Ενώ η Ελλάδα επιχειρεί να δημιουργήσει από το μηδέν μια αγορά υπεράκτιων αιολικών πάρκων, η κυβέρνηση ενεργοποιεί ακόμη ένα κρίσιμο κομμάτι του σχεδιασμού, δεσμεύοντας ηλεκτρικό χώρο για έργα συνολικής ισχύος 2,35 GW.
Η υπουργική απόφαση καθορίζει τις θαλάσσιες περιοχές του πρώτου κύματος ανάπτυξης, τα ενδεικτικά σημεία σύνδεσής τους με το Εθνικό Σύστημα Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ) και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την προετοιμασία των πρώτων διαγωνισμών.
Η υπουργική απόφαση, που υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, προβλέπει τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, υπερβαίνοντας το ελάχιστο όριο των 2 GW που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο για τα υπεράκτια αιολικά. Στόχος είναι να διασφαλιστεί εγκαίρως η δυνατότητα σύνδεσης των έργων με το ηλεκτρικό σύστημα, σε μια περίοδο κατά την οποία ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος περιορίζεται συνεχώς λόγω της αυξημένης διείσδυσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Οι επτά περιοχές ανάπτυξης και τα σημεία σύνδεσης
Η συνολική ισχύς των 2.350 MW κατανέμεται σε επτά θαλάσσιες περιοχές, οι οποίες αποτελούν τον πρώτο πυρήνα ανάπτυξης της ελληνικής αγοράς υπεράκτιων αιολικών, ενώ για κάθε μία καθορίζονται και τα ενδεικτικά σημεία σύνδεσης με το ΕΣΜΗΕ.
Συγκεκριμένα, στο Θρακικό Πέλαγος, όπου θα αναπτυχθεί και το πρώτο πιλοτικό έργο της χώρας, με την εμπλοκή των ΔΕΗ, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και Motor Oil (More) δεσμεύονται 600 MW, με σημείο σύνδεσης το Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) Νέας Σάντας. Στα Δωδεκάνησα προβλέπεται ισχύς 500 MW, με σύνδεση μέσω των Υποσταθμών Κω και Σορωνής.
Για την Κεντρική Εύβοια προβλέπονται 300 MW, με σύνδεση είτε σε νέο ΚΥΤ στην Εύβοια είτε στο ΚΥΤ Αλιβερίου. Στην Κρήτη κατανέμονται 250 MW, με σύνδεση στον Υποσταθμό Δαμάστας, ενώ άλλα 250 MW προβλέπονται στις Κυκλάδες, με σύνδεση στους Υποσταθμούς Πάρου ή Νάξου.
Επιπλέον, στην περιοχή Κυκλάδων – Νοτίου Ευβοϊκού, πλησίον της Αττικής, προβλέπονται ακόμη 250 MW, με σύνδεση στο ΚΥΤ Μεσογείων ή στο ΚΥΤ Αγίου Στεφάνου, ενώ για τον Πατραϊκό Κόλπο δεσμεύονται 200 MW, με σημείο σύνδεσης το ΚΥΤ Πάτρας.
Η επιλογή των συγκεκριμένων σημείων σύνδεσης αποτυπώνει τον σχεδιασμό για την ενσωμάτωση των πρώτων υπεράκτιων αιολικών στο εθνικό σύστημα μεταφοράς, αξιοποιώντας υφιστάμενες υποδομές όπου αυτό είναι εφικτό και προβλέποντας νέες επενδύσεις όπου απαιτούνται.
Η δέσμευση χώρου δεν συνεπάγεται εξαίρεση από τις περικοπές
Η υπουργική απόφαση ξεκαθαρίζει ότι η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου δεν συνεπάγεται προνομιακή μεταχείριση των έργων κατά τη λειτουργία τους. Ρητά αναφέρεται ότι τα υπεράκτια αιολικά δεν εξαιρούνται από ενδεχόμενες περικοπές παραγωγής, ούτε προεξοφλείται ότι το ηλεκτρικό σύστημα θα μπορεί να απορροφά το σύνολο της παραγόμενης ισχύος υπό όλες τις συνθήκες λειτουργίας. Κατά πληροφορίες, η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) είχε εισηγηθεί την πρόβλεψη μηχανισμού προστασίας έναντι των περικοπών, εκτιμώντας ότι θα ενίσχυε την τραπεζική και επενδυτική ελκυστικότητα των έργων.
Η πρόταση αυτή, ωστόσο, δεν ενσωματώθηκε στην υπουργική απόφαση, αφήνοντας ανοικτό ένα ζήτημα που θεωρείται κρίσιμο για το κόστος χρηματοδότησης των πρώτων ελληνικών υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Με τον τρόπο αυτό επιβεβαιώνεται ότι και τα offshore έργα θα λειτουργούν στο ίδιο καθεστώς με τις υπόλοιπες μονάδες ΑΠΕ, καθώς αυξάνεται η διείσδυση της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής.
Το επόμενο στοίχημα είναι οι πρώτοι διαγωνισμοί
Μετά τη θεσμοθέτηση του πλαισίου για τα υπεράκτια αιολικά και τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην προετοιμασία των πρώτων διαγωνισμών και στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών χωρίς όμως να διαφαίνεται ότι είναι κοντά αυτή η διαδικασία.
Σημαντικό στοιχείο της προετοιμασίας αποτελεί η σύσταση του SPV (Special Purpose Vehicle) από την ΕΔΕΥΕΠ που υλοποιήθηκε πρόσφατα. Η εταιρεία ειδικού σκοπού, η δημιουργία της οποίας αποτελεί ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης, θα αναλάβει την εκτέλεση των ανεμολογικών, βυθομετρικών και λοιπών προκαταρκτικών μελετών, καθώς και των τεχνικών και περιβαλλοντικών ερευνών που απαιτούνται για την ωρίμανση των περιοχών του πρώτου κύματος ανάπτυξης και την προετοιμασία των πρώτων διαγωνισμών. Στον αρχικό σχεδιασμό του ΥΠΕΝ είχε εξεταστεί η συμμετοχή και άλλων θεσμικών και χρηματοπιστωτικών φορέων, όπως ο ΑΔΜΗΕ και οι τράπεζες με στόχο την ενίσχυση της αξιοπιστίας και της χρηματοδοτικής βάσης του εγχειρήματος. Τελικά, το SPV συστάθηκε ως εταιρεία της ΕΔΕΥΕΠ, χωρίς να αποκλείεται η εταιρική του αρχιτεκτονική να εξελιχθεί σε επόμενο στάδιο, ανάλογα με τις ανάγκες υλοποίησης του προγράμματος.
Συγκρατημένη αισιοδοξία από την αγορά
Παρά τις τελευταίες εξελίξεις, οι εκπρόσωποι του κλάδου της αιολικής ενέργειας εμφανίζονται συγκρατημένοι ως προς τον ρυθμό προόδου του προγράμματος. Δεν έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα ουσιαστική πρόοδος στην ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών ως αποτέλεσμα μιας διεθνούς συγκυρίας την οποία καλλιεργεί συστηματικά η αρνητική στάση και της αμερικανικής κυβέρνησης.
Υπογραμμίζουν, ωστόσο, ότι η συστηματική προετοιμασία του θεσμικού, ρυθμιστικού και αδειοδοτικού πλαισίου αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση, ώστε όταν ωριμάσουν οι τεχνικές, οικονομικές και επενδυτικές συνθήκες, η χώρα να είναι έτοιμη να προχωρήσει άμεσα στην υλοποίηση των έργων. Όπως σημειώνουν, η έγκαιρη ολοκλήρωση των μελετών, των αδειοδοτήσεων και των κρίσιμων ρυθμιστικών παρεμβάσεων θα επιτρέψει στην Ελλάδα να αξιοποιήσει χωρίς νέες καθυστερήσεις τις σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες που δημιουργεί η αγορά των υπεράκτιων αιολικών.
Διαβάστε ακόμη
Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο: Πλεονάσματα και ανάπτυξη σήμερα, αλλά δύσκολη η επόμενη μέρα
Naren Shaam (Omio): Η Ελλάδα μάς βοηθά να κατανοήσουμε το μέλλον των πολυτροπικών ταξιδιών
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα