Γιατί η Γερμανία δεν μπορεί μόνη της να σώσει την Ευρώπη

Ως η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, πολλοί νομίζουν πως η Γερμανία μπορεί να δράσει ως σωτήρας και να βγάλει την Ευρωζώνη από την σημερινή δεινή κατάσταση. Μάλιστα, πολλοί είναι πιθανό να τη θεωρούν και ως πρότυπο το οποίο θα πρέπει να εμπνεύσει κι άλλες χώρες ώστε να ενισχύσουν την οικονομία τους.

Ο συγκεκριμένος τρόπος σκέψης όμως είναι εντελώς λανθασμένος, διότι η χώρα αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζει αρκετά δικά της προβλήματα όπως αναφέρει το δημοσίευμα που αναρτήθηκε στο World Economic Forum.

Εξάρτηση από τις εξαγωγές

Ένα από αυτά είναι η υπερβολική της εξάρτηση από τις εξαγωγές. Το γερμανικό ΑΕΠ στηρίζεται μάλλον σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές κυρίως της βιομηχανικής παραγωγής αγαθών ενώ ο τομέας των υπηρεσιών παραμένει πολύ λιγότερο ανεπτυγμένος. Ως περαιτέρω συνέπεια η Γερμανία έχει μείνει πίσω τόσο στον ιδιωτικό τομέα όσο και στις δημόσιες επενδύσεις.

Τα σημερινά επίπεδα των επενδύσεων της χώρας αντιπροσωπεύουν μόνο το 17% του ΑΕΠ της, λιγότερο από ό, τι στη Γαλλία ή στην Ιταλία. Οι δημόσιες δαπάνες για τις υποδομές και άλλα παρόμοια έργα, από την άλλη πλευρά, ισούται με ένα πενιχρό 1,5% του ΑΕΠ της χώρας και οι δαπάνες για την εκπαίδευση αντιπροσωπεύουν μόνο το 5,3% του ΑΕΠ, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο των 15 ευρωπαϊκών χωρών και του μέσου όρου του ΟΟΣΑ που είναι 6,2%. Εν ολίγοις, η Γερμανία δεν έχει δαπανήσει αρκετά για να επενδύσει στο μέλλον της.

Μείωση του μέσου όρου εργασίας

Επιπλέον, ο μέσος όρος των ωρών εργασίας ανά άτομο μειώνεται συνεχώς τα τελευταία είκοσι χρόνια. Από το 1991, υπάρχει επίσης μια αύξηση στον εθελοντισμό και την μερική απασχόλησης, καθώς το 22% του γερμανικού εργατικού δυναμικού είναι χωρίς συμβάσεις πλήρους απασχόλησης ή σε προσωρινές θέσεις πλήρους απασχόλησης.

Πτώση στους μισθούς

Ένα ακόμα πρόβλημα που αντιμετωπίζει είναι αυτό του κατώτατου μισθού. Οι περισσότερες χώρες έχουν θέσει όρια για τον κατώτατο μισθό. Η Γερμανία όμως δεν το έχει κάνει. Τα τελευταία δέκα χρόνια, οι μισθοί στη Γερμανία είτε μειώθηκαν είτε παρέμεναν σταθεροί προκειμένου να αποκρούσει η χώρα τον πληθωρισμό και την αύξηση των εξαγωγών. Οι χαμηλοί μισθοί όμως οδηγούν σε αύξηση της φτώχειας. Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία αναφέρουν ότι ο κίνδυνος φτώχειας αυξήθηκε από 15,2% το 2007 σε 16,1% το 2011.

Το μειονέκτημα της Επαγγελματικής Κατάρτισης

Τόσο η Γερμανία όσο και η Αυστρία χρησιμοποιούν ένα διπλό εκπαιδευτικό σύστημα, στο οποίο οι νέοι στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν λαμβάνουν κάποια πιστοποίηση ή πτυχίο, ενώ συμμετέχουν σε εξειδικευμένα μαθήματα στα σχολεία. Η Ελλάδα είναι μια από τις χώρες που εξετάζουν την εφαρμογή ενός ανάλογου εκπαιδευτικού συστήματος. Και μπορεί αυτό το σύστημα να είναι ιδιαίτερα θετικό για τους νέους οι οποίοι εξειδικεύονται από πολύ νωρίς στην εργασία που επιθυμούν να ακολουθήσουν με αποτέλεσμα να βρίσκουν πιο εύκολα εργασία στη συνέχεια, ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη διαπιστώνει ότι οι εργαζόμενοι που λαμβάνουν επαγγελματική κατάρτιση τελικά καταλήγουν με τις δεξιότητες που είναι παρωχημένες.

Ως αποτέλεσμα, έχουν περισσότερα προβλήματα προσαρμογής όταν αποφασίσουν να ασχοληθούν με κάποιο άλλο επάγγελμα, καθώς μεγαλώνουν. Έτσι το γερμανικό μοντέλο της διπλής εκπαίδευσης δεν λειτουργεί ως αλεξίσφαιρο, όπως πολλοί πιστεύουν.

Το συνταξιοδοτικό σύστημα

Το ποσοστό του πληθυσμού της Γερμανίας στη δεκαετία του ’40 και του ’50 ήταν ιδιαίτερα υψηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες των G7 (πλην της Ιαπωνίας). Ενώ υπάρχει ένα τρέχον πλεόνασμα του προϋπολογισμού ως αποτέλεσμα των (υπερβολικά) χαμηλών δημόσιων δαπανών και από την είσπραξη των φόρων, θα είναι όλο και πιο δύσκολο για τη χώρα να υποστηρίξει το συνταξιοδοτικό της σύστημα.

Έχει υπολογιστεί ότι οι κρατικές υποχρεώσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος στη Γερμανία αντιστοιχούν στο ένα τρίτο της οικονομίας της. Το χαμηλό ποσοστό γεννήσεων της Γερμανίας είναι επίσης σημαντικό πρόβλημα.

Με λίγα λόγια, η χώρα ζει με τις επιτυχίες του παρελθόντος της και πρέπει να δράσει άμεσα αν θέλει να εξασφαλίσει οικονομική μακροβιότητα. Κατά συνέπεια λοιπόν, η πραγματική σωτηρία της Ευρώπης δεν είναι η Γερμανία, αλλά η ίδια η ΕΕ.