Σε μια στιγμή που το διεθνές εμπόριο ξαναγράφεται με όρους ισχύος, δασμών και στρατηγικών συμμαχιών, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία αποφάσισαν να ρίξουν άγκυρα σε μια ιστορική συμφωνία, που επιχειρεί να πάει κόντρα στο ρεύμα του προστατευτισμού. Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε ένα συνολικό πλαίσιο που φιλοδοξεί να καλύψει μια οικονομική «γειτονιά» που αγγίζει το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής και να δημιουργήσει μια αγορά περίπου δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Όπως σημειώνει η γερμανική Handelsblatt, η συμφωνία θεωρείται στρατηγικό βήμα και από τις δύο πλευρές για τη διαφοροποίηση των οικονομιών τους, λόγω των τεταμένων σχέσεων με τις ΗΠΑ. Ανοίγει τον δρόμο για το άνοιγμα της μέχρι τώρα σε μεγάλο βαθμό κλειστής ινδικής αγοράς σε εταιρείες από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία είναι ήδη ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της χώρας. Παράλληλα, δημιουργεί και ένα πλέγμα προστασίας για την Ινδία, απέναντι στους αμερικανικούς δασμούς και στους κινδύνους από την Κίνα.
Τη Δευτέρα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ταξίδεψαν στο Νέο Δελχί ως τιμώμενοι για μια στρατιωτική παρέλαση την Ημέρα της Δημοκρατίας, ενώ σήμερα υπέγραψαν τη συμφωνία. Η εκδήλωση είχε κάτι περισσότερο από απλό συμβολισμό: η συμφωνία έχει ως στόχο να παρουσιάσει την Ευρώπη ως αντί-μοντέλο στις προστατευτικές πολιτικές των ΗΠΑ – και να καταδείξει την ικανότητά της να ενεργεί εν μέσω της συζήτησης γύρω από τη δυνητικά αδιέξοδη συμφωνία της Mercosur .
Τόσο η φον ντερ Λάιεν όσο και ο υπουργός Εμπορίου της Ινδίας, Piyush Goyal, την χαρακτήρισαν, ως τη «μητέρα όλων των συμφωνιών».
Η Ινδία έχει γίνει ένας πολύ πιο σημαντικός εμπορικός εταίρος για την ΕΕ τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ, ο όγκος των συναλλαγών αυξήθηκε κατά 90% την τελευταία δεκαετία – φτάνοντας περίπου τα 136 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ στο πιο πρόσφατο ινδικό οικονομικό έτος. Ωστόσο, οι δυνατότητες δεν θεωρούνται καθόλου εξαντλημένες. «Η Ινδία εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει μόνο περίπου το 2,5% του συνολικού εμπορίου εμπορευμάτων της ΕΕ, σε σύγκριση με σχεδόν 15% για την Κίνα», δήλωσε εκπρόσωπος της ΕΕ πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με μελέτη του Ινστιτούτου Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία, η οποία είναι αποκλειστικά διαθέσιμη στην Handelsblatt, η συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικά οφέλη. Το ΑΕΠ τόσο της ΕΕ όσο και της Ινδίας θα είναι μόνιμα 0,12 έως 0,13 τοις εκατό υψηλότερο ετησίως από ό,τι χωρίς τη συμφωνία. Αυτό ισοδυναμεί με περίπου 22 δισεκατομμύρια ευρώ σε πρόσθετη οικονομική παραγωγή για την ΕΕ. Η οικονομική παραγωγή της Ινδίας, με τη σειρά της, θα αυξηθεί κατά περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια.
Μόνο βάσει της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών, οι ινδικές εξαγωγές προς την ΕΕ θα αυξηθούν κατά 41%, ενώ οι εξαγωγές της ΕΕ προς την Ινδία θα αυξηθούν κατά 65%.
Το κέρδος για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η συμφωνία θα επιτρέψει σταδιακά την εισαγωγή έως και 250.000 οχημάτων ευρωπαϊκής κατασκευής στην Ινδία με προνομιακούς δασμούς. Η ποσόστωση αυτή υπερβαίνει κατά πολύ το όριο των 37.000 οχημάτων που είχε παραχωρηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο σε ξεχωριστή συμφωνία. Παράλληλα, οι δασμοί θα μειωθούν από το 110% έως και στο 10%, ενώ οι επιβαρύνσεις στα ανταλλακτικά αυτοκινήτων θα καταργηθούν πλήρως μέσα σε πέντε έως δέκα χρόνια. «Η Ινδία θα παραχωρήσει στην ΕΕ μειώσεις δασμών που δεν έχει προσφέρει σε κανέναν άλλο εμπορικό εταίρο», ανέφερε χαρακτηριστικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Περίπου 160.000 οχήματα με κινητήρα εσωτερικής καύσης θα δουν τους εισαγωγικούς δασμούς να μειώνονται στο 10% μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ για 90.000 ηλεκτρικά οχήματα η ίδια μείωση θα εφαρμοστεί έως το δέκατο έτος, ώστε να προστατευθεί η αναδυόμενη ινδική αγορά ηλεκτροκίνησης. Στα πρώτα χρόνια, οι εντός ποσόστωσης δασμοί θα ξεκινούν περίπου από το 30% για τις περισσότερες κατηγορίες, ενώ εκτός ποσόστωσης οι δασμοί για τα οχήματα με ορυκτά καύσιμα θα μειωθούν στο 35% μέσα σε μια δεκαετία.
Όπως σημειώνει το Bloomberg, η διευρυμένη ποσόστωση αντικατοπτρίζει το πολύ μεγαλύτερο μέγεθος της ευρωπαϊκής αγοράς αυτοκινήτου και αναμένεται να ωφελήσει ομίλους όπως η Volkswagen AG, η Mercedes-Benz Group AG, η Stellantis NV και η Renault SA. Η συμφωνία περιλαμβάνει ρήτρα αναθεώρησης, ώστε οι ποσοστώσεις να επανεκτιμώνται περιοδικά, λαμβάνοντας υπόψη την ταχεία ανάπτυξη της ινδικής αγοράς και τυχόν παραχωρήσεις που θα δοθούν σε μελλοντικούς εμπορικούς εταίρους, όπως οι ΗΠΑ. Οι αναθεωρήσεις θα συνδέονται με τον χάλυβα, έναν στρατηγικό τομέα για την Ινδία, προσφέροντας διαπραγματευτικά εργαλεία και στις δύο πλευρές.
Οι πρωτοφανείς αυτές παραχωρήσεις υπογραμμίζουν την πρόθεση των δύο πλευρών να επαναπροσδιορίσουν τη μεταξύ τους εμπορική σχέση. Για την Ευρώπη, η συμφωνία προσφέρει βαθύτερη πρόσβαση σε μια ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά που έως τώρα προστατευόταν από υψηλούς δασμούς. Για την Ινδία, εξασφαλίζεται αντίστοιχη πρόσβαση για τους δικούς της κατασκευαστές, καθώς επιδιώκει να ενισχύσει τις εξαγωγές και τη μεταποιητική της βάση. Οι παραχωρήσεις στον κλάδο του αυτοκινήτου εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πακέτο που μειώνει τους δασμούς σε κρασιά και αλκοολούχα ποτά και καταργεί τους περισσότερους δασμούς στα φαρμακευτικά προϊόντα, διατηρώντας ωστόσο προστασία σε πολιτικά ευαίσθητους αγροτικούς τομείς.
Από την ευρωπαϊκή πλευρά, προβλέπονται αντίστοιχες παραχωρήσεις για ινδικούς ομίλους όπως η Mahindra & Mahindra Ltd., η Tata Motors Passenger Vehicles Ltd. και η Maruti Suzuki India Ltd., με ποσοστώσεις εισαγωγών έως και 625.000 οχημάτων στην ΕΕ. Οι δασμοί για τα ηλεκτρικά οχήματα ινδικής κατασκευής θα καταργηθούν σταδιακά μέσα σε δέκα χρόνια, ενώ τα φθηνότερα EV θα ενταχθούν πιο αργά, σε ορίζοντα έως 14 ετών.
Η συμφωνία περιλαμβάνει επίσης δυνατότητα εξαγωγής έως 75.000 οχημάτων ετησίως από την Ευρώπη για συναρμολόγηση στην Ινδία από πλήρως αποσυναρμολογημένα κιτ, με τους σχετικούς δασμούς να μειώνονται στο 8,25% από 16,5%. Παράλληλα, οι δασμοί στα ανταλλακτικά θα μηδενιστούν, ενισχύοντας την ενσωμάτωση των εφοδιαστικών αλυσίδων μεταξύ Ευρώπης και Ινδίας, χωρίς –όπως εκτιμάται– να πλήττεται σοβαρά η εγχώρια παραγωγή της Ινδίας.
Τι ισχύει για τον πρωτογενή τομέα
Η συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών ακουμπάει και τον πρωτογενή τομέα. Οι παραγωγοί ζάχαρης και κρέατος στην Ευρώπη είχαν εκφράσει ήδη τις ανησυχίες τους. Ένα εκτεταμένο άνοιγμα στις εισαγωγές από το εξωτερικό ήταν επίσης πολιτικά δύσκολο να δικαιολογηθεί από τον Ινδό πρωθυπουργό Μόντι. Οι αγρότες αποτελούν ένα ισχυρό λόμπι στην Ινδία – περισσότερο από το 40% του εργατικού δυναμικού απασχολείται στη γεωργία. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, οι ευαίσθητοι ευρωπαϊκοί γεωργικοί τομείς θα προστατεύονται πλήρως, καθώς προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, το κοτόπουλο, το ρύζι και η ζάχαρη εξαιρούνται από την απελευθέρωση της συμφωνίας.
Η κατάσταση είναι διαφορετική για το κρασί και τα οινοπνευματώδη ποτά, όπως και για προϊόντα όπως το ελαιόλαδο ή τα ακτινίδια, που οι δασμοί μειώνονται. Όλες οι ινδικές εισαγωγές θα συνεχίσουν να σέβονται τους αυστηρούς κανόνες υγείας και ασφάλειας των τροφίμων της ΕΕ.
Οι δασμοί που επιβάλλει η Ινδία στον οίνο που παράγεται στην ΕΕ ανέρχονται στο 150%, ενώ βάσει της συμφωνίας θα μειωθούν σταδιακά στο 20% – 30%. Στην μπύρα οι δασμοί θα μειωθούν από το 150% στο 50%, στο ελαιόλαδο, τη μαργαρίνη και άλλα φυτικά έλαια οι δασμοί, που σήμερα ανέρχονται στο 45%, θα μηδενιστούν, ενώ στα ακτινίδια και τα αχλάδια οι δασμοί θα μειωθούν από το 33% στο 10%. Μηδενισμός των δασμών προβλέπεται και για τους χυμούς φρούτων και τις μη αλκοολούχες μπύρες, όπως επίσης και για τα επεξεργασμένα τρόφιμα (ψωμιά, αρτοσκευάσματα, μπισκότα, ζυμαρικά, σοκολάτα, τροφές για κατοικίδια).
Η Ινδία αποκρούει τους δασμούς του Τραμπ και τους κινεζικούς κινδύνους
Η Ινδία επωφελείται ιδιαίτερα από τη συμφωνία, επειδή επηρεάζεται από πρόσθετους δασμούς 50% που επιβάλλονται από τις ΗΠΑ. Αυτοί οι δασμοί κοστίζουν στην Ινδία το 1,6% του ΑΕΠ της ετησίως, σύμφωνα με υπολογισμούς ερευνητών στο Κίελο, που επικαλείται η Handelsblatt. Αυτό αντιστοιχεί σε συνολική ετήσια απώλεια παραγωγής περίπου 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ.
Η σύναψη της Συμφωνίας Ελεύθερων Συναλλαγών Ινδίας-ΕΕ σήμερα σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο στις σχέσεις μας. Ευχαριστώ όλους τους ηγέτες της Ευρώπης όλα αυτά τα χρόνια για το εποικοδομητικό τους πνεύμα και τη δέσμευσή τους στην επίτευξη αυτού του στόχου. Αυτή η συμφωνία θα…
— Narendra Modi (@narendramodi) January 27, 2026
Ακόμα κι αν οι ΗΠΑ διαπραγματευτούν μια εμπορική συμφωνία με την Ινδία για τη μείωση των δασμών στο 15%, αυτό θα σημαίνει απώλεια ΑΕΠ 0,88% για την Ινδία. Η νέα συμφωνία με την ΕΕ αναμένεται να αντισταθμίσει μέρος αυτής της απώλειας. Σε αυτήν την περίπτωση, οι απώλειες της Ινδίας θα μειωθούν από 0,88% σε 0,71%.
Στην Ινδία, η χημική βιομηχανία αναμένεται επίσης να επωφεληθεί περισσότερο από την εμπορική συμφωνία: οι εξαγωγές της αναμένεται να αυξηθούν κατά 119%. Οι υπηρεσίες πληροφορικής προβλέπεται να αυξηθούν κατά 50% και τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα κατά 38%, καθώς τα ινδικά προϊόντα θα είναι σε θέση να ανταγωνιστούν καλύτερα εκείνα από το Μπαγκλαντές και το Βιετνάμ.
Ταυτόχρονα, η συμφωνία θα βοηθήσει την Ινδία να ελαχιστοποιήσει τους οικονομικούς της κινδύνους έναντι της Κίνας, με την οποία αντιμετωπίζει αυξανόμενες διπλωματικές εντάσεις και κρίσεις. Κρίσιμοι τομείς της ινδικής οικονομίας εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις κινεζικές εισροές: ηλεκτρονικός και τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός, φαρμακευτικά συστατικά για τη βιομηχανία γενόσημων φαρμάκων της Ινδίας και βιομηχανικά μηχανήματα και εξοπλισμός για την επεκτεινόμενη παραγωγική βάση της Ινδίας.
Διαβάστε ακόμη
Γροιλανδία: Οι 25 κρίσιμες πρώτες ύλες και το επίμονο ενδιαφέρον του Τραμπ
ΠΑΣΟΚ: Τοπίο στην ομίχλη προς το Συνέδριο, οι ενστάσεις Δούκα και Γερουλάνου
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.