Συνεχίζεται η σταθερή πτωτική πορεία των εκπομπών στο ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS), με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ανακοινώνει στις 10 Απριλίου ότι οι πιστοποιημένες εκπομπές για το 2025 μειώθηκαν κατά 1,3% σε σχέση με το 2024, επιβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια τάση αποανθρακοποίησης της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, το σύστημα ETS έχει μειώσει συνολικά τις εκπομπές κατά περίπου 50% από την έναρξή του το 2005, ενώ παραμένει εντός τροχιάς για την επίτευξη του στόχου του 2030, που προβλέπει μείωση 62% στους τομείς που καλύπτει.
Στον τομέα της ναυτιλίας, τα πρώτα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν μείωση εκπομπών περίπου 3% για το 2025. Τα στοιχεία αυτά βασίζονται στις αναφορές που υπέβαλαν τα κράτη-μέλη έως την προθεσμία της 31ης Μαρτίου 2026, στο πλαίσιο των εγκαταστάσεων, της αεροπορίας και των θαλάσσιων μεταφορών.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι τα δεδομένα παραμένουν προσωρινά, καθώς η διαδικασία καταγραφής για την αεροπορία και τη ναυτιλία συνεχίζεται. Αυτό σημαίνει ότι οι τελικές τάσεις θα αποτυπωθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια σε μεταγενέστερο στάδιο.
Αντίθετα, οι εκπομπές από την αεροπορία εμφανίζουν μικρή αύξηση σε σχέση με το 2024, εξέλιξη που αποδίδεται στην άνοδο της επιβατικής κίνησης και της συνολικής δραστηριότητας στον κλάδο των αερομεταφορών.
Στην ηλεκτροπαραγωγή, οι εκπομπές από καύση ορυκτών καυσίμων υποχώρησαν οριακά κατά 0,4%, ενώ η συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 1,7%.
Το ενεργειακό μίγμα συνεχίζει να μεταβάλλεται, με το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών να αυξάνεται οριακά στο 47,3% από 47,2% το 2024. Η μεγαλύτερη κινητικότητα καταγράφεται στην ηλιακή ενέργεια, η οποία σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο 24,6% σε ετήσια βάση.
Η εξέλιξη αυτή είχε διπλό αποτέλεσμα:
- αντιστάθμισε τη μείωση της αιολικής και υδροηλεκτρικής παραγωγής λόγω χαμηλότερων ανέμων και μειωμένων βροχοπτώσεων στη Βόρεια Ευρώπη
- και οδήγησε για πρώτη φορά την ηλιακή ενέργεια πάνω από τα υδροηλεκτρικά, καθιστώντας την τη δεύτερη μεγαλύτερη ανανεώσιμη πηγή στην ΕΕ μετά τον άνεμο
Παράλληλα, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα αυξήθηκε συνολικά κατά 3,5%. Εντός αυτής της κατηγορίας, ο άνθρακας κατέγραψε μείωση 6,8%, ωστόσο το φυσικό αέριο αυξήθηκε σημαντικά κατά 11,4%, αντισταθμίζοντας τη μείωση του άνθρακα και ενισχύοντας τη συνολική χρήση ορυκτών καυσίμων.
Οι εκπομπές από ενεργοβόρες βιομηχανίες υποχώρησαν κατά 2,5%, με βασικούς οδηγούς τη βιομηχανία τσιμέντου και τον κλάδο σιδήρου και χάλυβα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει τη μείωση τόσο στη χαμηλότερη βιομηχανική δραστηριότητα –ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα– όσο και στη σταδιακή μεταμόρφωση της παραγωγικής βάσης λόγω της ενεργειακής μετάβασης. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι τάσεις διαφοροποιούνται ανά κλάδο και απαιτούν περαιτέρω ανάλυση. Η συνολική εικόνα του EU ETS για το 2025 δείχνει μια ευρωπαϊκή οικονομία που συνεχίζει να μειώνει τις εκπομπές της, αλλά με διαφορετικές ταχύτητες ανά τομέα. Η πρόοδος είναι σταθερή αλλά όχι ομοιόμορφη: η βιομηχανία και η ναυτιλία κινούνται πτωτικά, η ηλεκτροπαραγωγή μετασχηματίζεται ραγδαία υπέρ των ΑΠΕ, ενώ το φυσικό αέριο παραμένει κρίσιμο μεταβατικό καύσιμο.
Το βασικό συμπέρασμα της φετινής αποτύπωσης είναι ότι η ΕΕ παραμένει εντός τροχιάς για τους κλιματικούς στόχους του 2030, αλλά η επίτευξή τους εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τη διαχείριση των ανισορροπιών στο ενεργειακό μίγμα και τις διακυμάνσεις της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας.
Διαβάστε ακόμη
Η ευαισθησία των τραπεζικών ισολογισμών στα σενάρια των επιτοκίων – Κέρδη και κίνδυνοι (πίνακες)
Μπαράζ 194.000 ελέγχων και τηλεφωνικό «pressing» της εφορίας στους οφειλέτες
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα