Ο πληθωρισμός τροφίμων στην Ευρωζώνη συνεχίζει να κινείται σε επίμονα υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, κυρίως εξαιτίας των αυξήσεων στις διεθνείς τιμές βασικών αγροδιατροφικών προϊόντων. Αυτό προκύπτει από πρόσφατη ανάλυση της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία εξετάζει τους παράγοντες που διατηρούν τις πιέσεις στις τιμές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΚΤ, ο γενικός δείκτης τιμών τροφίμων διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 2,9% στο ενδεκάμηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2025, επίπεδο αισθητά υψηλότερο από τον μακροχρόνιο μέσο όρο της περιόδου πριν από την πανδημία (2,2%). Τη μεγαλύτερη συμβολή στην άνοδο είχαν το κρέας, ο καφές, το τσάι, το κακάο, η σοκολάτα και τα γλυκά.

Παρότι τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 25% της στάθμισης του σχετικού δείκτη, ευθύνονται για περισσότερο από το 50% της ετήσιας αύξησης του πληθωρισμού τροφίμων. Αντίθετα, οι ανατιμήσεις στα υπόλοιπα τρόφιμα έχουν σε γενικές γραμμές αποκλιμακωθεί μετά την εκρηκτική άνοδο της περιόδου 2022-2023, με κορύφωση τον Μάρτιο του 2023, όταν ο δείκτης είχε φτάσει στο 15,5% σε ετήσια βάση.

Οι διεθνείς ανατιμήσεις και η κλιματική κρίση

Οι πιέσεις στις διεθνείς τιμές τροφίμων ξεκίνησαν ήδη από την περίοδο της πανδημίας, ως αποτέλεσμα ακραίων καιρικών φαινομένων που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, και εντάθηκαν περαιτέρω μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Στην πρώτη φάση, οι αυξήσεις επικεντρώθηκαν κυρίως στο σιτάρι και τα δημητριακά, τη ζάχαρη, τα αυγά και τα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Στη συνέχεια, έντονη άνοδο σημείωσαν οι διεθνείς τιμές του ελαιόλαδου, λόγω της μειωμένης παραγωγής στις μεσογειακές χώρες που αποτελούν τους βασικούς παραγωγούς. Τα τελευταία δύο χρόνια, ωστόσο, ιδιαίτερα επιβαρυντικά για τους καταναλωτές αποδείχθηκαν το κρέας, η σοκολάτα, το κακάο και ο καφές.

Καφές και σοκολάτα: Ισχυρές διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές

Οι διεθνείς τιμές του καφέ υπερδιπλασιάστηκαν στις αρχές του 2025 σε σύγκριση με τις αρχές του 2024. Σύμφωνα με στοιχεία του Trading Economics, ακολούθησε πτώση περίπου 28% από τον Φεβρουάριο έως τον Ιούλιο του 2025, πριν σημειωθεί νέα άνοδος κοντά στο 40% έως τον Νοέμβριο και ξεκινήσει εκ νέου αποκλιμάκωση.

Η μελέτη της ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές τροφίμων μεταφέρονται στις τιμές καταναλωτή με χρονική υστέρηση, όπως είχε δείξει και παλαιότερη έρευνα του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτό σημαίνει ότι και οι μειώσεις στις διεθνείς αγορές καθυστερούν να αποτυπωθούν στα ράφια.

Αντίστοιχα, η εκτίναξη της διεθνούς τιμής της σοκολάτας ξεκίνησε το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και κορυφώθηκε τον Απρίλιο του 2024. Παρά τη μετέπειτα διόρθωση, οι τιμές παραμένουν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με το Trading Economics.

Κρέας: Περιορισμένη προσφορά και ισχυρή ζήτηση

Οι αυξήσεις στο κρέας αφορούν κυρίως το μοσχάρι, με τις τιμές παραγωγού στην Ευρώπη να ενισχύονται κατά μέσο όρο 28% σε ετήσια βάση στα τέλη Νοεμβρίου 2025, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά από μια σύντομη περίοδο σταθεροποίησης τον Οκτώβριο, οι τιμές επανήλθαν σε ανοδική τροχιά, αγγίζοντας ιστορικά υψηλά.

Όπως επισημαίνεται, η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη διαρθρωτικά περιορισμένη διαθεσιμότητα ζώων και την ισχυρή παγκόσμια ζήτηση. Στο πρώτο εννεάμηνο του 2025, η παραγωγή βόειου κρέατος στην ΕΕ μειώθηκε κατά 3,7% σε ετήσια βάση, με σημαντικές απώλειες σε μεγάλους παραγωγούς όπως η Γερμανία (-6,8%), αλλά και η Γαλλία και η Ισπανία (-2,8%). Η μείωση αυτή οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών βόειου κρέατος κατά 14,2% στο πρώτο οκτάμηνο του 2025.

Την ανοδική πορεία στις διεθνείς τιμές καταγράφει και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, σημειώνοντας ότι ο δείκτης τιμών κρέατος αυξήθηκε κατά 5,1% το 2025. Σύμφωνα με τον FAO, οι τιμές του βόειου και του πρόβειου κρέατος ενισχύθηκαν έντονα λόγω ισχυρής ζήτησης και περιορισμένων εξαγωγών, ενώ αντίθετα μειώθηκαν οι τιμές στο χοιρινό και ελαφρώς στο κοτόπουλο.

Μισθοί και λιανεμπόριο εντείνουν τις πιέσεις

Η ανάλυση της ΕΚΤ δείχνει ότι στις αυξήσεις των τιμών τροφίμων συμβάλλει και η άνοδος των μισθών στον τομέα του λιανεμπορίου. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τις αμοιβές ανά εργαζόμενο δείχνουν ότι οι μισθολογικές αυξήσεις στο εμπόριο, τις μεταφορές και τα καταλύματα παρέμειναν υψηλές το 2025 σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.

Παρά τις επίμονες πιέσεις, η ΕΚΤ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός τροφίμων θα υποχωρήσει αισθητά το 2026, προσεγγίζοντας το 2% προς το τέλος του έτους, καθώς αναμένεται να εξασθενήσει ο αντίκτυπος των προηγούμενων διεθνών ανατιμήσεων μέχρι το καλοκαίρι.

Διαβάστε ακόμη

Τα «μυστικά» του κράτους για τις αποπληρωμές: Γιατί €40 δισ. πάνε στο χρέος και όχι σε παροχές

Αυξήθηκαν σημαντικά τα αποθέματα νερού σε Μόρνο και Φράγμα Πηνειού μετά τις πρόσφατες βροχοπτώσεις

Σιγκαπούρη: Επενδύει 786 εκατ. δολάρια για να μπει στην παγκόσμια ελίτ της τεχνητής νοημοσύνης

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα