Το κόστος ζωής εξακολουθεί να διαφοροποιείται έντονα από χώρα σε χώρα στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα το ίδιο ακριβώς καλάθι αγαθών και υπηρεσιών να μπορεί να κοστίζει έως και σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο, ανάλογα με τον τόπο κατοικίας. Από την Ισλανδία, που καταγράφει τις υψηλότερες τιμές, έως τη Βόρεια Μακεδονία, όπου το επίπεδο τιμών παραμένει το χαμηλότερο, οι αποκλίσεις αποτυπώνουν τις μεγάλες διαφορές που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η Eurostat καταγράφει αυτές τις αποκλίσεις μέσω ειδικών δεικτών τιμών, συγκρίνοντας το κόστος καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών κάθε χώρας με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενδεικτικά, αν το ίδιο καλάθι αγαθών και υπηρεσιών κοστίζει κατά μέσο όρο 100 ευρώ στην ΕΕ, οι δείκτες δείχνουν πόσο θα πλήρωνε ο καταναλωτής σε κάθε επιμέρους χώρα.
Για να εξασφαλίζεται η αξιοπιστία της σύγκρισης, η Eurostat βασίζει τους υπολογισμούς της στις ετήσιες μέσες εθνικές τιμές περισσότερων από 2.000 προϊόντων και υπηρεσιών, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του πραγματικού επιπέδου τιμών σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Πώς υπολογίζονται οι δείκτες τιμών
Η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία χρησιμοποιεί δύο διαφορετικές μεθόδους για τη μέτρηση του κόστους ζωής. Η πρώτη περιορίζεται στις άμεσες καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών, ενώ η δεύτερη συνυπολογίζει και υπηρεσίες που παρέχονται ή χρηματοδοτούνται από το Δημόσιο, όπως η υγεία και η εκπαίδευση.
Στη συγκεκριμένη σύγκριση αξιοποιείται ο ευρύτερος δείκτης της Πραγματικής Ατομικής Κατανάλωσης (Actual Individual Consumption – AIC), τον οποίο η Eurostat θεωρεί καταλληλότερο για διεθνείς συγκρίσεις, ενώ παράλληλα παρουσιάζονται και στοιχεία του δείκτη τελικής καταναλωτικής δαπάνης των νοικοκυριών (HFCE).
Βάση του δείκτη αποτελεί το επίπεδο τιμών 100, που αντιστοιχεί στον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τιμές υψηλότερες από το 100 σημαίνουν ότι μια χώρα είναι ακριβότερη από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, ενώ τιμές χαμηλότερες υποδηλώνουν χαμηλότερο κόστος. Η Eurostat επισημαίνει, πάντως, ότι οι συγκεκριμένοι δείκτες αφορούν αποκλειστικά τις τιμές και δεν συνδέονται με το επίπεδο των εισοδημάτων ή την πραγματική αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Οι ακριβότερες και οι φθηνότερες χώρες της Ευρώπης
Οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών είναι ιδιαίτερα μεγάλες. Εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Λουξεμβούργο αναδεικνύεται ως η ακριβότερη χώρα, ενώ η Ρουμανία καταγράφει το χαμηλότερο επίπεδο τιμών. Αυτό σημαίνει ότι οι τιμές καταναλωτή στο Λουξεμβούργο είναι περίπου δυόμισι φορές υψηλότερες από εκείνες της Ρουμανίας.
Εάν στη σύγκριση συμπεριληφθούν και οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες, καθώς και τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών, τότε η Ισλανδία βρίσκεται στην κορυφή της λίστας ως η ακριβότερη χώρα της Ευρώπης, ενώ η Βόρεια Μακεδονία εμφανίζεται ως η πλέον οικονομική. Στην περίπτωση αυτή, η διαφορά φτάνει τις 3,7 φορές.
Η γενική εικόνα δείχνει ότι οι χώρες της Βόρειας και της Δυτικής Ευρώπης διατηρούν αισθητά υψηλότερο επίπεδο τιμών, ενώ η Κεντρική και η Νοτιοανατολική Ευρώπη εξακολουθούν να αποτελούν τις πιο οικονομικές περιοχές της ηπείρου.
Οι τιμές δεν λένε όλη την αλήθεια
Παρότι η Ισλανδία εμφανίζεται κατά 83,7% ακριβότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ και η Ελβετία κατά 81%, οι ειδικοί τονίζουν ότι η αξιολόγηση του κόστους ζωής δεν μπορεί να γίνει μόνο με βάση τις τιμές.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και το επίπεδο των αποδοχών, καθώς αυτό που τελικά καθορίζει το βιοτικό επίπεδο είναι η αγοραστική δύναμη, δηλαδή το πόσα αγαθά και υπηρεσίες μπορεί να αποκτήσει ένας πολίτης με τον μισθό του.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Ελβετία, όπου το υψηλό επίπεδο τιμών αντισταθμίζεται σε μεγάλο βαθμό από τους σημαντικά υψηλότερους μισθούς, με αποτέλεσμα οι πολίτες να διαθέτουν από τις ισχυρότερες αγοραστικές δυνάμεις στην Ευρώπη.
Στην ομάδα των ακριβότερων χωρών συγκαταλέγονται επίσης η Δανία, όπου οι τιμές είναι αυξημένες κατά 40,2% σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, η Ιρλανδία με 39,6% και η Νορβηγία με 38,4%. Ακολουθούν η Σουηδία και η Φινλανδία, όπου το επίπεδο τιμών διαμορφώνεται αντίστοιχα κατά 28,4% και 26,1% υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στην Ολλανδία το καλάθι αγαθών αξίας 100 ευρώ στην ΕΕ κοστίζει 120,4 ευρώ, στην Αυστρία 119 ευρώ και στο Βέλγιο 118,1 ευρώ. Η Γαλλία βρίσκεται οριακά πάνω από τον μέσο όρο με δείκτη 106,4, ενώ η Ιταλία κινείται ελαφρώς χαμηλότερα, με δείκτη 98.
Η θέση της Ελλάδας στη σύγκριση
Η Ελλάδα κατατάσσεται στην 21η θέση της ευρωπαϊκής λίστας, με δείκτη 84. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο καλάθι αγαθών και υπηρεσιών που κοστίζει κατά μέσο όρο 100 ευρώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται στα 84 ευρώ στη χώρα μας.
Η Ελλάδα βρίσκεται μετά την Πορτογαλία, με δείκτη 85,3, και πριν από την Τσεχία (82), τη Λιθουανία (81,4), τη Σλοβακία (81,4) και την Κροατία (76,3), κατατασσόμενη μεταξύ των χωρών με σχετικά χαμηλότερο κόστος ζωής.
Στον αντίποδα, οι χαμηλότερες τιμές καταγράφονται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Στη Βόρεια Μακεδονία, το ίδιο καλάθι αγαθών αξίας 100 ευρώ με βάση τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κοστίζει μόλις 49,7 ευρώ.
Ακολουθούν η Τουρκία με 52,2 ευρώ, η Βοσνία με 55,7 ευρώ, η Ρουμανία με 58,9 ευρώ και η Βουλγαρία με 60 ευρώ. Πρόκειται για χώρες όπου το επίπεδο τιμών είναι τουλάχιστον 40% χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στις οικονομικότερες χώρες της Ευρώπης συγκαταλέγονται επίσης το Μαυροβούνιο με δείκτη 61, η Σερβία με 62,5, η Αλβανία με 65,7, η Πολωνία με 71,1 και η Ουγγαρία με 71,6, διατηρώντας επίπεδα τιμών τουλάχιστον κατά ένα τέταρτο χαμηλότερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Διαβάστε ακόμη
Αλλάζουν οι κανόνες αξιολόγησης των τραπεζών – Πιο κοντά οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις (πίνακας)
Η παράδοση που κάνει τα πιο ευτυχισμένα παιδιά στον κόσμο
Euronext Athens: Και μετά τις 2500 μονάδες που πάμε;
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα