Ένας δορυφόρος που θα χρησιμοποιεί τον αέρα της γήινης ατμόσφαιρας ως μέσο πρόωσης, αντί να εξαρτάται από συμβατικά καύσιμα, ετοιμάζεται να δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες στο Διάστημα. Πίσω από το εγχείρημα βρίσκεται η ισπανική Kreios Space, η οποία σχεδιάζει να θέσει σε τροχιά τον πρώτο δορυφόρο που θα αξιοποιεί αυτή την τεχνολογία.
Το σύστημα ονομάζεται Air-Breathing Electric Propulsion (ABEP), δηλαδή ηλεκτρική πρόωση με χρήση ατμοσφαιρικού αέρα. Συλλέγει τα μόρια αέρα που εξακολουθούν να υπάρχουν στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, τα οποία στη συνέχεια θερμαίνονται, ιονίζονται και εκτοξεύονται προς τα πίσω, παράγοντας την απαραίτητη ώση.
Η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί για δορυφόρους που κινούνται σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά (Very Low Earth Orbit – VLEO), περίπου 100 έως 400 χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης. Σε αυτά τα ύψη η ατμόσφαιρα είναι εξαιρετικά αραιή, αλλά εξακολουθεί να δημιουργεί αρκετή αντίσταση ώστε να δυσκολεύει τη μακροχρόνια παραμονή ενός διαστημικού σκάφους.
Γιατί χρειάζεται ο αέρας για «καύσιμο»
Οι συμβατικοί δορυφόροι χαμηλής γήινης τροχιάς (LEO), που κινούνται περίπου μεταξύ 160 και 2.000 χιλιομέτρων, δεν χρειάζονται συνήθως συνεχή πρόωση. Περιοδικές μικρές διορθώσεις με τους προωθητήρες τους αρκούν για να διατηρούν την επιθυμητή τροχιά.
Στη VLEO, όμως, τα δεδομένα αλλάζουν. Η μεγαλύτερη ατμοσφαιρική αντίσταση επιβραδύνει συνεχώς τον δορυφόρο, ο οποίος χρειάζεται συχνή ή ακόμη και συνεχή πρόωση για να παραμείνει σε τροχιά. Εάν βασίζεται αποκλειστικά σε καύσιμα που μεταφέρει από τη Γη, η διάρκεια της αποστολής του περιορίζεται σημαντικά.
Εδώ ακριβώς επιχειρεί να δώσει λύση η τεχνολογία ABEP: αντί ο δορυφόρος να μεταφέρει μεγάλες ποσότητες προωθητικού υλικού, αξιοποιεί τον ίδιο τον αέρα που συναντά κατά την κίνησή του.
«Η Kreios κατασκευάζει τους δορυφόρους που καθιστούν δυνατή τη διαρκή λειτουργία σε πολύ χαμηλή γήινη τροχιά», αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Αντριάν Σεντάρ.
Όπως εξηγεί, η δυνατότητα των δορυφόρων να πετούν χαμηλότερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να προσφέρει υψηλότερης ανάλυσης παρατήρηση της Γης, καλύτερες δορυφορικές επικοινωνίες και πιο άμεσες και ακριβείς αποστολές.
Στόχος η πρώτη αποστολή το 2027
Για τη δοκιμή της τεχνολογίας στο Διάστημα, η Kreios Space επέλεξε τη λιθουανική Kongsberg NanoAvionics, η οποία θα προμηθεύσει τη δορυφορική πλατφόρμα που θα μεταφέρει το ABEP σε τροχιά.
Η πλατφόρμα MP42 προσαρμόστηκε στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της αποστολής, καθώς η λειτουργία σε τόσο χαμηλό υψόμετρο αποτελεί ένα από τα πιο απαιτητικά περιβάλλοντα για ένα διαστημικό σκάφος.
Η Kreios δεν έχει ανακοινώσει ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία εκτόξευσης. Στην ιστοσελίδα της, ωστόσο, το 2027 αναφέρεται ως ενδεικτικός στόχος για την πρώτη διαστημική αποστολή της.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της VLEO
Η πολύ χαμηλή τροχιά παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα. Επειδή οι δορυφόροι βρίσκονται πιο κοντά στη Γη, μπορούν να παρέχουν ευκρινέστερες εικόνες και καλύτερες δυνατότητες παρατήρησης, ενώ η μικρότερη απόσταση μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη και στις τηλεπικοινωνίες.
Υπάρχει όμως και ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα: η περιοχή είναι σήμερα πολύ λιγότερο συνωστισμένη.
Στη χαμηλή γήινη τροχιά λειτουργούν ήδη χιλιάδες δορυφόροι, μεγάλο μέρος των οποίων ανήκει στον αστερισμό ευρυζωνικών επικοινωνιών Starlink της SpaceX, ενώ ο συνολικός αριθμός συνεχίζει να αυξάνεται.
Η VLEO, αντίθετα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη. Εάν τεχνολογίες όπως το ABEP αποδειχθούν αξιόπιστες, θα μπορούσαν να ανοίξουν μια νέα ζώνη εμπορικής δραστηριότητας πολύ πιο κοντά στη Γη.
Οι ανησυχίες για διαστημικά σκουπίδια και τηλεσκόπια
Η πιθανή ανάπτυξη νέων δορυφορικών στόλων σε πολύ χαμηλές τροχιές συνοδεύεται, πάντως, και από προβληματισμούς.
Μια μαζική επέκταση της δραστηριότητας θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προκλήσεις σχετικά με τα διαστημικά σκουπίδια και τη διαχείριση της κυκλοφορίας σε τροχιά.
Παράλληλα, παραμένει το ζήτημα της επίδρασης των μεγάλων δορυφορικών αστερισμών στις αστρονομικές παρατηρήσεις. Οι υπάρχοντες στόλοι έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα σε επίγεια τηλεσκόπια και η εμφάνιση μιας νέας γενιάς δορυφόρων θα μπορούσε να εντείνει τις σχετικές ανησυχίες.
Εφόσον πάντως η τεχνολογία αποδειχθεί αποτελεσματική, η εικόνα γύρω από τη Γη μπορεί να αλλάξει σημαντικά: δορυφόροι θα μπορούν να κινούνται μέσα στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, χρησιμοποιώντας τον ίδιο τον αέρα γύρω τους για να παραμένουν σε τροχιά.
Διαβάστε ακόμη
ChatGPT: Διαφημίσεις στην Ευρώπη από 24 Αυγούστου – Τι αλλάζει για εκατομμύρια χρήστες
CNBC: Η «τέλεια καταιγίδα» στην παγκόσμια αγορά τροφίμων – Φόβοι για δύσκολο χειμώνα (γράφημα)
Τεύκρος: Ποιο είναι το ελληνικό anti-drone σύστημα που εξουδετέρωσε το drone στις φυλακές Λάρισας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ