Η ακριβή ενέργεια παύει σταδιακά να αποτελεί μια προσωρινή δυσκολία και εξελίσσεται σε μόνιμη απειλή για τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Η νέα γεωπολιτική ένταση στον Περσικό Κόλπο και η αναταραχή στις διεθνείς αγορές καυσίμων έχουν οδηγήσει σε νέα άνοδο τις τιμές της ενέργειας, μετατρέποντας ακόμη και βασικές ανάγκες, όπως η ψύξη το καλοκαίρι και η θέρμανση τον χειμώνα, σε ολοένα πιο ακριβή υπόθεση. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση γύρω από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αποκτά πλέον εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά.
Δεν αφορά μόνο την πράσινη μετάβαση ή την περιβαλλοντική πολιτική, αλλά συνδέεται άμεσα με το διαθέσιμο εισόδημα, το κόστος διαβίωσης και τη δυνατότητα των πολιτών να προστατευθούν από τις ακραίες διακυμάνσεις της αγοράς ενέργειας.
Σύμφωνα με τον πολιτικό μηχανικό και ενεργειακό επιθεωρητή, καθώς και μέλος του ΔΣ της ΠΟΜΙΔΑ, Μάνο Κρανίδη, η ουσιαστική απάντηση βρίσκεται στη μαζική ανάπτυξη μικρής κλίμακας ΑΠΕ σε κατοικίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Όπως επισημαίνει, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αποκλειστικά τα μεγάλα έργα παραγωγής ή οι επενδύσεις των παρόχων ενέργειας, αλλά η ενεργειακή αυτονομία στο επίπεδο του τελικού καταναλωτή και ειδικά στα εκατομμύρια κτήρια που παραμένουν ενεργειακά ευάλωτα.
Ασπίδα προστασίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Η ενίσχυση της αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί, σύμφωνα με τον ίδιο, να λειτουργήσει ως πραγματική γραμμή άμυνας απέναντι στις διαρκείς ανατιμήσεις. Η τοποθέτηση φωτοβολταϊκών συστημάτων, οι ηλιακοί θερμοσίφωνες, αλλά και οι σύγχρονες λύσεις ψύξης και θέρμανσης μπορούν να περιορίσουν δραστικά την κατανάλωση και σε αρκετές περιπτώσεις να μειώσουν σχεδόν στο μηδέν το ενεργειακό κόστος.
Οι αντλίες θερμότητας θεωρούνται πλέον από τις πιο αποδοτικές τεχνολογίες, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με καλά μονωμένα κτήρια. Ωστόσο, η εφαρμογή τους δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς μεγάλο μέρος του ελληνικού κτηριακού αποθέματος παραμένει παλαιό και ενεργοβόρο.
Η εικόνα που επικρατεί στην Ελλάδα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από σημαντικές καθυστερήσεις. Οι εγκαταστάσεις μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων παραμένουν περιορισμένες σε σχέση με τις πραγματικές δυνατότητες της χώρας, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των κατοικιών που κατασκευάστηκαν πριν από το 2000 δεν έχει προχωρήσει σε ουσιαστική ενεργειακή αναβάθμιση.
Αυτό μεταφράζεται σε υψηλή κατανάλωση ρεύματος, αυξημένες δαπάνες για θέρμανση και ψύξη και μεγαλύτερη εξάρτηση από τις διακυμάνσεις της αγοράς καυσίμων. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο λόγω της περιορισμένης οικονομικής δυνατότητας πολλών νοικοκυριών, τα οποία δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν τις απαιτούμενες επενδύσεις, ακόμη και όταν η απόσβεση πραγματοποιείται σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Γραφειοκρατία και καθυστερήσεις
Παρά τα σημαντικά οφέλη που προσφέρουν οι ΑΠΕ, η αγορά συνεχίζει να κινείται μέσα σε ένα περίπλοκο και αργό διοικητικό περιβάλλον. Οι διαδικασίες για συνδέσεις φωτοβολταϊκών ή ενεργοποίηση παροχών συχνά απαιτούν μεγάλους χρόνους αναμονής, ενώ οι υποδομές του ηλεκτρικού δικτύου παραμένουν ανεπαρκείς σε αρκετές περιοχές.
Την ίδια στιγμή, τα επιδοτούμενα προγράμματα κρίνονται περιορισμένα σε σχέση με τις πραγματικές ανάγκες της χώρας. Οι διαθέσιμοι πόροι αφορούν μικρό αριθμό δικαιούχων, ενώ η πολυπλοκότητα των διαδικασιών λειτουργεί αποτρεπτικά για αρκετούς ιδιοκτήτες ακινήτων και επαγγελματίες.
Η έλλειψη σταθερών φορολογικών κινήτρων αποτελεί ακόμη έναν ανασταλτικό παράγοντα. Η αγορά εξακολουθεί να αναζητά ένα πιο σταθερό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο που θα προσφέρει ασφάλεια σε επενδυτές, επιχειρήσεις και πολίτες, ενώ και τα προγράμματα χαμηλότοκης χρηματοδότησης παραμένουν περιορισμένα.
Το νέο ενεργειακό σχέδιο
Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, κεντρικό ζητούμενο θεωρείται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου ενεργειακής αναβάθμισης, το οποίο θα συνδυάζει επιδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, γρήγορες ψηφιακές διαδικασίες και ευκολότερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Στόχος ενός τέτοιου σχεδίου θα μπορούσε να είναι η μαζική ενεργειακή αναβάθμιση εκατοντάδων χιλιάδων κατοικιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσα στην επόμενη τετραετία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ένα πρόγραμμα που θα αφορά περίπου 500.000 κατοικίες θα απαιτούσε επενδύσεις αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, με σημαντικό μέρος να καλύπτεται μέσω συνδυασμού κρατικής στήριξης, φορολογικών κινήτρων και τραπεζικών δανείων.
Παράλληλα, θεωρείται απαραίτητη η άμεση αναβάθμιση των ηλεκτρικών δικτύων, η ενίσχυση του ΔΕΔΔΗΕ σε υποδομές και ανθρώπινο δυναμικό, αλλά και η δημιουργία νέων κινήτρων, όπως εκπτώσεις στον ΕΝΦΙΑ για ενεργειακές παρεμβάσεις και χαμηλότερος ΦΠΑ σε σχετικό εξοπλισμό.
Η ενεργειακή μετάβαση, πλέον, δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως στόχος περιβαλλοντικής πολιτικής. Για ολοένα περισσότερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εξελίσσεται σε βασικό όρο οικονομικής επιβίωσης και προστασίας απέναντι σε μια αγορά ενέργειας που γίνεται όλο και πιο ασταθής και ακριβή.
Διαβάστε ακόμη
ΔΕΗ: Με ισχυρή στήριξη των μετόχων εγκρίθηκε η ΑΜΚ των 4 δισ. ευρώ
Δεν υπάρχουν ναυαγοσώστες: “Ας τους αντικαταστήσουμε με κάμερες και AI”
Ugly shoes: Γιατί τα «άσχημα» παπούτσια έγιναν η μεγαλύτερη τάση της μόδας (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα