Οταν μία εβδομάδα διακοπών σε ένα superyacht μπορεί να κοστίζει από περίπου 100.000 ευρώ έως και αρκετά εκατομμύρια, η επιλογή του κατάλληλου σκάφους αποκτά διαφορετική βαρύτητα.
Design, μέγεθος, φωτογραφίες και παροχές παραμένουν καθοριστικά, δεν απαντούν όμως από μόνα τους στο βασικό ερώτημα: ποιο σκάφος ταιριάζει πραγματικά σε αυτό που αναζητά ο συγκεκριμένος ναυλωτής; Το ερώτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, η οποία βρίσκεται στην κορυφή της διεθνούς αγοράς yacht charter.
Σύμφωνα με στοιχεία της IYC, το 2026 διατηρεί την πρώτη θέση μεταξύ των προορισμών, συγκεντρώνοντας περίπου το 28% της παγκόσμιας θερινής αγοράς ναυλώσεων μέχρι τα μέσα της χρονιάς. Παράλληλα, μέσω του e-Charter Permission, επαγγελματικά πλοία αναψυχής άνω των 35 μέτρων, με σημαία άλλη από την ελληνική και υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, μπορούν να αποκτούν άδεια ναύλωσης στην Ελλάδα διάρκειας έως 28 ημερών.
Στην κορυφαία κατηγορία της αγοράς, οι δημοσιευμένες εβδομαδιαίες τιμές μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 3,5 εκατ. ευρώ πριν από τα πρόσθετα έξοδα. Σε αυτήν την αγορά επιχειρεί να εισαγάγει ένα διαφορετικό εργαλείο η YachtBenchmark: ένα κοινό σύστημα αξιολόγησης για superyachts άνω των 30 μέτρων, το οποίο μετατρέπει στοιχεία για την οργάνωση, την προετοιμασία και τη λειτουργική ετοιμότητα μιας θαλαμηγού σε συγκρίσιμη πληροφορία.
Επικεφαλής της είναι ο Σπύρος Γκούμας, ο οποίος, έπειτα από μακρά πορεία στην ποντοπόρο ναυτιλία, εξηγεί στο «business stories» πώς λειτουργεί η μεθοδολογία των 130 ερωτήσεων και γιατί θεωρεί ότι το yachting χρειάζεται περισσότερα συγκρίσιμα δεδομένα.
ΜΗΝΑΣ ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ: Κύριε Γκούμα, ποιο ακριβώς είναι το αντικείμενο της Yacht Benchmark;
ΣΠΥΡΟΣ ΓΚΟΥΜΑΣ: Δημιουργούμε μια κοινή και τεκμηριωμένη βάση πληροφόρησης για superyachts άνω των 30 μέτρων. Δεν αξιολογούμε την υποκειμενική εμπειρία του επισκέπτη. Εξετάζουμε πώς είναι οργανωμένο, προετοιμάζεται και λειτουργεί ένα σκάφος και αποτυπώνουμε τα αποτελέσματα με τρόπο κατανοητό για τον broker και τον ναυλωτή. Η εμπειρία είναι προσωπική. Τα δεδομένα, όμως, με τα οποία επιλέγει κάποιος ανάμεσα σε διαφορετικά σκάφη μπορούν να είναι δομημένα και συγκρίσιμα. Δεν υπάρχει ένα «σωστό» superyacht για όλους. Υπάρχει αυτό που ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες και στις προσδοκίες του συγκεκριμένου ανθρώπου. Εμείς δεν επιλέγουμε για λογαριασμό του. Του δίνουμε καλύτερη πληροφόρηση ώστε να αποφασίσει ο ίδιος.
Μ.ΤΣ.: Πώς γίνεται στην πράξη η αξιολόγηση;
ΣΠ.ΓΚ.: Πραγματοποιείται από πιστοποιημένους συμβούλους της Yacht Benchmark και υποστηρίζεται από λογισμικό με 130 ερωτήσεις, οργανωμένες ανά κατηγορία. Σε αυτές απαντούν ο πλοίαρχος και το πλήρωμα. Κάθε ερώτηση συνοδεύεται από συγκεκριμένες οδηγίες για το τι πρέπει να εξεταστεί. Στόχος είναι να περιορίσουμε την υποκειμενικότητα, ώστε δύο διαφορετικοί σύμβουλοι που αξιολογούν το ίδιο σκάφος να καταλήγουν στο ίδιο αποτέλεσμα. Οι ερωτήσεις βασίζονται σε διεθνή πρότυπα και κανονισμούς, όπως SOLAS, MARPOL, MLC, ISM, κανονισμούς νηογνωμόνων και πρότυπα ναύλωσης της MYBA. Δεν δημιουργήσαμε νέους κανόνες επιθεώρησης. Μετράμε με συνέπεια την εφαρμογή όσων ήδη ισχύουν. Καμία αξιολόγηση δεν εξαλείφει πλήρως την ανθρώπινη κρίση. Μπορεί, όμως, να την περιορίσει και να την κάνει ελέγξιμη μέσα από ένα κοινό πλαίσιο κριτηρίων.
Μ.ΤΣ.: Γιατί ένας πλοίαρχος να δεχθεί ακόμη έναν «έλεγχο» πάνω στο σκάφος;
ΣΠ.ΓΚ.: Γιατί δεν ερχόμαστε ως επιθεωρητές για να αναζητήσουμε λάθη. Ερχόμαστε ως σύμβουλοι για να καταγράψουμε πιθανά προβλήματα και να προτείνουμε βελτιώσεις. Ο πλοίαρχος και το πλήρωμα γνωρίζουν το σκάφος καλύτερα από οποιονδήποτε. Εμείς εξετάζουμε το σύστημα που στηρίζει την εμπειρία: διαδικασίες, τεκμηρίωση, προετοιμασία, τεχνική και λειτουργική ετοιμότητα. Γι’ αυτό και επικεφαλής των αξιολογήσεων είναι πλοίαρχος. Ο καπετάν Γιώργος Παρίσης γνωρίζει από πρώτο χέρι τι σημαίνει να διατηρείς ένα σκάφος έτοιμο καθημερινά.
Μ.ΤΣ.: Σε ποιους απευθύνεστε και τι κερδίζει ο πλοιοκτήτης;
ΣΠ.ΓΚ.: Σε όλους όσοι συμμετέχουν στη ναύλωση, χωρίς να αντικαθιστούμε κανέναν. Ο ναυλωτής μπορεί να συγκρίνει καλύτερα τις επιλογές του, ο broker να τεκμηριώσει την πρότασή του και ο πλοιοκτήτης και ο διαχειριστής να εντοπίσουν πού υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης. Η βαθμολογία είναι το αποτέλεσμα, όχι ο προορισμός. Η αξιολόγηση αποτυπώνεται σε ένα κείμενο περίπου 40 σελίδων, το οποίο μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για τη διαχείριση του σκάφους. Μια επόμενη αξιολόγηση δείχνει την πρόοδο και κατά πόσο οι αλλαγές έχουν ενσωματωθεί στην καθημερινή λειτουργία. Η λογική είναι ένας συνεχής κύκλος: αξιολογούμε, εντοπίζουμε, βελτιώνουμε και επαναξιολογούμε. Ενα καλά οργανωμένο σκάφος με έμπειρο πλήρωμα αξίζει να μπορεί και να το αποδείξει.
Μ.ΤΣ.: Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η Yacht Benchmark;
ΣΠ.ΓΚ.: Εχουμε ολοκληρώσει τη φάση των δοκιμών και έχουμε ήδη αξιολογήσει superyachts σε πραγματικές συνθήκες. Παράλληλα, δημιουργήσαμε δημόσια βάση δεδομένων με βασικά δημοσιευμένα στοιχεία εκατοντάδων θαλαμηγών άνω των 30 μέτρων. Τώρα περνάμε στην εφαρμογή της μεθοδολογίας σε μεγαλύτερη κλίμακα, μέσω συνεργασιών με εταιρείες διαχείρισης θαλαμηγών ως founding partners. Σε μια αγορά που βασίζεται στην εμπιστοσύνη, προτιμώ να λέμε λιγότερα και να τα αποδεικνύουμε.
Μ.ΤΣ.: Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης;
ΣΠ.ΓΚ.: Υποστηρικτικός. Τα εργαλεία μας οργανώνουν τα δεδομένα και καθοδηγούν τον σύμβουλο, ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει τον ναυλωτή να κατανοήσει και να συγκρίνει τις επιλογές του. Η κρίση πάνω στο σκάφος, όμως, παραμένει ανθρώπινη.
Μ.ΤΣ.: Ποιο είναι το επόμενο βήμα;
ΣΠ.ΓΚ.: Πρώτη προτεραιότητά μας είναι να αυξήσουμε τις αξιολογήσεις στα ελληνικά νερά εν όψει της σεζόν του 2027. Εχουμε ήδη τον πρώτο ιδρυτικό συνεργάτη μας, την Istion Yachting και τον κ. Ιωάννη Κουρούνη. Η συνεργασία ξεκίνησε με τέσσερα superyachts και ο κοινός στόχος είναι να δημιουργηθεί ο πρώτος στόλος superyachts που θα έχει αξιολογηθεί στο σύνολό του. Οταν μια εταιρεία επιλέγει να τεκμηριώσει τη λειτουργία των σκαφών της, στέλνει ένα μήνυμα στην αγορά: η διαφάνεια δεν είναι απειλή, αλλά πλεονέκτημα.
Μ.ΤΣ.: Ποιο είναι τελικά το μήνυμά σας προς την αγορά;
ΣΠ.ΓΚ.: Το yachting δεν χρειάζεται να γίνει πιο περίπλοκο. Χρειάζεται να γίνει πιο κατανοητό.
Μ.ΤΣ.: Ποιοι βρίσκονται πίσω από τη Yacht Benchmark;
ΣΠ.ΓΚ.: Συνδυάζουμε δύο κόσμους: τη ναυτοσύνη και την τεχνολογία. Chief Consultant και επικεφαλής των αξιολογήσεων είναι ο καπετάν Γιώργος Παρίσης, διπλωματούχος πλοίαρχος Ε.Ν. με δεκαετίες εμπειρίας στη θάλασσα. Την ευθύνη για την τεχνολογία έχει ο δρ Αντώνης Φρίγγας, ενώ την ανάπτυξη του λογισμικού συντονίζει ο Γιώργος Γκούμας, επικεφαλής της ομάδας ανάπτυξης.