή έντονων και γρήγορων αλλαγών, τα search funds μοιάζουν με ένα ασφαλές καταφύγιο μέσα στην καταιγίδα», πρόσθεσε.

Τετράδιο επιταγών, τηλεφωνικός κατάλογος, βιβλίο στρατηγικής

Τα search funds δίνουν στους νέους επιχειρηματίες τη δυνατότητα να γίνουν διευθύνοντες σύμβουλοι αναλαμβάνοντας τη διαχείριση εταιρειών, με ελεγχόμενο και πιο ασφαλή τρόπο για να πραγματοποιήσουν τις επαγγελματικές τους φιλοδοξίες. Ένα παράδειγμα είναι ο Τζέισον Τζάκσον, ο οποίος μαζί με τον συνεργάτη του, Όλαϊντ Λαουάλ, ξεκίνησαν το δικό τους search fund το 2015.

Περίπου 18 μήνες αργότερα, οι δυο τους συγκέντρωσαν περισσότερα από 5 εκατομμύρια δολάρια και εξαγόρασαν τρία οδοντιατρεία από έναν οδοντίατρο που ήταν στα 50 του. Τα επόμενα έξι χρόνια, ο Τζάκσον ανέλαβε τη διοίκηση της Unified Dental Care ως CEO και ανέπτυξε την εταιρεία σε επτά τοποθεσίες προτού την πουλήσει σε έναν άλλον αγοραστή το 2023.

Ο Τζάκσον δεν προερχόταν από εύπορη οικογένεια. Μεγάλωσε στο Ιλινόις, σε ένα περιβάλλον όπου οι επιχειρηματικές ευκαιρίες ήταν ελάχιστες και δύσκολα προσβάσιμες.

«Ήταν κάτι συνηθισμένο για μένα να βλέπω έξω από το σπίτι μου συγκρούσεις ανάμεσα σε συμμορίες… Δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να γνωρίσω επιχειρηματίες», ανέφερε ο Τζάκσον.

«Έβλεπα ανθρώπους που είχαν κουρεία, ή μικρά μαγαζιά με μπάρμπεκιου… Ζούσαν τίμια, αλλά με εισόδημα που μετά βίας κάλυπτε τις βασικές τους ανάγκες», πρόσθεσε.

«Για μένα, η ιδέα ενός search fund ήταν εξαιρετική, γιατί δεν είχα εμπειρία ώστε να ιδρύσω μια startup. Ήταν η ευκαιρία μου να αποκτήσω και να αναπτύξω μια ήδη υπάρχουσα επιχείρηση», εξήγησε ο Τζάκσον.

«Αυτό που κάνει τα search funds να ξεχωρίζουν», σύμφωνα με τον Τζάκσον, «είναι ότι οι επενδυτές δεν προσφέρουν μόνο κεφάλαιο, αλλά λειτουργούν και ως μέντορες για τον επιχειρηματία».

«Οι επενδυτές σε search funds συνήθως προσφέρουν τρία βασικά πράγματα. Πρώτον, χρηματοδότηση — κάτι που για πολλούς νέους επιχειρηματίες δεν είναι εύκολα προσβάσιμο», εξήγησε. «Δεύτερον, δίνουν πρόσβαση σε ένα δίκτυο επαφών, ανθρώπους με εμπειρία που μπορούν να συμβουλέψουν και να υποστηρίξουν όταν χρειαστεί. Και τρίτον, προσφέρουν καθοδήγηση — ένα πλαίσιο ενεργειών και στρατηγικής για τα πρώτα βήματα μετά την εξαγορά μιας επιχείρησης», πρόσθεσε.

«Για εμένα, το μοντέλο των search funds ήταν μια λύση με σχετικά χαμηλό ρίσκο, καθώς προερχόμουν από μειονεκτούσα κοινωνική ομάδα και δεν διέθετα τους οικονομικούς πόρους ή τα κατάλληλα δίκτυα για να έχω πρόσβαση σε ευκαιρίες ανάπτυξης», σημείωσε ο Τζάκσον.

Το νέο «Αμερικανικό Όνειρο»

Παρότι τα search funds προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης, η διαχείρισή τους ενέχει προκλήσεις. Στην περίπτωση του Τζάκσον, δύο μόλις εβδομάδες μετά την εξαγορά της εταιρείας, εντοπίστηκε σοβαρή απόκλιση στα οικονομικά στοιχεία: ο πωλητής είχε παρουσιάσει εσκεμμένα παραποιημένα δεδομένα.

«Θεωρούσαμε ότι αποκτούσαμε μια εταιρεία με κύκλο εργασιών 7 εκατομμυρίων δολαρίων και λειτουργικά κέρδη 1,5 εκατομμυρίου», ανέφερε. «Ωστόσο, στην πραγματικότητα, τα έσοδα δεν ξεπερνούσαν τα 5 εκατομμύρια, ενώ η επιχείρηση εμφάνιζε ετήσιες ζημίες ύψους 500.000 δολαρίων, αφού εντοπίστηκαν οι λανθασμένες οικονομικές αναφορές».

Παρά τις αρχικές δυσκολίες, ο Τζάκσον κατάφερε να ανατρέψει την κατάσταση. Ολοκλήρωσε την επένδυση με επιτυχία, πετυχαίνοντας υπερδιπλάσια απόδοση και συνολικά επταψήφια κέρδη, τόσο από τη διοίκηση της εταιρείας, όσο και από την πώλησή της, σύμφωνα με έγγραφα που εξέτασε το CNBC Make It.

Σήμερα, ο Τζάκσον διευθύνει το Black Search Network, το οποίο συνίδρυσε το 2020. Αφιερώνει τον χρόνο του επενδύοντας και μεταδίδοντας τις γνώσεις που έχει αποκτήσει μέσω της δικής του πορείας σε νέους επιχειρηματίες.

Τα search funds δεν αποτελούν εύκολη ή «μαγική» λύση. Οι υποψήφιοι αγοραστές καλούνται να ξεπεράσουν την απόρριψη, να εντοπίσουν μια κατάλληλη επιχείρηση, να κερδίσουν την εμπιστοσύνη του ιδιοκτήτη και, φυσικά, να μάθουν πώς να τη διοικήσουν — συχνά χωρίς προηγούμενη εμπειρία.

Ωστόσο, για μια γενιά που αναζητά σταθερότητα αλλά και ουσιαστικό σκοπό, προσφέρουν κάτι σπάνιο: μια πρακτική και βιώσιμη διαδρομή προς την επιχειρηματική ιδιοκτησία, με δυνατότητες κερδοφορίας και καθοδήγησης.

«Είναι, ουσιαστικά, ο κύκλος ζωής της επιχειρηματικότητας», δήλωσε ο Στάενμπεργκ. «Δίνει τη δυνατότητα σε ανθρώπους με θέληση, φιλοδοξία και διάθεση για μάθηση, να ακολουθήσουν αυτό που κάποτε ονομαζόταν «Αμερικανικό Όνειρο» — να χτίσουν κάτι δικό τους, να πετύχουν και στη συνέχεια να στηρίξουν άλλους στην ίδια προσπάθεια».

Διαβάστε ακόμη

Mercosur: Πώς η Μελόνι θριάμβευσε, εκεί όπου ο Μακρόν ταπεινώθηκε- Δεν τελείωσαν όλα λέει η Γαλλία

Ανασφάλιστοι: Ποιοι δικαιούνται σύνταξη το 2026 και πόσο αυξάνεται

Ομαδικό μέτωπο στήριξης στον Πάουελ: Πρώην επικεφαλής της Fed και του ΥΠΟΙΚ κατά της έρευνας Τραμπ

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα