Στις 4 Φεβρουαρίου αποφασίζει η ΕΚΤ για ELA και έντοκα

Του Αλέξανδρου Κασιμάτη

Σε λεπτές ασκήσεις ταμειακής ισορροπίας μπαίνουν Δημόσιο και τράπεζες λόγω των ανελαστικών αναγκών που έχει δημιουργήσει το Δημόσιο.

Η 4η Φεβρουαρίου αναδεικνύεται σε καθοριστική ημερομηνία, καθώς τότε πρόκειται να συνεδριάσει το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ προκειμένου να εγκρίνει την παράταση της χρηματοδότησης μέσω του ELA για τις ελληνικές τράπεζες. Όσο η χώρα είναι σε πρόγραμμα, θεωρείται βέβαιο ότι η ΕΚΤ θα δίνει το πράσινο φως για τον ELA. Άλλωστε οι ελληνικές τράπεζες παρέμειναν μεγάλο διάστημα στη στήριξη μέσω ELA κατά την κρίση του 2012, ενώ και οι κυπριακές εξακολουθούν να στηρίζονται από αυτόν με αλλεπάλληλες δεκαπενθήμερες εγκρίσεις από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι το ποσό που θα εγκριθεί από την ΕΚΤ, καθώς υπάρχει η εκτίμηση ότι το ύψος της χρηματοδότησης από τον ELA μπορεί να είναι ένα μέσο πίεσης όσο υπάρχουν ανοικτά ζητήματα μεταξύ κυβέρνησης και δανειστών. Στο πλαίσιο της σχετικής διαδικασίας, η Τράπεζα της Ελλάδος παρουσιάζει τα στοιχεία (ποσά ανά τράπεζα, συνθήκες και λόγοι για τους οποίους ζητείται η ενίσχυση κ.λπ.) και η ΕΚΤ αποφασίζει το τελικό ύψος του ποσού που θα δοθεί. Στο αρχικό αίτημα που υπέβαλε η ΤτΕ προ ημερών η ΕΚΤ μείωσε το ποσό.

Το ποσό που αιτήθηκε και αυτό που τελικά εγκρίθηκε τηρούνται μυστικά. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, τα επικρατέστερα σενάρια στην αγορά είναι ότι η ελληνική πλευρά ζήτησε περίπου 15 δισ. ευρώ -κατά μια άλλη εκδοχή, 20 δισ.- και δόθηκε έγκριση για περίπου 10 δισ.

Ενα σημαντικό ζήτημα είναι ότι στις 6 Φεβρουαρίου λήγει έκδοση εντόκων γραμματίων ύψους 1 δισ. ευρώ. Το Ελληνικό Δημόσιο θα κάνει δημοπρασία για τη συγκεκριμένη έκδοση, αλλά οι ελληνικές τράπεζες δεν είναι βέβαιο ότι θα συμμετάσχουν. Οι τράπεζες έχουν λάβει επιστολή από την ΕΚΤ, με βάση την οποία δεν απαγορεύεται ευθέως η αγορά εντόκων γραμματίων, αλλά συστήνεται σε αυτές να μην αγοράζουν μη ρευστοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία.

Τα έντοκα γραμμάτια δεν είναι άμεσα ρευστοποιήσιμα και σαφώς εμπίπτουν στην κατηγορία των περιουσιακών στοιχείων που αναφέρονται στην επιστολή της ΕΚΤ. Να σημειωθεί ότι στην επιστολή επισημαίνεται επίσης ότι σε κάθε περίπτωση απαιτείται προηγούμενη ενημέρωση και έγκριση. Δεδομένου ότι η ΕΚΤ είναι η εποπτική αρχή των τραπεζών, τέτοιου είδους συστάσεις έχουν ουσιαστικά χαρακτήρα εντολής.

Οι τράπεζες για να βάλουν πλάτη και να αγοράσουν τα έντοκα για τα οποία οι ξένοι δεν δέχονται ανανέωση και ζητούν πληρωμή θα πρέπει να πάρουν την άδεια της ΕΚΤ. Αν λοιπόν η ΕΚΤ δεν δώσει το πράσινο φως, όπως και το απαραίτητο ποσό μέσω ΕLA, το Δημόσιο θα υποχρεωθεί να καλύψει την έκδοση στο κομμάτι που αναλογεί σε ξένους κάνοντας χρήση των διαθεσίμων, π.χ. της ΔΕΗ, των ασφαλιστικών ταμείων κ.λπ.

Το πρόβλημα μεγεθύνεται, καθώς το Δημόσιο έχει προγραμματίσει μία εβδομάδα μετά και -συγκεκριμένα στις 13 Φεβρουαρίου- ακόμη μία έκδοση εντόκων. Το ποσό της συγκεκριμένης έκδοσης είναι περίπου 1,4 δισ. ευρώ. Δεν είναι γνωστό πόσα έντοκα κατέχουν οι ξένοι στις δύο αυτές εκδόσεις του Φεβρουαρίου, αλλά αν δεν δοθεί έγκριση και χρηματοδότηση στις τράπεζες να αγοράσουν, το Δημόσιο θα μειώσει σημαντικά τα ταμειακά του διαθέσιμα. Βεβαίως αυτό είναι συνάρτηση αφενός της πορείας που θα έχουν τα έσοδα από ΦΠΑ, ΕΝΦΙΑ κ.λπ. τον Ιανουάριο και αφετέρου των αναγκών για την εξυπηρέτηση του χρέους.

Η επόμενη έγκριση του ELA από την ΕΚΤ είναι στις 18 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, μέχρι την αμέσως επόμενη συνεδρίαση του Δ.Σ. της ΕΚΤ, που είναι στις αρχές Μαρτίου, η κυβέρνηση θα πρέπει να έχει έρθει σε συμφωνία με τους δανειστές για την παράταση του τρέχοντος προγράμματος που λήγει στις 27 Φεβρουαρίου.