Τα Big Mac και η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη

Του Παναγιώτη Γκρουμούτη

Ξεχάστε τις στατιστικές, τα στοιχεία για την ανεργία και την βιομηχανική παραγωγή. Ξεχάστε τις εκθέσεις του ΔΝΤ και της ΕΚΤ, τις εκτιμήσεις των αναλυτών και τις περισπούδαστες ομιλίες των πολιτικών. Υπάρχει ένα αδιάψευστο στοιχείο που αποτυπώνει την πορεία της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη και τις διαφορές των «προβληματικών» κρατών ως προς την αντιμετώπισή τους: οι τιμές των Big Mac, των διάσημων χάμπουργκερ που σερβίρουν τα  McDonald’s.

Την άποψη αυτή εκφράζει ο Guntram Wolff, οικονομολόγος, μέλος του think-tank Bruegel, ο οποίος είχε την ιδέα – και την υπομονή – να συσχετίσει τις τιμές των… Big Mac με την «πρόοδο» που έχουν κάνει οι υπερχρεωμένες χώρες-μέλη της Ευρωζώνης στην διευθέτηση των δημοσιονομικών τους!

Αναλύοντας τις διαφορές, από χώρα σε χώρα, στις τιμές πώλησης των χάμπουργκερ, στο χρονικό διάστημα από τον Ιούλιο του 2011 έως τον Ιανουάριο του 2013, ο χερ Wolff κατέληξε στο συμπέρασμα πως μόνη η Ιρλανδία «έσφιξε» το ζωνάρι και προσπαθεί να τιθασεύσει το οικονομικό της πρόβλημα, ενώ οι υπόλοιποι «αδύναμοι κρίκοι» της Ευρωζώνης δεν πέτυχαν τίποτε.

Η ιδέα του Γερμανού οικονομολόγου δεν είναι καινούργια. Για την ακρίβεια εδώ και πάνω από μια δεκαετία το περιοδικό Economist χρησιμοποιεί τις τιμές των Big Mac για να αξιολογεί τις διακυμάνσεις στις ισοτιμίες των νομισμάτων. Απλώς ο κύριος Wolff πήγε τη σκέψη ένα βήμα παραπέρα και χρησιμοποιεί τη διαφορά στην τιμή πώλησης των χάμπουργκερ για να αξιολογήσει την αγοραστική δύναμη – άρα και την κατάσταση της πραγματικής οικονομίας – ενός εκάστου κράτους…

Έτσι βρήκε πως η μέση τιμή πώλησης ενός χάμπουργκερ έμεινε σταθερή σε Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία τους τελευταίους 18 μήνες, την ώρα που στην Ιρλανδία – όπου άπαντες αντιλήφθηκαν εξαρχής το πρόβλημα και αναπροσάρμοσαν συμπεριφορές, πολιτικές και… τιμές – το Big Mac πωλείται πλέον φτηνότερα.

Την ίδια ώρα, στην, η τιμή ενός χάμπουργκερ είναι κατά τι ακριβότερη του κοινοτικού μέσου όρου.

Για του λόγου το αληθές, στην Ιρλανδία, που όντως προχώρησε άμεσα σε δραστική μείωση των δαπανών και σε αυστηρότερους ελέγχους της αγοράς, τα Big Mac πωλούνται σήμερα προς 3,5 ευρώ, όταν στα τέλη του 2011 κόστιζαν 3,80 ευρώ.

Αντιθέτως, στην Ιταλία, η οποία καίτοι βαθιά χρεωμένη παραμένει η ακριβότερη χώρα της Ευρωζώνης, τα Big Mac πωλούνται προς 3,85 ευρώ, όταν ακόμα και στην μόνη ακμάζουσα (;) οικονομία της Ευρωζώνης, τη Γερμανία, πωλούνται αντί 3,64 ευρώ.