search icon

Newmoney Energy

Ηλεκτρικό ρεύμα: Γιατί εκτινάσσεται το κόστος στην Ευρώπη – Οι παράγοντες που πιέζουν τις τιμές

Η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος αυξάνεται κατά 42% τον Νοέμβριο, καθώς περιορισμένη παραγωγή ΑΠΕ και ακριβό αέριο επιβαρύνουν την αγορά. Νοικοκυριά και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος, ενώ χαμηλά αποθέματα εντείνουν την αβεβαιότητα για τον χειμώνα στην Ευρώπη

Η υποχώρηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές επαναφέρει στο προσκήνιο την εξάρτηση της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού από το ακριβό φυσικό αέριο. Με τη ζήτηση να ενισχύεται λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών, η χονδρεμπορική τιμή καταγράφει νέα άνοδο, δημιουργώντας πρόσθετες πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.

Στις πρώτες δώδεκα ημέρες του Νοεμβρίου, η μέση τιμή ξεπερνά τα 279 ευρώ ανά μεγαβατώρα, περίπου 42% υψηλότερα από τον Οκτώβριο, όταν είχε διαμορφωθεί στα 197,07 ευρώ. Η σύγκριση είναι ακόμη δυσμενέστερη αν συνυπολογιστεί ότι τον Οκτώβριο είχε προηγηθεί αύξηση 25% έναντι του Σεπτεμβρίου.

Η διαδοχική αυτή επιβάρυνση δείχνει ότι δεν πρόκειται απλώς για μεμονωμένες ακριβές ώρες. Το ανοδικό κύμα, που ξεκίνησε τον Ιούλιο, έχει ήδη περάσει σταδιακά στα πράσινα και κίτρινα κυμαινόμενα τιμολόγια, αυξάνοντας την έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Η «σκοτεινή άπνοια» αυξάνει την εξάρτηση από το αέριο

Καθοριστικός παράγοντας είναι το φαινόμενο Dunkelflaute, η λεγόμενη «σκοτεινή άπνοια». Η ταυτόχρονη απουσία ισχυρών ανέμων και επαρκούς ηλιοφάνειας περιορίζει την παραγωγή αιολικών και φωτοβολταϊκών, αναγκάζοντας τα συστήματα ηλεκτρισμού να αξιοποιούν περισσότερο τις συμβατικές μονάδες.

Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει κυρίως μεγαλύτερη συμμετοχή του φυσικού αερίου. Παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωσή του, το καύσιμο παραμένει πάνω από 170% ακριβότερο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν.

Η εικόνα της 9ης Νοεμβρίου αποτυπώνει τη σύνδεση μεταξύ ενεργειακού μείγματος και τιμών. Το αέριο κάλυψε το 60,73% της ηλεκτροπαραγωγής, ενώ οι ΑΠΕ περιορίστηκαν στο 24,23%. Την ίδια ημέρα, η μέση χονδρεμπορική τιμή έφτασε τα 349 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τις βραδινές τιμές να ξεπερνούν τα 540 ευρώ.

Στην τελευταία διαθέσιμη ημερήσια εικόνα, η μέση τιμή υποχωρεί στα 225 ευρώ, αλλά η βραδινή αιχμή παραμένει στα 377 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η αποκλιμάκωση, επομένως, δεν αναιρεί το υψηλό επίπεδο κόστους.

Οι ευρωπαϊκές εφεδρείες υπό πίεση

Οι ανατιμήσεις εκτείνονται στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές, όπου οι τιμές παραμένουν κοντά στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Διαφορετική εικόνα εμφανίζουν οι παραδοσιακά φθηνότερες αγορές της Ιβηρικής και της Σκανδιναβίας.

Τη στενότητα ενισχύουν οι διαταραχές στην πυρηνική παραγωγή χωρών της νοτιοανατολικής Ευρώπης και η περιορισμένη υδροηλεκτρική παραγωγή μετά την ξηρασία. Έτσι, μειώνονται οι εναλλακτικές δυνατότητες κάλυψης της ζήτησης όταν υποχωρούν οι ΑΠΕ.

Παράλληλα, ο μηχανισμός οριακής τιμολόγησης επιτρέπει στην τελευταία μονάδα που χρειάζεται για την κάλυψη της ζήτησης να καθορίζει την τιμή εκκαθάρισης της αγοράς. Όταν αυτή χρησιμοποιεί ακριβό αέριο, το υψηλό κόστος μεταφέρεται ευρύτερα στη χονδρική.

Πρόσθετο κίνδυνο αποτελούν τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα αερίου. Σε δυσμενές σενάριο, με έντονο ψύχος και συνεχιζόμενες διαταραχές στις ροές LNG, η πληρότητα μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το 10% έως τα τέλη Μαρτίου 2027. Η αναπλήρωση των αποθηκών θα μπορούσε τότε να συντηρήσει την πίεση και την επόμενη χρονιά.

Λογαριασμοί, πληθωρισμός και βιομηχανία

Η ενεργειακή επιβάρυνση διαχέεται σε όλη την οικονομία. Οι ετήσιες αυξήσεις φτάνουν το 80% στο φυσικό αέριο, το 39,4% στο ντίζελ, το 37,5% στο πετρέλαιο θέρμανσης, το 25% στη βενζίνη και το 17,9% στο ηλεκτρικό ρεύμα.

Για τα νοικοκυριά, το αποτέλεσμα είναι λιγότερο διαθέσιμο εισόδημα για άλλες ανάγκες. Για τις επιχειρήσεις, η ενέργεια επιβαρύνει παραγωγή, μεταφορές και τελικές τιμές, διατηρώντας ενεργό τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.

Στη μεταποίηση, η πίεση αποκτά διαρθρωτικό χαρακτήρα. Η Ελλάδα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ 24 εξεταζόμενων χωρών της ΕΕ ως προς το ενεργειακό κόστος, ενώ στην Ευρώπη επανέρχονται οι φόβοι περιορισμού παραγωγής και λουκέτων.

Το στοίχημα του χειμώνα αφορά, συνεπώς, τόσο στην προσιτή ηλεκτροδότηση όσο και στη διατήρηση της παραγωγικής βάσης, με τις κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι στην ακρίβεια να εντείνονται ήδη σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις.

Exit mobile version