Δεν είναι συνηθισμένο οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συναντώνται σε έναν από τους πιο γνωστούς τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, όμως αυτό ακριβώς συμβαίνει στην Αγία Νάπα της Κύπρου, όπου ξεκινά την Πέμπτη η νέα σύνοδος κορυφής της ΕΕ. Παρά το χαλαρό σκηνικό του κυπριακού θερέτρου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν μπροστά τους μια ιδιαίτερα βαριά ατζέντα, τονίζει το Politico. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, η ενεργειακή κρίση, αλλά και οι δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ.
Η σύνοδος αποκτά επιπλέον πολιτική σημασία, καθώς είναι η πρώτη μετά την εκλογική ήττα του Bίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία.
Μετά το δείπνο στην Αγία Νάπα, οι ηγέτες θα συνεχίσουν τις κλειστές διαβουλεύσεις την Παρασκευή, ενώ θα ακολουθήσει συνάντηση με εκπροσώπους της Αιγύπτου, της Ιορδανίας, του Λιβάνου, της Συρίας και χωρών του Κόλπου για ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας.
Το βλέμμα στραμμένο στο Ιράν
Με τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ να εισέρχεται στην όγδοη εβδομάδα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να εξετάσουν τόσο τις πιθανότητες αποκλιμάκωσης όσο και τις οικονομικές συνέπειες από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που έχει προκαλέσει εκτίναξη των διεθνών τιμών ενέργειας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τόνισε στην επιστολή πρόσκλησης προς τους ηγέτες ότι η ΕΕ πρέπει να καθορίσει άμεσα τη στάση της απέναντι στις ταχύτατες εξελίξεις, τόσο σε επίπεδο ειρηνευτικών προσπαθειών όσο και σε ό,τι αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παραμένουν διχασμένες σχετικά με το αν η ΕΕ πρέπει να αναλάβει πιο ενεργό ρόλο στην ασφάλεια των θαλάσσιων οδών. Η Γαλλία και η Γερμανία εμφανίζονται να διαφωνούν ως προς το ενδεχόμενο συμμετοχής σε αποστολή επιτήρησης στην περιοχή.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν είχε φιλοξενήσει νωρίτερα αυτόν τον μήνα συνομιλίες με ηγέτες «μη εμπόλεμων χωρών» για μια «αυστηρά αμυντική» αποστολή προστασίας των Στενών του Ορμούζ μετά το τέλος των συγκρούσεων, χωρίς συμμετοχή των ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το Βερολίνο είναι θεωρητικά έτοιμο να συμβάλει στην προστασία των εμπορικών διαδρομών, αλλά υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με συμμετοχή αμερικανικών δυνάμεων.
Η ενεργειακή πίεση επιστρέφει
Παρά τις διαφωνίες στα γεωπολιτικά, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν ότι απαιτούνται άμεσα μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους, μετά τη νέα κρίση που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.
Η Κομισιόν παρουσίασε ήδη πακέτο μέτρων για την προστασία καταναλωτών και επιχειρήσεων, που περιλαμβάνει αλλαγές στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, επιτάχυνση επενδύσεων σε ηλεκτρικά δίκτυα και εξηλεκτρισμό, φορολογικές παρεμβάσεις στην ενέργεια, αλλά και μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
Η σύνοδος στην Αγία Νάπα θα αποτελέσει την πρώτη ευκαιρία για τους ηγέτες να αξιολογήσουν συλλογικά αν τα μέτρα αυτά επαρκούν απέναντι στη νέα ενεργειακή αναταραχή.
Η μάχη για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Παρότι η κρίση στη Μέση Ανατολή κυριαρχεί στην επικαιρότητα, η κυπριακή σύνοδος είχε αρχικά σχεδιαστεί με βασικό στόχο τις συζητήσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, ύψους 1,8 τρισ. ευρώ.
Ο Αντόνιο Κόστα πιέζει για επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων, επιδιώκοντας συμφωνία έως το τέλος του έτους, καθώς υπάρχει ανησυχία ότι πιθανή ενίσχυση της ακροδεξιάς στις γαλλικές εκλογές του 2027 θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω τις συνομιλίες.
Οι συζητήσεις αναμένονται δύσκολες. Οι βόρειες χώρες της Ευρώπης εμφανίζονται απρόθυμες να αυξήσουν τη συνεισφορά τους, ενώ κράτη της νότιας και ανατολικής Ευρώπης αντιδρούν σε ενδεχόμενες περικοπές στις αγροτικές επιδοτήσεις και στα κονδύλια συνοχής.
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ θα πρέπει από το 2028 να ξεκινήσει την αποπληρωμή περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως για το κοινό χρέος που δημιουργήθηκε κατά την πανδημία του Covid.
Το άρθρο 42.7 και οι φόβοι ασφαλείας
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επαναφέρει και τη συζήτηση για το κατά πόσο η ΕΕ είναι πραγματικά έτοιμη να λειτουργήσει συλλογικά σε περίπτωση κρίσης ασφαλείας.
Η Κύπρος ζητά μεγαλύτερη σαφήνεια για τον τρόπο ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42.7 των ευρωπαϊκών συνθηκών, σύμφωνα με την οποία τα κράτη-μέλη οφείλουν να συνδράμουν ένα μέλος που δέχεται επίθεση.
Το θέμα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία μετά το πλήγμα με drone που δέχθηκε βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι της Κύπρου τον Μάρτιο.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας αναμένεται να παρουσιάσει στους ηγέτες την πρόοδο των σχετικών σχεδιασμών.
Μια σύνοδος πριν από τη νέα πολιτική ισορροπία
Η συνάντηση στην Αγία Νάπα ίσως αποδειχθεί και η τελευταία με τη σημερινή πολιτική σύνθεση της ΕΕ. Μετά την αποχώρηση του Όρμπαν από την εξουσία στην Ουγγαρία, τη θέση του αναμένεται να αναλάβει ο Πέτερ Μαγιάρ, ενώ νέες πολιτικές ανακατατάξεις αναμένονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Στη Σλοβενία ο Janez Janša εμφανίζεται κοντά στην επιστροφή στην εξουσία, ενώ στη Βουλγαρία ο Ρούμεν Ράντεφ αναμένεται να διαμορφώσει κυβερνητικό συνασπισμό.
Παρά τις ανησυχίες, Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν ότι η αποχώρηση του Όρμπαν ενδέχεται να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων και την προώθηση νομοθεσίας εντός της ΕΕ.
Διαβάστε ακόμη
Μπουζνά (Euronext): «Επιστροφή στην κανονικότητα» η αναβάθμιση της Ελλάδας στις ανεπτυγμένες αγορές
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.