Η μειωμένη όρεξη των καταναλωτών για σκωτσέζικο ουίσκι, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα που προκαλεί ο εμπορικός πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ, έχει οδηγήσει σε υπερπροσφορά, θυμίζοντας έντονα την κρίση του «whisky loch» της δεκαετίας του 1980. Η δυσμενής αυτή κατάσταση, αυξάνει τον κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας και κλεισίματος αποστακτηρίων σε ολόκληρη τη Σκωτία.
Οι παγκόσμιες πωλήσεις ουίσκι μειώθηκαν κατά 2,5% το πρώτο εξάμηνο του 2025, καταγράφοντας την τρίτη συνεχόμενη χρονιά πτώσης ύστερα από δεκαετίες σταθερής ανάπτυξης. Το αποτέλεσμα είναι ένα πλεόνασμα αποθεμάτων, που έχει αναγκάσει ορισμένα αποστακτήρια να παγώσουν ή να περιορίσουν την παραγωγή τους, ενώ άλλα επενδύουν σε επέκταση αποθηκευτικών χώρων.
Κατά τις πρόσφατες επισκέψεις της στα αποστακτήρια Talisker και Dalwhinnie, η αναπληρώτρια πρωθυπουργός της Σκωτίας, Κέιτ Φορμπς, επισήμανε ότι οι περικοπές στην παραγωγή είχαν «δυσανάλογα μεγάλο» αντίκτυπο στις αγροτικές οικονομίες. Παράλληλα, προειδοποίησε για τις «καταστροφικές» συνέπειες που θα μπορούσαν να έχουν οι αμερικανικοί δασμοί σε έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες της χώρας. Όπως ανέφερε, τα συγκεκριμένα αποστακτήρια, που ανήκουν στον όμιλο Diageo, έχουν προχωρήσει σε σημαντική μείωση της παραγωγής τους λόγω της αβεβαιότητας που δημιουργούν κυρίως οι αμερικανικοί δασμοί. «Αυτό επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις μακροπρόθεσμες επενδυτικές αποφάσεις. Ουσιαστικά έχουν βάλει τα σχέδια επέκτασης στον πάγο, περιμένοντας την έκβαση των διαπραγματεύσεων για τους δασμούς με τις ΗΠΑ», πρόσθεσε.
Μέχρι να σημειωθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις για μια εμπορική συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου–ΗΠΑ, τα βρετανικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένου του ουίσκι, παραμένουν αντιμέτωπα με τον «βασικό» δασμό 10% που επέβαλε ο Τραμπ στις εισαγωγές από τον Απρίλιο. Τον Νοέμβριο, ορισμένα αγροτικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας και ο καφές, εξαιρέθηκαν από το καθεστώς δασμών, ωστόσο τα αλκοολούχα ποτά δεν συμπεριλήφθηκαν στις εξαιρέσεις.
Στις ΗΠΑ, οι πωλήσεις σκωτσέζικου ουίσκι υποχώρησαν κατά 6% στους πρώτους εννέα μήνες του 2025. Αν και πρόκειται για βελτίωση σε σχέση με την πτώση 9% της προηγούμενης χρονιάς, η εικόνα απέχει αισθητά από τα επίπεδα πριν από πέντε χρόνια, όταν οι πωλήσεις αυξάνονταν κατά 4% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας δεδομένων αλκοολούχων ποτών IWSR.
«Υπάρχει τεράστιος όγκος βύνης που παραμένει αποθηκευμένος σε βαρέλια», σημείωσε στους Financial Times, ο Λουκ Τέγκνερ, επικεφαλής συμβουλευτικών υπηρεσιών της IWSR. Οι πωλήσεις των single malts, που είναι συνήθως ακριβότερα από τα blended ουίσκι, έχουν επιβραδυνθεί αισθητά, καθώς οι καταναλωτές περιορίζουν τις δαπάνες τους για premium ποτά. «Δεν είναι ότι οι καταναλωτές εγκαταλείπουν το σκωτσέζικο ουίσκι. Απλώς πίνουν λίγο λιγότερο και ξοδεύουν λιγότερα για κάθε φιάλη», πρόσθεσε.
Η κρίση whisky loch των 80’s και οι πωλήσεις malt που καταρρέουν
Κατά τη διάρκεια του λεγόμενου whisky loch της δεκαετίας του 1980, που προέκυψε μετά από υπερπαραγωγή τη δεκαετία του 1970, οι εταιρείες εξισορρόπησαν προσφορά και ζήτηση αναπτύσσοντας νέες αγορές, όπως η Ιαπωνία, η Ελλάδα και η Ισπανία. Τη δεκαετία του 1990, όμιλοι όπως η William Grant και η Diageo επένδυσαν στην ανάπτυξη περισσότερων single malts, αυξάνοντας σταδιακά τις τιμές παλαιωμένων αποσταγμάτων και επεκτεινόμενοι σε αγορές όπως η Ινδία και η Κίνα.
Σήμερα, οι πωλήσεις malt έχουν καταρρεύσει, ενώ τα πιο προσιτά blends –που περιλαμβάνουν ουίσκι από άλλα δημητριακά, όπως το σιτάρι– εμφανίζονται πιο ανθεκτικά. Το 2024, οι παγκόσμιες πωλήσεις malt μειώθηκαν κατά 7% σε ετήσια βάση, έναντι πτώσης μόλις 1% στα blends.
Για να διαχειριστούν την υπερπροσφορά, οι εταιρείες έχουν προχωρήσει σε παύση ή μείωση της παραγωγής. Η Diageo δήλωσε ότι περιόρισε την παραγωγή σε ορισμένα αποστακτήρια malt, «ώστε να ευθυγραμμιστεί η δυναμικότητα με τη σημερινή ζήτηση».
Επενδύσεις εκατομμυρίων σε αποθήκες
Ταυτόχρονα, ο κλάδος επενδύει εκατομμύρια λίρες σε νέες αποθήκες για τη φύλαξη απούλητων αποθεμάτων. Τον Μάιο, η International Beverage, ιδιοκτήτρια σημάτων όπως Old Pulteney, Speyburn και Balblair, επένδυσε 7 εκατ. λίρες σε έξι νέες αποθήκες με δυναμικότητα 60.000 βαρελιών. Τον Μάρτιο, η Wemyss Family Spirits ολοκλήρωσε τέσσερις αποθήκες χωρητικότητας 14.400 βαρελιών η καθεμία, ενώ τον Αύγουστο η Gordon & MacPhail αύξησε τη δυναμικότητά της κατά περισσότερο από ένα τέταρτο, με νέα αποθήκη για 9.000 επιπλέον βαρέλια.
Τα υψηλά επίπεδα αποθεμάτων επιβαρύνουν την κερδοφορία των επιχειρήσεων. Σύμφωνα με ανάλυση της Bernstein, η Diageo και ο γαλλικός όμιλος Pernod Ricard απώλεσαν το 2024 ελεύθερες ταμειακές ροές ύψους 170 εκατ. δολαρίων και 300 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, λόγω του αυξημένου κόστους παλαίωσης των αποθεμάτων.
Ανθεκτικός ο κλάδος – Πιθανή επιστροφή στην ανάπτυξη έως το 2030
Η IWSR εκτιμά ότι το σκωτσέζικο ουίσκι θα επιστρέψει σε αναπτυξιακή πορεία έως το 2030, κυρίως μέσω επέκτασης σε νέες αγορές. Ωστόσο, η πορεία της αγοράς των ΗΠΑ παραμένει αβέβαιη, σε μεγάλο βαθμό λόγω των δασμών του Τραμπ. Τον Σεπτέμβριο, η Scotch Whisky Association ανέφερε ότι ο δασμός 10% που επέβαλαν οι ΗΠΑ κοστίζει στον κλάδο σχεδόν 20 εκατ. λίρες τον μήνα σε χαμένες πωλήσεις και πάνω από 1.000 θέσεις εργασίας.
Παράλληλα, ο κλάδος ανησυχεί ότι, όσο οι διαπραγματεύσεις καθυστερούν, άλλες χώρες ενδέχεται να εξασφαλίσουν συμφωνίες με χαμηλότερους δασμούς, τοποθετώντας το σκωτσέζικο ουίσκι σε ακόμη πιο μειονεκτική θέση.
Παρά τη σημερινή κάμψη της ζήτησης στις ΗΠΑ, ο Τέγκνερ της IWSR υπογράμμισε ότι ο κλάδος του σκωτσέζικου ουίσκι είναι πολύ πιο ανθεκτικός σε σχέση με τη δεκαετία του 1980. «Όταν οι καιροί είναι δύσκολοι, οι επιχειρήσεις υποχωρούν, αλλά συνήθως επανέρχονται», ανέφερε, παραπέμποντας και στην πτώση της ζήτησης μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. «Η ιστορία λέει να κρατήσεις την ψυχραιμία σου και η ζήτηση θα επιστρέψει».
Διαβάστε ακόμη
Αυτά είναι τα σχέδια των ΗΠΑ για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας – Αναταραχή στις αγορές (γραφήματα)
Ελληνική σταφίδα: Η πρώτη ύλη που έθρεψε γενιές αναζητά ξανά τη θέση της στον κόσμο
Alseides Boutique Hotel: Ανθρώπινη ζεστασιά στον παγωμένο ελληνικό Βορρά
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.