Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέθεσε αγωγή κατά της IBM και δύο ευρωπαϊκών εταιρειών για τις επανειλημμένες καθυστερήσεις στην ανάπτυξη του νέου έξυπνου συστήματος ελέγχου των συνόρων της, η εφαρμογή του οποίου προκάλεσε εκτεταμένη αναστάτωση στα αεροδρόμια το φετινό καλοκαίρι.
Ο EU-Lisa, ο ευρωπαϊκός οργανισμός που είναι αρμόδιος για την εποπτεία του συστήματος, προσέφυγε δικαστικά κατά της αμερικανικής τεχνολογικής εταιρείας IBM, του γαλλικού ομίλου πληροφορικής Atos και της ιταλικής εταιρείας αμυντικού εξοπλισμού Leonardo για τις καθυστερήσεις, καθώς η κοινοπραξία δεν τήρησε επανειλημμένα τις προθεσμίες και αμφισβήτησε τις προειδοποιήσεις και τα πρόστιμα που επέβαλε ο οργανισμός, σύμφωνα με εσωτερική αλληλογραφία την οποία επικαλούνται οι Financial Times.
Το νέο Σύστημα Εισόδου/Εξόδου (Entry/Exit System – EES) υποχρεώνει τους ταξιδιώτες από χώρες εκτός της ΕΕ να υποβάλλονται σε σάρωση των δακτυλικών τους αποτυπωμάτων και σε λήψη φωτογραφίας κατά την πρώτη είσοδό τους στον χώρο Σένγκεν, με στόχο τον εντοπισμό ατόμων που παραμένουν πέραν της επιτρεπόμενης διάρκειας της βίζας τους ή καταζητούνται από τις αρχές.
Ο χώρος Σένγκεν, στον οποίο ισχύει η ελεύθερη κυκλοφορία, περιλαμβάνει 29 ευρωπαϊκές χώρες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι καθυστερήσεις και οι πολύωρες ουρές
Το σύστημα είχε αρχικά προγραμματιστεί να τεθεί σε λειτουργία το 2022, ωστόσο η πλήρης εφαρμογή του πραγματοποιήθηκε μόλις φέτος.
Η εισαγωγή του συνοδεύτηκε από δυσλειτουργίες στο λογισμικό και στον τεχνικό εξοπλισμό, μεταξύ των οποίων προβλήματα στους σαρωτές δακτυλικών αποτυπωμάτων, οι οποίοι παρουσίαζαν βλάβες όταν λερώνονταν με ιδρώτα.
Τα προβλήματα αυτά προκάλεσαν ουρές αναμονής πολλών ωρών σε αεροδρόμια σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία προμήθειας των απαραίτητων συσκευών σάρωσης.
Ο EU-Lisa επιβεβαίωσε στις τελευταίες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του, που δημοσιεύθηκαν τον Ιούλιο, ότι είχε καταθέσει αγωγή τον Δεκέμβριο του 2025 στην Εσθονία, τη χώρα όπου βρίσκεται η έδρα του οργανισμού.
«Έπειτα από τις διάφορες καθυστερήσεις στην παράδοση του EES από την ανάδοχο κοινοπραξία, ο οργανισμός ενεργοποίησε τα διαθέσιμα συμβατικά και νομικά μέσα για την προστασία των οικονομικών του συμφερόντων», ανέφερε.
Εκπρόσωπος του δικαστηρίου της κομητείας Χάργιου της Εσθονίας, του μεγαλύτερου πρωτοδικείου της χώρας, επιβεβαίωσε ότι η αστική υπόθεση έχει κατατεθεί ενώπιόν του.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι δεν έχουν πραγματοποιηθεί ούτε έχουν προγραμματιστεί δικαστικές ακροάσεις.
Ο EU-Lisa αρνήθηκε να σχολιάσει την εν εξελίξει νομική διαδικασία, επισημαίνοντας ότι «δεν έχει καμία επίπτωση στη λειτουργία του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου (EES), το οποίο λειτουργεί πλήρως σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπογράμμισε ότι η αγωγή αφορά τις «καθυστερήσεις στην παράδοση του EES κατά τη φάση ανάπτυξης του συστήματος» και ότι «δεν σχετίζεται με τη λειτουργία του EES».
Η σύγκρουση για τις προθεσμίες και τα πρόστιμα
Επιστολές που αντάλλαξαν η κοινοπραξία και ο EU-Lisa αποκαλύπτουν διαφωνίες σχετικά με τη μη τήρηση προθεσμιών και την επιβολή προστίμων, οι οποίες χρονολογούνται αρκετά χρόνια πίσω.
Σε επιστολή του Οκτωβρίου 2021, οι Atos Belgium και IBM Belgium αμφισβήτησαν «τόσο την αρχή […] όσο και τον υπολογισμό» προστίμου που είχε επιβληθεί, υποστηρίζοντας ότι οι καθυστερήσεις οφείλονταν σε «εξωτερικούς παράγοντες», μεταξύ των οποίων και η πανδημία της Covid-19.
Λίγους μήνες αργότερα, τον Φεβρουάριο του 2022, οι τρεις εταιρείες αντέδρασαν στις νέες προθεσμίες που είχε θέσει ο EU-Lisa.
«Το να αγνοούμε την πραγματικότητα δεν είναι συνετό και δεν θα βοηθήσει στην υλοποίηση του σχεδίου. Αντιθέτως, η εργασία βάσει ενός μη ρεαλιστικού σχεδίου θα προκαλέσει απογοήτευση σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη», ανέφερε η κοινοπραξία.
Παράλληλα, επέκρινε τη «συνολική διακυβέρνηση» του ευρωπαϊκού οργανισμού.
Σε επιστολή του Μαρτίου 2022, εκπρόσωπος της IBM συμφώνησε να παρακρατήσει ο EU-Lisa ορισμένες πληρωμές μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα των αποζημιώσεων.
Από τα 142 στα 212 εκατ. ευρώ το κόστος της σύμβασης
Στις οικονομικές καταστάσεις του 2022, ο EU-Lisa ανέφερε ότι «αντιμετώπισε δυσκολίες με την κοινοπραξία στην οποία είχε ανατεθεί η υλοποίηση του EES» και ότι αξιολογούσε το «πρόσθετο κόστος» που προκλήθηκε από τις καθυστερήσεις, οι οποίες επηρέασαν χρονικά και άλλα πληροφοριακά συστήματα.
Αυτό συνέβη αφού η συνολική αξία της σύμβασης είχε ήδη αυξηθεί από 142 εκατ. ευρώ σε 212 εκατ. ευρώ το 2021.
Έναν χρόνο αργότερα, ο οργανισμός επισήμανε στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του ότι οι καθυστερήσεις είχαν «αυξήσει τις δημοσιονομικές ανάγκες για την υλοποίηση» του EES, μεταξύ άλλων μέσω της αύξησης του κόστους συντήρησης του υλικού εξοπλισμού και του λογισμικού.
Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις, ο οργανισμός σχεδόν διπλασίασε τον προϋπολογισμό του EES το 2023, στα 40 εκατ. ευρώ, ανακατανέμοντας κονδύλια από άλλα έργα.
Νέα κοινοπραξία και καταγγελίες για κινδύνους κυβερνοασφάλειας
Η σύμβαση έληξε πέρυσι και μια νέα κοινοπραξία εταιρειών ανέλαβε την υλοποίηση του EES, αν και οι Atos, Leonardo και IBM παρέμειναν υπεύθυνες μέχρι τον Αύγουστο, σύμφωνα με τον EU-Lisa.
Το έργο βρέθηκε επίσης αντιμέτωπο με καταγγελίες για κινδύνους κυβερνοασφάλειας.
Οι Financial Times είχαν αποκαλύψει πέρυσι ότι η Atos είχε χρησιμοποιήσει το γραφείο της στη Μόσχα για την προμήθεια λογισμικού που προοριζόταν για το ευαίσθητο σύστημα ελέγχου των συνόρων.
Ο EU-Lisa δήλωσε ότι δεν είχαν εντοπιστεί παραβιάσεις ασφαλείας.
Η OLAF, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης, διαπίστωσε ότι υπήρχαν «επαρκή στοιχεία» που δικαιολογούσαν περαιτέρω διερεύνηση και ανέφερε ότι οι καταγγελίες για ρωσική εμπλοκή, εφόσον αποδεικνύονταν, θα συνιστούσαν παραβίαση της σύμβασης.
Ωστόσο, η OLAF παρέπεμψε την υπόθεση εκ νέου στον EU-Lisa, παρά το γεγονός ότι χαρακτήρισε την αρχική αξιολόγηση του οργανισμού «ανεπαρκή», σύμφωνα με εσωτερική έκθεση που επικαλούνται οι Financial Times.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.