Τις τάσεις που θα διαμορφώσουν το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο τα επόμενα χρόνια «σκιαγραφεί» η ετήσια έκθεση της McKinsey, αναδεικνύοντας σημαντικές διαφοροποιήσεις.
Ειδικότερα, η «Παγκόσμια Ενεργειακή Προοπτική 2025» της McKinsey αποκαλύπτει μια αξιοσημείωτη αλλαγή στο παγκόσμιο ενεργειακό αφήγημα: ενώ η απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα και το net-zero (καθαρό μηδέν) παραμένουν βασικοί στόχοι, οι άμεσες προτεραιότητες της οικονομικής προσιτότητας και της ενεργειακής ασφάλειας αναδιαμορφώνουν τον οδικό χάρτη μετάβασης.
Εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, αβέβαιων μακροοικονομικών συνθηκών και αυξανόμενης ζήτησης ενέργειας, οι κυβερνήσεις και οι βιομηχανίες αναπροσαρμόζουν τις στρατηγικές τους για να εξασφαλίσουν αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή πρόσβαση στην ενέργεια.
Τα βασικά ευρήματα
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι παγκόσμιες εκπομπές από τον τομέα της ενέργειας παραμένουν πάνω από τον 1,5°C (βαθμό Κελσίου) σε όλα τα σενάρια.
Μάλιστα, κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, οι εκπομπές έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ, διευρύνοντας περαιτέρω το χάσμα μεταξύ των τριών μοντελοποιημένων σεναρίων και της πορείας που θα μπορούσε να περιορίσει την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε 1,5°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, έναν από τους κεντρικούς στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού.
Αυτό αναδεικνύει ένα διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των μακροπρόθεσμων φιλοδοξιών για το κλίμα και της βραχυπρόθεσμης πολιτικής πραγματικότητας.
Τα έθνη ανταποκρίνονται τώρα στις ενεργειακές προκλήσεις με μέτρα που εξισορροπούν τους περιβαλλοντικούς στόχους με τις οικονομικές ανάγκες και τις ανάγκες ασφάλειας. Για παράδειγμα, η Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής επιδιώκει να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα μειώνοντας παράλληλα το ενεργειακό κόστος και το Έβδομο Στρατηγικό Ενεργειακό Σχέδιο της Ιαπωνίας επαναφέρει την πυρηνική ενέργεια για να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές.
Η ζήτηση ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται, λόγω αναδυόμενων αγορών όπως η Ινδία, η Αφρική και οι χώρες ASEAN, καθώς και από ενεργοβόρους τομείς όπως τα κέντρα δεδομένων (Data Centers) στην ΕΕ και τις ΗΠΑ. Ωστόσο, οι περιορισμοί σε επίπεδο οικονομικών δυνατοτήτων επιβραδύνουν τη βραχυπρόθεσμη υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών. Το σταθμισμένο κόστος ενέργειας (LCOE) παραμένει ένας κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει τις επενδυτικές αποφάσεις, ιδιαίτερα σε μεταβλητές τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης.
Το ενεργειακό μίγμα
Ακόμη, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η πυρηνική ενέργεια και η αποθήκευση αναμένεται να επεκταθούν, τα ορυκτά καύσιμα θα διατηρήσουν σημαντικό μερίδιο του παγκόσμιου μείγματος μετά το 2050. Τα εναλλακτικά καύσιμα, όπως το πράσινο υδρογόνο, είναι απίθανο να επιτύχουν ευρεία εμπορική υιοθέτηση πριν από το 2040 χωρίς ισχυρή πολιτική υποστήριξη.
Σε αυτό το εξελισσόμενο πλαίσιο, η ανάλυση της McKinsey υποδηλώνει ότι η ενεργειακή μετάβαση γίνεται μια άσκηση εξισορρόπησης – μια πράξη όπου η ασφάλεια του εφοδιασμού και η οικονομική προσιτότητα καθορίζουν όλο και περισσότερο τον ρυθμό της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές. Ο δρόμος προς το net-zero ενώ είναι ακόμα ορατός, πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει τις πιεστικές πραγματικότητες του κόστους, της ανθεκτικότητας και των γεωπολιτικής αλλαγών.
Η νέα πραγματικότητα
Δύο γενικά θέματα προκύπτουν από την τελευταία έκθεση για τις προοπτικές. Πρώτον, η ανταγωνιστικότητα κόστους και η οικονομικά ρεαλιστική ενεργειακή μετάβαση παραμένουν υψίστης σημασίας. Η οικονομική προσιτότητα της ενέργειας, η αξιοπιστία (συμπεριλαμβανομένης της ενεργειακής ασφάλειας σε εθνικό ή περιφερειακό επίπεδο) και η μείωση των εκπομπών εξακολουθούν να αποτελούν μια τριάδα προτεραιοτήτων που οδηγούν στη λήψη αποφάσεων για την ενέργεια. Ωστόσο, χωρίς οικονομική προσιτότητα —μαζί με τραπεζική ικανότητα στήριξης— δεν θα υπάρξει ευρεία υιοθέτηση νέων τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Δεύτερον, δεν υπάρχει «μαγική σφαίρα» για την απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα. Οι χώρες και οι ευρύτερες γεωγραφικές περιοχές θα ακολουθήσουν διακριτές τροχιές με βάση τις τοπικές οικονομικές συνθήκες, την διαθεσιμότητα πόρων και την πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες βιομηχανίες.
Ωστόσο, κάθε χρόνος φέρνει επίσης απρόβλεπτες εξελίξεις, είτε πρόκειται για καινοτομίες στην ενεργειακή τεχνολογία που επιτρέπουν την επιτάχυνση της κλιμάκωσης της ηλιακής και αιολικής ενέργειας είτε για καινοτομίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη που οδηγούν σε ταχεία αύξηση της ζήτησης ενέργειας.
Διαβάστε ακόμη
Ε.Ε: Ερχεται η επόμενη mega – εμπορική συμφωνία με τις πλούσιες περιοχές του Κόλπου
Slow travel: Η νέα τάση στον τουρισμό για το 2026 – Η φιλοσοφία για τα αργά ταξίδια
Ο Ρούπερτ Μέρντοχ αρνείται να αποσυρθεί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα