του Αθανάσιου Καλλίρη
Μέλος Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
Σε εφαρμογή τίθεται στις 18 Ιανουαρίου 2017, ο Κανονισμός Ε.Ε. 655/2014 για τη διαδικασία της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού προς διευκόλυνση της διασυνοριακής είσπραξης οφειλών σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.
Αποσκοπεί στην απλοποίηση των διαδικασιών για την είσπραξη οφειλών από οφειλέτες που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία χώρας ΕΕ και οι οποίοι διατηρούν κεφαλαία σε τραπεζικούς λογαριασμούς εντός ενός ή περισσοτέρων κρατών [1] της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η διαδικασία της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού θα πρέπει να χρησιμεύει ως πρόσθετο και προαιρετικό μέσο για τον δανειστή, ο οποίος παραμένει ελεύθερος να χρησιμοποιήσει κάθε άλλη διαδικασία για να επιτύχει τη λήψη ισοδύναμου μέτρου δυνάμει του εθνικού δικαίου.
Πλεονεκτήματα Κανονισμού Ε.Ε. 655/2014
Οι βασικές καινοτομίες του Κανονισμού Ε.Ε. 655/2014 συνοψίζονται στα εξής:
-στη δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών με βάση τους ίδιους όρους, ανεξαρτήτως της χώρας στην οποία βρίσκεται το αρμόδιο δικαστήριο,
-στη δυνατότητα λήψης πληροφοριών των πιστωτών σχετικά με τους τραπεζικούς λογαριασμούς των οφειλετών τους ανεξαρτήτως της χώρας στην οποία βρίσκονται
-στη μείωση του κόστους και της χρονικής διάρκειας της αναμονής για τους πιστωτές που επιδιώκουν να αποκτήσουν και να εκτελέσουν μια διαταγή δέσμευσης λογαριασμού σε περιπτώσεις με διασυνοριακό χαρακτήρα.
Σε ποιούς παρέχεται η δυνατότητα υποβολής αίτησης για έκδοση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού;
Η διαδικασία για τη διαταγή δέσμευσης είναι διαθέσιμη τόσο:
(i) σε δανειστές που επιθυμούν να διασφαλίσουν την εκτέλεση μεταγενέστερης δικαστικής απόφασης για την κυρία υπόθεση πριν κινήσουν τη διαδικασία για την κυρία υπόθεση (έως την έκδοση της απόφασης, την επικύρωση ή τη σύναψη δικαστικού συμβιβασμού).
(ii) σε δανειστές οι οποίοι έχουν ήδη στα χέρια τους δικαστική απόφαση, δικαστικό συμβιβασμό ή δημόσιο έγγραφο που επιβάλλει στον οφειλέτη να ικανοποιήσει την αξίωσή τους.
Ποιός είναι ο χρονικός ορίζοντας για την κίνηση της διαδικασίας;
H κίνηση της διαδικασίας για την κύρια υπόθεση οφείλει να λάβει χώρα εντός 30 ημερών από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης ή εντός 14 ημερών από την ημερομηνία έκδοσης της διαταγής, δύναται δε να επιλεγεί η μεταγενέστερη από τις δύο προθεσμίες.
Το δικαστήριο μπορεί επίσης να παρατείνει την προθεσμία μετά από σχετικό αίτημα του οφειλέτη.
Ποιό είναι το αρμόδιο δικαστήριο για την υποβολή της αίτησης;
Το αρμόδιο για την υποβολή της αίτησης δικαστήριο καθορίζεται αναλόγως του αν έχει προηγηθεί ή όχι η έκδοση δικαστικής απόφασης.
α) σε περίπτωση που δεν υπάρχει προηγούμενη απόφαση, αρμόδιο δικαστήριο για την υποβολή της αίτησης είναι εκείνο που έχει κατά τους γενικούς κανόνες διεθνή δικαιοδοσία.
β) σε όσες περιπτώσεις ο δανειστής έχει στη διάθεσή του εκτελεστό τίτλο ως αρμόδια κρίνονται τα δικαστήρια του κράτους μέλους στο οποίο εκδόθηκε ο εν λόγω εκτελεστός τίτλος.
γ) ειδική ευνοϊκή διάταξη εισάγεται για οφειλέτες που έχουν ταυτόχρονα την ιδιότητα του καταναλωτή. Για τους τελευταίους αρμόδια κρίνονται μόνο τα δικαστήρια του κράτους μέλους της κατοικίας τους.
Μπορεί να υποβληθεί αίτηση δέσμευσης λογαριασμού κατά του ίδιου οφειλέτη σε περισσότερα του ενός δικαστήρια για την ίδια απαίτηση;
Ο δανειστής δεν δύναται να υποβάλει ταυτόχρονα σε περισσότερα του ενός δικαστήρια αιτήσεις για διαταγή δέσμευσης κατά του ίδιου οφειλέτη με σκοπό την εξασφάλιση της ίδιας απαίτησης. Το άρθρο 16 του Κανονισμού τον υποχρεώνει να δηλώνει αν έχει υποβάλει αίτηση σε άλλο δικαστήριο ή αρχή για ισοδύναμη διαταγή ή εάν έχει ήδη επιτύχει την έκδοση τέτοιας διαταγής
Επιπλέον, εισάγεται καθήκον ενημέρωσης του δικαστηρίου από το δανειστή σε περίπτωση που ο τελευταίος επιτύχει την έκδοση ισοδύναμης εθνικής διαταγής κατά του οφειλέτη για την εξασφάλιση της ίδιας απαίτησης όσο εκκρεμεί η έκδοση διαταγής δέσμευσης.
Πώς κινείται η διαδικασία για την έκδοση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού;
Η διαδικασία για την έκδοση της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών κινείται ex parte, προσφέροντας το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού στο δανειστή. Ο οφειλέτης δεν ειδοποιείται σχετικά με την αίτηση για τη διαταγή δέσμευσης ούτε καλείται σε ακρόαση πριν από την έκδοση της διαταγής. Σκοπός της εν λόγω ρύθμισης είναι η καταπολέμηση της μεταφοράς κεφαλαίων εκ μέρους του οφειλέτη.
Απαραίτητη για την ενεργοποίηση του μηχανισμού της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού κρίνεται η κρίση από το δικαστήριο (και η απόδειξη από τον δανειστή) ότι χωρίς αυτό το μέτρο υφίσταται κίνδυνος να εμποδιστεί ή να καταστεί πολύ δυσκολότερη η εκτέλεση της απαίτησης του κατά του οφειλέτη.
Συγκεκριμένα, θα πρέπει να συντρέχει ο κίνδυνος ότι μέχρι να εξασφαλίσει ο δανειστής την εκτέλεση της υπάρχουσας ή μελλοντικής απόφασης, ο οφειλέτης μπορεί να έχει απομακρύνει, αποκρύψει ή καταστρέψει τα περιουσιακά του στοιχεία, να τα έχει διαθέσει σε χαμηλότερη αξία, σε ασυνήθιστη ποσότητα ή μέσω ασυνήθιστης ενέργειας.
Προς το σκοπό της αποφυγής καταχρήσεων, της εξισορρόπησης των συμφερόντων δανειστή και οφειλέτη και της προστασίας του τελευταίου, η έλλειψη ακρόασης αντισταθμίζεται από την ευχέρεια του δικαστή να ζητά από το δανειστή την παροχή εγγύησης. Με αυτόν τον τρόπο ο οφειλέτης διασφαλίζεται ότι θα μπορέσει να αποζημιωθεί σε μεταγενέστερο στάδιο για οποιαδήποτε ζημία τυχόν υπέστη από τη διαταγή δέσμευσης.
Πότε εκδίδεται η απόφαση επί της ευρωπαϊκής διαταγής δέσμευσης λογαριασμού;
Εφόσον ο δανειστής δεν διαθέτει κάποια δικαστική απόφαση, δικαστικό συμβιβασμό ή δημόσιο έγγραφο, το δικαστήριο εκδίδει την απόφασή του εντός της δέκατης εργάσιμης ημέρας αφότου ο δανειστής κατέθεσε ή συμπλήρωσε, εάν τούτο κρίθηκε απαραίτητο, την αίτησή του.
Το χρονικό διάστημα έκδοσης της απόφασης μειώνεται στο μισό, ήτοι στις πέντε εργάσιμες ημέρες για τις περιπτώσεις που ο δανειστής διαθέτει δικαστική απόφαση, συμβιβασμό ή δημόσιο έγγραφο.
Σε περίπτωση που το δικαστήριο κρίνει ότι είναι απαραίτητη η προηγούμενη ακρόαση του οφειλέτη και η διεξαγωγή αποδείξεων με μάρτυρες, διεξάγει αμέσως την ακρόαση και εκδίδει την απόφασή του εντός της πέμπτης εργάσιμης ημέρας μετά τη διεξαγωγή της.
[1] από το πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού Ε.Ε. 655/2014 εξαιρούνται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία.
πηγή: instalaw.gr