Την επιστροφή στη χρήση πυρηνικής ενέργειας, όχι απαραίτητα ως κυρίαρχου ενεργειακού μοντέλου, αλλά ως βασικό συστατικό ενός ολοκληρωμένου συστήματος που θα συμβάλει στην ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζήτησε επισήμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρουσιάζοντας μια στρατηγική για την ανάπτυξη και την εγκατάσταση μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMRs), μέχρι και το 2030.
Σύμφωνα με τις προτάσεις του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ, τις οποίες ανέπτυξαν την Τρίτη 10 Μαρτίου στις Βρυξέλλες η Τερέσα Ριμπέρα, Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, οι SMR θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν ως αξιόπιστη πηγή καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας για αστικές περιοχές και για συγκεκριμένες βιομηχανίες συμπεριλαμβανομένων των χημικών βιομηχανιών, της παραγωγής χάλυβα, των διυλιστηρίων πετρελαίου, των θαλάσσιων μεταφορών και της άμυνας.
Λίγες ώρες αργότερα από το Παρίσι, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, από το βήμα της Συνόδου Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια, χαρακτήρισε ως στρατηγικό λάθος την απομάκρυνση της Ευρώπης από μια «αξιόπιστη, οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια».
Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βλέπουν με ανησυχία τις τιμές των ορυκτών καυσίμων να εκτοξεύονται, μετά τις πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, με την κατάσταση να θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, εκείνη του 2022, όταν οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν ραγδαία, ως συνέπεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Παράλληλα, η ΕΕ συνεχίζει τις προσπάθειές της να απεξαρτηθεί τόσο από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από ασταθείες περιοχές του πλανήτη όσο και να συνεχίσει την ανάπτυξη καθαρών μορφών ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η στροφή της ΕΕ προς την πυρηνική ενέργεια μόνο έκπληξη δεν προκάλεσε στους παροικούντες τις Βρυξέλλες.
Τη δεκαετία του 1990 το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειαζόταν η ΕΕ προερχόταν από πυρηνικούς αντιδραστήρες, ενώ σήμερα το ποσοστό βρίσκεται στο μόλις 15%. Μόλις 12 από τα 27 κράτη – μέλη της ΕΕ χρησιμοποιούν σήμερα πυρηνική ενέργεια (Γαλλία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Βέλγιο, Τσεχία, Ουγγαρία, Φινλανδία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία , Σουηδία, και Ολλανδίας), ενώ άλλα κράτη – μέλη όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιρλανδία, έχουν αποστασιοποιηθεί πλήρως από τις πυρηνικές τους φιλοδοξίες.
Η Επιτροπή και η μικρή πλειοψηφία των κρατών μελών που χρησιμοποιούν ήδη πυρηνική ενέργεια ή εξετάζουν το ενδεχόμενο να το πράξουν στο μέλλον, έχουν θέσει ως στόχο οι πρώτοι μικροί αρθρωτοί πυρηνικοί αντιδραστήρες (SMR) που θα κατασκευαστούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να τεθούν σε λειτουργία στις αρχές της δεκαετίας του 2030. Ένας μάλλον φιλόδοξος στόχος, δεδομένου ότι μόνο η Ρωσία και η Κίνα λειτουργούν επί του παρόντος αυτόν τον τύπο αντιδραστήρα.
Μικροί, αλλά ισχυροί αντιδραστήρες
Οι μικροί προκατασκευασμένοι αντιδραστήρες, τους οποίους αναμένεται να χρηματοδοτήσει η ΕΕ, μέσω διαφόρων μηχανισμών, μπορούν να χωριστούν σε τρεις κύριες κατηγορίες:
1) SMR ελαφρού νερού,
2) Προηγμένοι προκατασκευασμένοι αντιδραστήρες (AMR),
3) Μικροαντιδραστήρες, οι οποίοι συνήθως παράγουν λιγότερο από 10 μεγαβάτ ηλεκτρικής ενέργειας
Πρόκειται για αντιδραστήρες που μπορούν κατασκευαστούν σε ένα εργοστάσιο και να μεταφερθούν στον χώρο που θα λειτουργήσουν και θα μπορούσαν να ηλεκτροδοτήσουν data centers, βιομηχανίες χημικών και χάλυβα, ενώ μπορούν να καλύψουν τις ενεργειακές ανάγκες απομακρυσμένων περιοχών και να χρησιμοποιηθούν ακόμα και στον αμυντικό τομέα. Άλλωστε οι πρώτοι μικροί πυρηνικοί αντιδραστήρες χρονολογούνται τη δεκαετία του 1950, όταν και αναπτύχθηκαν για τις ανάγκες των πρώτων πυρηνοκίνητων υποβρυχίων του αμερικανικού ναυτικού.
Οι συγκεκριμένοι αντιδραστήρες μπορούν να παραγάγουν από 10 – 300 μεγαβάτ και παρόλο που η παραγωγή τους είναι ως και το ένα τρίτο μικρότερη από αυτή ενός συμβατικού πυρηνικού αντιδραστήρα, εντούτοις αρκούν για να υποστηρίξουν το ενεργειακό μείγμα που επιδιώκει η ΕΕ. Καθώς 300 μεγαβάτ είναι αρκετά για να τροφοδοτήσουν με ηλεκτρική ενέργεια έως και 300.000 σπίτια. Ήδη, αρκετά κράτη – μέλη της ΕΕ έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους, κάτι που όπως εξηγεί η Κομισιόν θα κρίνει τη βιωσιμότητα της προσπάθειας.
Όπως τονίζουν στις Βρυξέλλες, «η Επιτροπή σκοπεύει να άρει όλα τα κανονιστικά και ανταγωνιστικά εμπόδια, προκειμένου να δημιουργήσει μια ισχυρή ευρωπαϊκή βιομηχανία για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες . Η επιτυχής ανάπτυξή τους θα εξαρτηθεί από τη «δημιουργία ισχυρής ζήτησης στην αγορά και ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος».
Σύμφωνα με αξιωματούχο της Κομισιόν, ο οποίος μίλησε δημοσιογράφους υπό το καθεστώς της ανωνυμίας, προκειμένου να εξηγήσει αναλυτικότερα την πρωτοβουλία της Επιτροπής, «το επιχειρηματικό μοντέλο των SMR μπορεί να είναι επιτυχημένο μόνο εάν αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών και της βιομηχανίας. Πρέπει να εστιάσουμε σε εκείνες τις πρωτοβουλίες και σε έναν συγκεκριμένο αριθμό έργων, για να έχουμε την πλήρη υποστήριξη από προμηθευτές και άλλους εταίρους. Είναι σημαντικό να μην διασκορπιστούν οι προσπάθειες. Υπάρχουν πάρα πολλά έργα SMR παγκοσμίως. Επομένως, είναι ανάγκη να επικεντρωθούμε σε εκείνα τα σχέδια όπου η Ευρώπη μπορεί να εξασφαλίσει παγκόσμια ηγεσία και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική της αυτονομία».
Στις Βρυξέλλες, η γενική ελπίδα είναι να υπάρξει πολιτική υποστήριξη από τα κράτη – μέλη της ΕΕ, ώστε να υπάρχει επαρκής ζήτηση προκειμένου οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές να έχουν την δυνατότητα να ανταγωνιστούν εταιρείες άλλων κρατών, σε παγκόσμιο επίπεδο, κυρίως από τη Ρωσία, την Κίνα, τις ΗΠΑ και τον Καναδα.
Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή σχεδιάζει επίσης να κινητοποιήσει επιπλέον 200 εκατομμύρια ευρώ έως το 2028 στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU για την ανάπτυξη των πρώτων εμπορικά βιώσιμων μονάδων. Κεφάλαια που θα προέλθουν από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών. Αξιωματούχος της Επιτροπής τόνισε μάλιστα ότι αυτή είναι η πρώτη φορά που διατίθενται κονδύλια από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την ανάπτυξη πυρηνικής τεχνολογίας.
Διαβάστε ακόμη
Ποιοι Έλληνες εφοπλιστές έχουν πλοία στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής
3 μαθήματα που μας διδάσκει το γκολφ για τη ζωή και τις επιχειρήσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.