Οι προσφορές της Black Friday μπορεί ορισμένες φορές να κρύβουν αυξήσεις τιμών. Υπάρχουν, ωστόσο, μερικοί απλοί τρόποι για να εντοπίσουν οι καταναλωτές τις παραπλανητικές πρακτικές τιμολόγησης.
Όλοι έχουμε ακούσει το κάλεσμα της Black Friday. Προσφορές που μοιάζουν με όνειρο. Είναι, όμως, όλα αυτά μια ψευδαίσθηση;
Σε πολλές περιπτώσεις, ολοένα περισσότερα στοιχεία δείχνουν πως ναι. Μάλιστα, αρκετές αναλύσεις των τελευταίων ετών καταδεικνύουν ότι όσοι περιμένουν την περίοδο των «εκπτώσεων» ενδέχεται τελικά να πληρώσουν ακόμη περισσότερα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η αμερικανική οργάνωση οικονομικής πολιτικής Groundwork Collaborative και η βρετανική οργάνωση καταναλωτών Which? έχουν εντοπίσει πρόσφατα παραδείγματα παραπλανητικών ισχυρισμών για τις τιμές κατά τη διάρκεια εμπορικών διοργανώσεων όπως η Black Friday και η Cyber Monday, σύμφωνα με το BBC.
Η Groundwork Collaborative, για παράδειγμα, διαπίστωσε ότι σχεδόν το 30% των 350 προσφορών που εξέτασε στην Amazon το 2024 και το 2025 δεν προσέφερε καμία απολύτως εξοικονόμηση χρημάτων.
Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι περίπου το 10% των προϊόντων ήταν ακριβότερο κατά την περίοδο των προσφορών σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα.
Πρόκειται για μια σύγκρουση γύρω από τις τιμές και τις υποσχέσεις που παραδοσιακά συνόδευαν τις ετικέτες των προϊόντων.
Η Amazon αμφισβητεί έντονα τα ευρήματα, υποστηρίζοντας ότι βασίζονται σε «εσφαλμένη μεθοδολογία και ανακριβή δεδομένα», τα οποία δεν είναι αντιπροσωπευτικά της πλειονότητας των προσφορών της και των εκπτώσεων που έβλεπαν οι καταναλωτές στην πλατφόρμα.
Η εταιρεία επισημαίνει επίσης ότι έχει ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου, ώστε κατά τη Black Friday του 2026 οι πελάτες να εξασφαλίζουν, σχεδόν σε κάθε περίπτωση, τη χαμηλότερη τιμή των τελευταίων 30 ημερών.
Ωστόσο, ακόμη και αυτή η διαβεβαίωση δεν αρκεί για να διαλύσει τις αμφιβολίες πολλών καταναλωτών, σύμφωνα με την Ελίζαμπεθ Πανκότι, αντιπρόεδρο πολιτικής, συνηγορίας και έρευνας της Groundwork Collaborative.
«Όταν η Amazon προωθεί μια προσφορά στους πελάτες της, θα πρέπει να προσφέρει πραγματική εξοικονόμηση χρημάτων», δηλώνει.
«Οι καταναλωτές που προσπαθούν να αξιοποιήσουν όσο καλύτερα μπορούν τον προϋπολογισμό τους κατά την περίοδο των εορταστικών εκπτώσεων πρέπει να αισθάνονται βέβαιοι ότι, όταν τους λένε πως εξασφαλίζουν έκπτωση, αυτό ισχύει στο 100% των περιπτώσεων».
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Amazon. Οι τιμές και η αξιοπιστία των υποσχέσεων που τις συνοδεύουν βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης στο λιανεμπόριο.
Ευτυχώς, υπάρχουν ορισμένα απλά βήματα που μπορούν να διευκολύνουν τον έλεγχο των εκπτώσεων.
Πώς να αποφύγετε τις παραπλανητικές προσφορές της Black Friday
Ελέγξτε το ιστορικό των τιμών
Δωρεάν εργαλεία όπως το Keepa και το CamelCamelCamel παρακολουθούν την πορεία των τιμών στην Amazon.
Αρκεί να εισαγάγετε τον σύνδεσμο ενός προϊόντος ή την ονομασία του για να δείτε πώς έχει διαμορφωθεί η τιμή του στο παρελθόν.
Τα συγκεκριμένα εργαλεία διαθέτουν ακόμη και επεκτάσεις για προγράμματα περιήγησης, επιτρέποντας στους χρήστες να ελέγχουν τις τιμές αυτοματοποιημένα.
Η Amazon διαθέτει και δικό της εργαλείο παρακολούθησης τιμών, το οποίο όμως δεν εμφανίζεται σε πολλά προϊόντα.
Η Πανκότι συμβουλεύει τους καταναλωτές να αγνοούν την αρχική τιμή που εμφανίζεται διαγραμμένη στις σελίδες των προϊόντων, καθώς, όπως υποστηρίζει, τα σχετικά στοιχεία της Amazon παρουσιάζουν ασυνέπειες.
Μην παρασύρεστε από την ατελείωτη αναζήτηση προσφορών
Τα μεγάλα ηλεκτρονικά καταστήματα παρουσιάζουν αμέτρητες «ευκαιρίες», οι οποίες μπορεί να αντιστοιχούν ή όχι σε πραγματικές εκπτώσεις.
Για τον λόγο αυτό, η Πανκότι προτείνει να περιορίσετε την αδιάκοπη περιήγηση στις προσφορές, ώστε να μην παρασυρθείτε από εντυπωσιακές αλλά ενδεχομένως παραπλανητικές παρουσιάσεις.
Τα μικρότερα καταστήματα που εφαρμόζουν οριζόντιες εκπτώσεις σε όλα τα προϊόντα, όπως μείωση τιμών 20% σε ολόκληρη τη συλλογή, ενδέχεται να αποτελούν ασφαλέστερη επιλογή.
Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, είναι απαραίτητος ο προσωπικός έλεγχος.
Μια άλλη δυνατότητα είναι να εμπιστευτείτε οργανισμούς που αξιολογούν τις εμπορικές προσφορές.
Για παράδειγμα, το Wirecutter των New York Times και το Consumer Reports εξετάζουν τις προσφορές της Black Friday, αναζητώντας εκείνες που πραγματικά αξίζουν τον χρόνο και τα χρήματα των καταναλωτών.
Επιλέξτε ποιες αγορές αξίζουν περισσότερο έλεγχο
Κανείς δεν έχει τον χρόνο να ελέγχει εξονυχιστικά την τιμή κάθε προϊόντος που αγοράζει.
Η διαδικασία μπορεί εύκολα να γίνει κουραστική και να οδηγήσει τελικά τον καταναλωτή στο να εγκαταλείψει εντελώς την προσπάθεια σύγκρισης.
Ανάλογα με τον διαθέσιμο προϋπολογισμό, μπορεί να αξίζει να αναλάβετε ένα μικρό ρίσκο σε προϊόντα χαμηλής αξίας, όπου η πιθανή οικονομική απώλεια περιορίζεται σε λίγα δολάρια.
Αντίθετα, είναι προτιμότερο να αφιερώσετε περισσότερο χρόνο στον έλεγχο μεσαίων και μεγάλων αγορών, όπου μια παραπλανητική έκπτωση μπορεί να έχει σημαντικότερο οικονομικό κόστος.
Δοκιμάστε διαφορετική σύνδεση ή VPN
Η εξατομικευμένη τιμολόγηση δυσκολεύει τους καταναλωτές να γνωρίζουν αν πληρώνουν μια δίκαιη τιμή, ακόμη και εκτός των περιόδων εκπτώσεων.
Για να διαπιστώσετε εάν σας εμφανίζεται διαφορετική τιμή, μπορείτε να δοκιμάσετε άλλο πρόγραμμα περιήγησης, να αλλάξετε συσκευή ή να χρησιμοποιήσετε ένα VPN.
Μπορείτε ακόμη να ελέγξετε την ίδια προσφορά από το κινητό τηλέφωνο κάποιου φίλου σας.
Με αυτόν τον τρόπο, ενδέχεται να διαπιστώσετε εάν η τιμή που εμφανίζεται στον δικό σας λογαριασμό ή στη συσκευή σας είναι υψηλότερη.
Καταγγείλετε τις παραπλανητικές εκπτώσεις
Κανένα από τα πρόσωπα με τα οποία συνομίλησε ο συντάκτης του δημοσιεύματος δεν υποστήριξε ότι η Amazon παραβιάζει τη νομοθεσία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σεθ Φρότμαν, ανώτερο ερευνητή του Κέντρου Δικαίου Καταναλωτή και Οικονομικής Δικαιοσύνης του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ, η αμερικανική νομοθεσία γενικά δεν επιτρέπει σε μια επιχείρηση να διαφημίζει έκπτωση που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι κανόνες είναι πιο συγκεκριμένοι, καθώς η ανακοινωθείσα μείωση τιμής πρέπει να υπολογίζεται με βάση τη χαμηλότερη τιμή που ίσχυσε κατά τις προηγούμενες 30 ημέρες.
Ο Φρότμαν θεωρεί, πάντως, ότι οι εποπτικές αρχές πρέπει να ενισχύσουν την εφαρμογή της νομοθεσίας.
«Εάν κάποιος σας λέει ότι εξασφαλίζετε μια προσφορά που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει, θα πρέπει να υποβάλλετε καταγγελίες στις αρμόδιες δημοτικές νομικές υπηρεσίες, στους γενικούς εισαγγελείς των πολιτειών, ακόμη και στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, όπου αυτό προβλέπεται», τονίζει.
«Θα χρειαστεί πολλοί μεμονωμένοι καταναλωτές να μοιραστούν τις εμπειρίες τους».
