Η αποκλιμάκωση που καταγράφηκε στις διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου μετά την πρόσφατη γεωπολιτική κρίση δεν έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη ανακούφιση για την αγορά καυσίμων. Αντίθετα, βενζίνη και ντίζελ εξακολουθούν να κινούνται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, με τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι οι πραγματικές πιέσεις εντοπίζονται πλέον όχι στην παραγωγή του αργού αλλά στη διαθεσιμότητα των τελικών προϊόντων. Η εικόνα αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν απέχουν ακόμη από το να εκτονωθούν πλήρως.
Οι αναταράξεις που προκάλεσε η στρατιωτική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν άλλαξαν δραστικά τις ισορροπίες στην αγορά ενέργειας. Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου πριν από την κρίση διέρχονταν περίπου το 20% των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών πετρελαίου, δημιούργησε σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού και εκτόξευσε το ενεργειακό κόστος.
Παρότι η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του προηγούμενου μήνα οδήγησε σε αισθητή διόρθωση των τιμών του αργού, η αποκλιμάκωση αυτή αποδείχθηκε περιορισμένη για τους τελικούς καταναλωτές. Οι νέες εστίες έντασης που ακολούθησαν διατήρησαν την αβεβαιότητα στις αγορές, ενώ οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ παρέμειναν σε επίπεδα που εξακολουθούν να τροφοδοτούν τον πληθωρισμό και να επιβαρύνουν επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Το γεγονός αυτό αποτυπώνει ότι, παρά τη μερική αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η παγκόσμια αγορά καυσίμων εξακολουθεί να λειτουργεί υπό καθεστώς περιορισμένης προσφοράς, με αποτέλεσμα το κόστος διύλισης και διάθεσης να παραμένει αυξημένο.
Η απαγόρευση εξαγωγών της Ρωσίας εντείνει την πίεση
Νέο κύμα ανησυχίας προκάλεσε και η απόφαση της Ρωσίας να αναστείλει τις εξαγωγές ντίζελ, μετά τις σημαντικές ζημιές που υπέστησαν διυλιστήρια της χώρας από ουκρανικές επιθέσεις. Η εξέλιξη αυτή αύξησε τους φόβους για ελλείψεις στην εγχώρια αγορά και περιόρισε ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες ποσότητες στις διεθνείς αγορές.
Το αποτέλεσμα ήταν να ενισχυθούν περαιτέρω οι πιέσεις στις τιμές των καυσίμων, σε μια περίοδο κατά την οποία η προσφορά ήταν ήδη περιορισμένη. Παράλληλα, διευρύνθηκε αισθητά η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού πετρελαίου και στις τιμές βενζίνης και ντίζελ, ένας δείκτης που αποτυπώνει την κερδοφορία των διυλιστηρίων αλλά και τη δυσκολία μετατροπής του αργού σε τελικά προϊόντα.
Η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι τα διυλιστήρια σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες αδυνατούν να απορροφήσουν τις αυξημένες ποσότητες αργού που διοχετεύθηκαν στην αγορά τόσο μέσω των στρατηγικών αποθεμάτων όσο και μέσω της αυξημένης παραγωγής στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, το πρόβλημα δεν αφορά πλέον την επάρκεια πρώτης ύλης αλλά την περιορισμένη παγκόσμια δυναμικότητα διύλισης. Όπως επισημαίνουν, οι διαθέσιμες μονάδες δυσκολεύονται να μετατρέψουν τις αυξημένες ποσότητες αργού σε επαρκείς όγκους βενζίνης και ντίζελ, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται συνθήκες στενότητας στην αγορά των καυσίμων.
Ιστορικά υψηλά περιθώρια κέρδους στα διυλιστήρια
Η ένταση των πιέσεων αποτυπώνεται και στους βασικούς δείκτες της αγοράς. Στην Ευρώπη, τα περιθώρια κέρδους από τη διύλιση ντίζελ ξεπέρασαν τα 60 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό αμέσως μετά την ανακοίνωση της ρωσικής απαγόρευσης εξαγωγών.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη βενζίνη. Το premium της ευρωπαϊκής βενζίνης έναντι του αργού διαμορφώθηκε περίπου στα 41 δολάρια ανά βαρέλι, στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022, όταν οι συνέπειες του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας είχαν προκαλέσει μεγάλες αναταράξεις στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη ένας σημαντικός δείκτης της αγοράς επιβεβαιώνει την ένταση των πιέσεων. Το συμβόλαιο Nymex 3-2-1 crack spread, που χρησιμοποιείται ως βασικό μέτρο της κερδοφορίας των διυλιστηρίων, ανήλθε στις 8 Ιουλίου στα 64,58 δολάρια ανά βαρέλι, επίπεδο που αποτελεί νέο ιστορικό ρεκόρ.
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η αγορά συνεχίζει να αποτιμά σημαντικό κίνδυνο περιορισμένης προσφοράς καυσίμων, παρά το γεγονός ότι οι διεθνείς τιμές του αργού δεν κινούνται πλέον στα ακραία επίπεδα που είχαν καταγραφεί αμέσως μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Διαβάστε ακόμη
Ορατή η χαλάρωση των κεφαλαιακών απαιτήσεων για τις ελληνικές τράπεζες (πίνακες)
Ο «μέσος καταναλωτής» πέθανε: Η οικονομία των τριών ταχυτήτων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα