Παρά τη μεγάλη αύξηση του ποσοστού των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων που βρίσκονται σε μια προχωρημένη Ψηφιακή Ετοιμότητα στο 40% το 2026 από 19% το 2022, εξακολουθούν να διαπιστώνονται «κενά» τα οποία δημιουργούν διάφορους κινδύνους ή τους στερούν πλεονεκτήματα.
Αυτά είναι ορισμένα από τα βασικά συμπεράσματα που προκύπτουν από τα ευρήματα της νέας έρευνας – 5ης συνολικά από το 2019- του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με τον όμιλο ΟΤΕ-Telekom με αντικείμενο την Ψηφιακή Ετοιμότητα των ΜμΕ το 2026, που παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα με τη νέα εκπαιδευτική δράση Telekom Grow Your Business – AI Edition.
Τα νέα «καμπανάκια» ήχησαν κυρίως για τα θέματα της ψηφιακής ασφάλειας και την απαίτηση για μεγαλύτερη αξιοποίηση του ΑΙ, παρά τη δεδομένη πρόοδο των ΜμΕ σε αυτούς τους τομείς, έτσι ώστε να καταστούν πιο παραγωγικές, πιο ανταγωνιστικές και να καταφέρουν να αναπτυχθούν ταχύτερα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου ELTRUN -του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών- γνωστοποίησε και σχολίασε ο Γιώργος Δουκίδης, καθηγητής της Σχολής Διοίκησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας UNIC-Athens & Ιδρυτής του Εργαστηρίου ELTRUN/ΟΠΑ, ενώ μίλησαν δύο υψηλόβαθμα στελέχη του ομίλου ΟΤΕ, o Θάνος Φαλάγγας Διευθυντής B2B Marketing, CRM & Channel Management και ο Γιάννης Βιτζηλαίος, Chief Commercial Officer Business Segment και Ιnterim Chief Information Technology Officer.
Την ίδια ώρα η Telekom «απαντά» στις προκλήσεις της εποχής και στις ανάγκες των επιχειρήσεων να εκμεταλλευθούν καλύτερα τις δυνατότητες που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη, μέσα από τη νέα εκπαιδευτική δράση “Telekom Grow Your Business – AI Edition” και μια σειρά υπηρεσιών και προϊόντων.
Οι κ.κ. Φαλάγγας και Βιτζηλαίος αποκάλυψαν μάλιστα ότι ο Νο1 ελληνικός όμιλος στις τηλεπικοινωνίες έχει εισάγει τη χρήση του ΑΙ στο 30% των διαδικασιών του.
Ο δεύτερος δήλωσε ανάμεσα σε άλλα «δική μας φιλοδοξία στην Telekom είναι να μην μείνει καμία επιχείρηση πίσω στην εποχή του AI. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απλώς άλλη μία τεχνολογική εξέλιξη, αλλά μια ευκαιρία για κάθε επιχείρηση, ανεξαρτήτως μεγέθους, να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί, καινοτομεί και αναπτύσσεται», με τις ΜμΕ να αποτελούν διαχρονικά στρατηγική προτεραιότητα για τον όμιλο ΟΤΕ στον τομέα του Ψηφιακού Μετασχηματισμού.
Επιπλέον, προανήγγειλε ότι το χαρτοφυλάκιό του θα διευρυνθεί με νέα προϊόντα που αναμένεται να λανσαριστούν το επόμενο διάστημα.
Ο κ.Φαλάγγας υπογράμμισε την ανάγκη να αντιμετωπιστεί η κυβερνοασφάλεια ως βασικό κομμάτι του Ψηφιακού Μετασχηματισμού και έφερε ως παράδειγμα ότι οι κυβερνοεπιθέσεις που καταγράφονται στην Ελλάδα για τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς υπερβαίνουν τις 2.000 την εβδομάδα, αυξημένες σε ποσοστό 30% από πέρυσι.
Τα στελέχη χαρακτήρισαν τις ΜμΕ ως «ραχοκοκαλιά» της οικονομίας και εκφράστηκε η πεποίθηση, ότι η πρόκληση είναι να τους δοθεί η κατάλληλη γνώση και αυτοπεποίθηση για να αξιοποιήσουν την τεχνολογία και ότι κρατικοί και άλλοι φορείς (π.χ. επιμελητήρια) θα πρέπει να συνδράμουν για την επιτάχυνση και ενίσχυση των επενδύσεών τους σε ΑΙ και cyber security.
ΑΙ: Aπό το 13% στο 45%, αλλά…
Ένα από τα κύρια συμπεράσματα της έρευνας αναφέρεται σε μια σημαντική επιτάχυνση στην υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τις ελληνικές ΜμΕ, με έναν «αστερίσκο».
Η χρήση εργαλείων AI υπερτριπλασιάστηκε μέσα σε 2 χρόνια, στο 45% το 2026 από 13% το 2024. Το 42% χρησιμοποιεί εργαλεία Generative AI και ένα επιπλέον 3% συνδυάζει Generative AI με άλλες εφαρμογές ΑΙ. Στους χρήστες Generative AI, το ChatGPT είναι το πιο δημοφιλές εργαλείο (81%), ενώ ακολουθούν το Google Gemini (25%) και το δωρεάν Microsoft Copilot Chat (15%). Έξι στους δέκα χρήστες μένουν στη δωρεάν έκδοση, 25% χρησιμοποιεί συνδρομητική και 15% και τις δύο.
Η συχνότητα χρήσης του ΑΙ αυξάνεται, ωστόσο η εξοικείωση παραμένει περιορισμένη. Από τους χρήστες ΑΙ, το 68% δηλώνει μικρή ή καθόλου εξοικείωση, το 22% μέτρια και το 10% υψηλή…
Στον κρίσιμο τομέα της ψηφιακής ασφάλειας, οι επιχειρήσεις που δηλώνουν ότι χρησιμοποιούν κάποια λύση Cyber Security μειώθηκαν σε ποσοστό 7%, στο 70% από 77% το 2024, αξιοποιώντας κυρίως βασικές εφαρμογές antivirus για υπολογιστές και servers. Το 25% δηλώνει παράλληλα ότι σχεδιάζει επένδυση σε λύση ασφάλειας το επόμενο διάστημα, από 20% το 2024.
Όπως ανέφερε ο καθηγητής Γιώργος Δουκίδης η προστασία παραμένει περιορισμένη σε βασικά εργαλεία, με το antivirus να κυριαρχεί και πρόσθεσε ότι η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική.
Η ψηφιοποίηση χωρίς αντίστοιχη επένδυση στην ασφάλεια δημιουργεί ευπάθειες. Άρα η κυβερνοασφάλεια πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προϋπόθεση ανάπτυξης και όχι ως δευτερεύον κόστος.
Παραγωγικότητα, εργαζόμενοι, εκπαίδευση
Η αύξηση της παραγωγικότητας αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο όφελος των ψηφιακών τεχνολογιών: το 73% δηλώνει βελτίωση σε μεγάλο βαθμό, από 59% το 2024. Ακολουθούν η διαχείριση σχέσεων με πελάτες (67%), η αποτελεσματική επικοινωνία (66%) και η εμπειρία πελατών (64%). Αύξηση πωλήσεων και καλύτερος έλεγχος πόρων καταγράφονται από το 62%, ενώ η μείωση κόστους αξιολογείται σε μεγάλο βαθμό από το 54%.
Ο πληθωρισμός και η αύξηση του κόστους παραμένουν η συχνότερη επιχειρηματική πίεση: το 80% τη χαρακτηρίζει πολύ σημαντική, από 74% το 2024. Η δυσκολία εύρεσης εργαζομένων αυξήθηκε στο 70% από 50%. Η γραφειοκρατία του Δημοσίου υποχώρησε στο 50% από 57%. Παρά τις πιέσεις, το 95% δηλώνει ότι αξιοποίησε ψηφιακές τεχνολογίες σε μέτριο ή μεγάλο βαθμό για να αντιμετωπίσει τις επιχειρηματικές προκλήσεις, από 80% το 2024.
Το συχνότερο εμπόδιο στη χρήση νέων τεχνολογιών είναι η ελλιπής εκπαίδευση του προσωπικού: το 47% τη θεωρεί πολύ σημαντική, από 27% το 2024. Ακολουθούν η έλλειψη ενημέρωσης για τις τεχνολογίες και τα οφέλη τους (44%, από 34%), οι περιορισμένοι χρηματοοικονομικοί πόροι (42%, από 44%) και η έλλειψη τεχνικών γνώσεων (38%, από 26%).
Τα βασικά συμπεράσματα συνοψίζονται σε 10:
1. Η ψηφιακή ετοιμότητα των ελληνικών ΜμΕ βελτιώνεται, αλλά ο ρυθμός προόδου επιβραδύνεται.
2. Η ΤΝ αποτελεί τη μεγαλύτερη τεχνολογική αλλαγή του 2026.
3. Η χρήση της ΤΝ παραμένει επιφανειακή και επικεντρώνεται κυρίως στην επικοινωνία.
4. Η έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων αναδεικνύεται στο σημαντικότερο εμπόδιο.
5. Η έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού ενισχύει την ανάγκη για αυτοματοποίηση μέσω ΤΝ.
6. Η ψηφιακή προώθηση αναπτύσσεται ταχύτερα από την ψηφιακή εξυπηρέτηση και τις πωλήσεις.
7. Η έλλειψη δεδομένων και ολοκληρωμένων συστημάτων περιορίζει την ποιότητα των αποφάσεων.
8. Η ψηφιακή ασφάλεια υποχωρεί, δημιουργώντας έναν κρίσιμο επιχειρηματικό κίνδυνο.
9. Το μέγεθος και ο κλάδος εξακολουθούν να καθορίζουν την ψηφιακή ετοιμότητα.
10. Η ψηφιοποίηση αποδίδει μετρήσιμα οφέλη, αλλά δεν έχει αξιοποιηθεί πλήρως για την αναβάθμιση του επιχειρηματικού μοντέλου.
116.000 επιχειρήσεις- επαγγελματίες
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Telekom Grow Your Business, μια διαχρονική πρωτοβουλία του Ομίλου ΟΤΕ για την ενίσχυση των ψηφιακών δεξιοτήτων και της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) στην Ελλάδα.
Από το 2017, σε 9 χρόνια, περισσότερες από 116.000 επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες από διαφορετικούς κλάδους σε όλη τη χώρα έχουν ωφεληθεί από τη δωρεάν πρόσβαση σε γνώση, εκπαίδευση και πρακτικά εργαλεία για την ανάπτυξή τους.
Μέσα από δωρεάν ημερίδες, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα, ψηφιακό περιεχόμενο και podcasts, το Grow Your Business εξελίσσεται διαρκώς, προσαρμόζοντας το περιεχόμενό του στις ανάγκες της αγοράς και στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις, όπως τονίστηκε.
Η πρωτοβουλία υλοποιείται σε συνεργασία με έγκριτους φορείς και ειδικούς και απευθύνεται σε όλες τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες, ανεξάρτητα από το αν είναι πελάτες της Telekom.
Το 2026, το Grow Your Business Go Abroad, εστίασε στην εξωστρέφεια και τη διεθνή ανάπτυξη των ελληνικών ΜμΕ. Μέσα από δωρεάν εκπαιδευτικές ημερίδες, πρακτική τεχνογνωσία και πραγματικά success stories, η δράση προσέφερε χρήσιμα εφόδια σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να κάνουν τα πρώτα τους βήματα στις εξαγωγές και να επεκταθούν σε αγορές του εξωτερικού. Οι δύο ημερίδες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη συγκέντρωσαν πάνω από 550 συμμετέχοντες.