Καθώς πλησιάζει η βραδιά των 98ων Βραβείων Όσκαρ, το Χόλιγουντ ετοιμάζεται για ακόμη μία τελετή αυτοεπιβεβαίωσης, με τα φώτα στραμμένα στη μεγάλη οθόνη. Το ερώτημα, ωστόσο, είναι το κατά πόσο βαρύ παραμένει το αποτύπωμά του στην ποπ κουλτούρα του 2026.

Για μεγάλο μέρος του 20ού αιώνα, το Χόλιγουντ δεν λειτουργούσε απλώς ως κινηματογραφική βιομηχανία. Υπήρξε ένας από τους βασικούς διαμορφωτές της παγκόσμιας μαζικής κουλτούρας.

Οι ταινίες μετατρέπονταν σε κοινά σημεία αναφοράς, σε πολιτιστικά γεγονότα που συνέδεαν κοινωνικές ομάδες, γενιές και χώρες μέσα από κοινές εικόνες, ατάκες και αφηγήσεις. Από το Star Wars και το Jurassic Park έως τον Τιτανικό και το Matrix, ο κινηματογράφος είχε τη δύναμη να καθοδηγεί τη δημόσια συζήτηση και να αφήνει ίχνος που διαρκούσε για χρόνια. Στη δεκαετία του ’90, μια μεγάλη πρεμιέρα δεν ήταν απλώς μια νέα ταινία στις αίθουσες. Ήταν ένα συλλογικό ραντεβού. Οι θεατές έβλεπαν τις ίδιες σκηνές την ίδια περίοδο, συζητούσαν τα ίδια φινάλε, άκουγαν τα ίδια soundtrack, υιοθετούσαν τους ίδιους χαρακτήρες.

Το σινεμά λειτουργούσε ως κοινός πολιτιστικός παρονομαστής, σε μια εποχή με λιγότερα μέσα και πιο συγκεντρωμένη προσοχή. Σήμερα, παρ’ όλο που το Χόλιγουντ συνεχίζει να παράγει ταινίες με τεράστια budgets και εντυπωσιακά box office, η πολιτιστική του επιρροή δεν είναι η ίδια. Ακόμη και τα μεγαλύτερα blockbusters δυσκολεύονται να αποκτήσουν χαρακτήρα «γεγονότος» και να παραμείνουν ζωντανά στη συλλογική μνήμη πέρα από λίγες εβδομάδες.

Η άνοδος των streaming πλατφορμών άλλαξε ριζικά τον τρόπο κατανάλωσης περιεχομένου. Οι ταινίες δεν διαθέτουν πια έναν ξεκάθαρο χρόνο και τόπο συνάντησης με το κοινό, κυκλοφορούν ταυτόχρονα με δεκάδες άλλες παραγωγές, χάνονται μέσα σε αλγορίθμους και playlists και παρακολουθούνται αποσπασματικά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε το φαινόμενο Barbenheimer, που συνέδεσε τις ταυτόχρονες κυκλοφορίες των Barbie και Oppenheimer με πρωτοφανές hype στα social media. Παρότι οι δύο ταινίες προσέλκυσαν θεατές στις αίθουσες, η προσοχή ήταν κατακερματισμένη, με τις συζητήσεις να περιστρέφονται κυρίως γύρω από memes και viral trends και λιγότερο γύρω από την ίδια την καλλιτεχνική τους αξία. Την ίδια στιγμή, η βιομηχανία έχει στραφεί σε μια πιο ασφαλή, εταιρική λογική. Τα sequels, τα remakes και τα κινηματογραφικά σύμπαντα κυριαρχούν, περιορίζοντας τον χώρο για νέες και ριψοκίνδυνες αφηγήσεις.

Το Marvel Cinematic Universe, για παράδειγμα, εξακολουθεί να αποφέρει τεράστια έσοδα και να διατηρεί φανατικό κοινό, όμως σπάνια δημιουργεί τις εμβληματικές στιγμές που σημάδεψαν τις ταινίες των 90s. Οι παραγωγές σχεδιάζονται ώστε να λειτουργούν σε παγκόσμιες αγορές και πολλαπλές πλατφόρμες, όχι κατ’ ανάγκη για να γεννούν συλλογικές εμπειρίες.

Παράλληλα, η mainstream κουλτούρα έχει μετακινηθεί αλλού. Οι νεότερες γενιές μεγαλώνουν με TikTok, YouTube και gaming, όπου η ταχύτητα παραγωγής και η διαρκής αλληλεπίδραση καθορίζουν τα trends. Ένα meme, ένα viral βίντεο ή ένα gaming event μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη και ταχύτερη πολιτιστική απήχηση από μια ταινία με budget 200 εκατ. δολαρίων, όπως επισημαίνει το Tvore.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το σινεμά έχασε τη σημασία του. Σημαίνει ότι δεν κατέχει πια την προνομιακή θέση του μέσου που όριζε τη μαζική κουλτούρα. Το κοινό δεν περιμένει πλέον με αγωνία μια πρεμιέρα, καταναλώνει περιεχόμενο όποτε και όπου θέλει, δημιουργώντας μικρά, παράλληλα σύμπαντα ενδιαφέροντος.

Το Χόλιγουντ δεν εξαφανίστηκε, απλώς μετακινήθηκε από το κέντρο του πολιτιστικού σύμπαντος. Οι ταινίες παραμένουν σημαντικές, αλλά η συλλογική εμπειρία και η μαζική αναγνώριση είναι σπανιότερες. Η εποχή όπου μια ταινία μπορούσε να ορίσει μια γενιά φαίνεται, προς το παρόν, να έχει περάσει. Η νέα πολιτιστική πραγματικότητα είναι διαφορετική, ταχύτερη και πιο πολυδιάστατη, αλλά και πιο απαιτητική για όσους επιδιώκουν να αφήσουν ουσιαστικό αποτύπωμα.

Διαβάστε ακόμη

Κέβιν Γουόρς: Ποιος είναι ο εκλεκτός του Τραμπ για επικεφαλής της Fed

Αλουμίνιο: Γιατί η Goldman Sachs παραμένει «αρκούδα» – Ο ρόλος της Κίνας και η Ινδονησία (γραφήματα)

Η ιδέα πίσω από το πρώτο ρομπότ που αλλάζει τις χειρουργικές επεμβάσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα