search icon

Οικονομία

Έρευνα ELTRUN: Θα ξεπεράσει τα 5 δισ. ευρώ το ηλεκτρονικό εμπόριο φέτος

Ταξίδια και έτοιμο φαγητό έχουν τα πρωτεία – Οι πωλήσεις του δεύτερου μάλιστα «εκτοξεύθηκαν» στα 500 εκατ. ευρώ το 2018! - Πάνω από 7.000 οι ελληνικές εταιρείες με online πωλήσεις – Εδραίωση της ηλεκτρονικής τραπεζικής και των ψηφιακών πληρωμών - Οι κύριες τάσεις, ευρήματα, προβλέψεις για την ελληνική αγορά

Του Στέλιου Μορφίδη

Θα ξεπεράσει το όριο των 5 δισ ευρώ το ηλεκτρονικό εμπόριο φέτος, το οποίο αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς, όπως προκύπτει από την ετήσια έρευνα του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Όπως σημειώνεται μάλιστα υπάρχει αναπτυξιακή προοπτική και τα επόμενα χρόνια αφού υπολογίζεται πως στη χώρα μας μόνο το 40% του πληθυσμού πραγματοποιεί ηλεκτρονικές αγορές, όταν τα αντίστοιχα ποσοστά σε ώριμες online ευρωπαϊκές αγορές ξεπερνούν το 70-75%.

Οι κατηγορίες

Σύμφωνα με την έρευνα, την οποία επιμελήθηκαν ο καθηγητής κ. Γιώργος Δουκίδης, δ/ντης του ELTRUN/ΟΠΑ και η Δρ. Κατερίνα Φραϊδάκη, δ/ντρια ερευνών του ELTRUN/ΟΠΑ και Πρόεδρος του ΔΣ GRECA, οι κορυφαίες κατηγορίες online αγορών είναι: διαμονή σε καταλύματα (με το 50% των απαντήσεων), ταξιδιωτικές υπηρεσίες (46%), έτοιμο φαγητό (43%), ένδυση/υπόδηση (42%), εξοπλισμός Η/Υ (41%), ηλεκτρονικές συσκευές (40%), εισιτήρια για εκδηλώσεις (39%), βιβλία (37%), οικιακά είδη (36%), είδη φαρμακείου (30%), προσωπική φροντίδα (30%) και ασφάλειες (26%). Σύμφωνα με την εκτίμηση της έρευνας για φέτος δεν αναμένονται σημαντικές αλλαγές στην συγκεκριμένη κατάταξη.

Το έτοιμο φαγητό

Η κατηγορία με την μεγαλύτερη αύξηση το 2018 ήταν ‘παραγγελία έτοιμου φαγητού’ που έφθασε τα €500 εκ. σε αξία online αγορών. Αυτό, σύμφωνα με την έρευνα, οφείλεται στην σοβαρή πλέον συνήθεια για online παραγγελία έτοιμου φαγητού (το 50% των online αγοραστών παραγγέλνουν φαγητό/καφέ όταν είναι στο σπίτι και το 30% όταν βρίσκονται στην δουλειά), στις νέες διατροφικές συνήθειες των millennials, στις σημαντικές επενδύσεις σε ψηφιακές υπηρεσίες που έκαναν οι μεγάλες εταιρίες του κλάδου ‘food-to-go’ αλλά και στα αποτελεσματικά κανάλια διαμομής και εξυπηρέτησης από μικρότερες εταιρίες.

7.000 ελληνικές επιχειρήσεις online

Όπως σημειώνει η έρευνα φέτος οι ελληνικές επιχειρήσεις που θα θα λειτουργούν πλέον οργανωμένο ψηφιακό κανάλι πώλησης θα ξεπεράσουν τις 7.000. Από αυτές τα 2/3 είναι μεσαίες ή μεγάλες επιχειρήσεις (με απασχόληση πάνω από 10 άτομα) και το 1/3 είναι μικρές δυναμικές εταιρίες με κύριο κανάλι πώλησης το ψηφιακό.

Η περαιτέρω ανάπτυξη των Ελληνικών ψηφιακών επιχειρήσεων επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι το 85% των online αγοραστών κάνει πλέον πάνω από το 80% των online αγορών του από Ελληνικά ηλεκτρονικά καταστήματα, σημαντική εξέλιξη αφού το 2016 μόνο το 60% των καταναλωτών είχε την αντίστοιχη συμπεριφορά.

Έλλειψη πιστοποίησης και προβλήματα

Παρ όλα αυτά το το σήμα πιστοποίησης ηλεκτρονικού εμπορίου (TrustMark) που παρέχει ο GRECA (Ελληνικός Σύνδεσμος Ηλεκτρονικού Εμπορίου) το έχουν πάρει μόνο 160 ηλεκτρονικά καταστήματα. Αυτό εξηγεί και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι online αγοραστές που αφορούν κυρίως την παράδοση των προϊόντων όπως τις υψηλές χρεώσεις παράδοσης (70%), στο ωράριο παραλαβής των προϊόντων (31%) και στην παραλαβή ελαττωματικών προϊόντων (15%). Η δεύτερη κατηγορία προβλημάτων αφορά την υποστήριξη όπως δυσκολία πληροφόρησης μετά την αγορά (19%) και δυσκολία στην τηλεφωνική επικοινωνία (13%). Ενώ τα πρόβληματα με τις ψηφιακές συναλλαγές είναι περιορισμένα, όπως δυσκολία στην πλοήγηση (14%) και δυσκολία στον τρόπο πληρωμής (6%).

Ηλεκτρονική τιμολόγηση

Εν τω μεταξύ η έρευνα σημειώνει πως πάνω από 5.000 Ελληνικές επιχειρήσεις κάνουν πλέον τις προμήθειες/αγορές τους ηλεκτρονικά ενώ τουλάχιστον 25.000 Ελληνικές επιχειρήσεις ήδη διακινούν ετησίως πάνω από 25 εκατομμύρια Β-Β τιμολόγια ηλεκτρονικά κυρίως μέσω service providers που προσφέρουν τις σχετικές υπηρεσίες ασφαλούς διακίνησης των σημαντικών αυτών παραστατικών μεταξύ εμπορικών εταίρων.

Μάλιστα 1.000 εξ αυτών των εταιριών, λόγω του μεγάλου μεγέθους τους, παίζουν ένα ρόλο ‘κόμβου’ εμπλέκοντας προμηθευτές και πελάτες τους στα αρχικά στάδια του οργανωμένου Β-Β ηλεκτρονικού επιχειρείν. Υπενθυμίζεται πως με βάση πρόσφατη απόφαση της ΑΑΔΕ η ηλεκτρονική τιμολόγηση θα γίνει υποχρεωτική από της 1-1-2020 για όλες τις επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Στόχος της πολιτείας είναι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής μέσω εικονικών/πλαστών τιμολογίων καθώς και οι στοχευμένοι φορολογικοί έλεγχοι.

Εξοικονόμηση άνω του 1 δισ για τις επιχειρήσεις

Όπως σημειώνει η έρευνα, η σημαντική αυτή δράση τοποθετεί πλέον την ηλεκτρονική τιμολόγηση ως την κορυφαία πρακτική ηλεκτρονικού επιχειρείν στην Ελλάδα για το 2019 αλλά και για αρκετά ακόμη χρόνια. Πέρα από τους κυβερνητικούς στόχους, η καθολική υιοθέτηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης μπορεί να εξοικονομήσει κόστη πάνω από 1 δις ευρώ ετησίως για τις Ελληνικές επιχειρήσεις και να τις βοηθήσει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας τους. Παράλληλα, όταν οι εταιρίες χρησιμοποιούν τους σχετικούς service providers έχουν την δυνατότητα να αξιοποιήσουν προχωρημένες υπηρεσίες, πέρα από την απλή ανταλλαγή του ηλεκτρονικού τιμολογίου, που αναβαθμίζουν τις συνεργασίες στην εφοδιαστική αλυσίδα μεταξύ προμηθευτών και αγοραστών, όπως διαχείριση δελτίου αποστολής/επιστροφής, συμφωνία καρτέλας για πληρωμή, πρόταση για παραγγελία σε ταχυκίνητα προϊόντα, αυτοματοποίηση τριγωνικής πώλησης κλπ. Άρα οι Ελληνικές εταιρίες που θα ακολουθήσουν αυτή την πρακτική, σύμφωνα με την έρευνα, θα έχουν την ευκαιρία για ουσιαστικό ηλεκτρονικό επιχειρείν B-B στις προμήθειες και στις πωλήσεις, με εξαιρετικά επιχειρηματικά οφέλη, όπως ήδη καταγράφεται σε μεγάλες διεθνείς εταιρίες.

Επενδύσεις στο ψηφιακό μάρκετινγκ και σε omnichanel αγοραστικό περιβάλλον

Σε ο,τι αφορά την καταναλωτική συμπεριφορά, η έρευνα εκτιμά ότι οι Έλληνες online αγοραστές θα συνεχίσουν την πολυκαναλική τους συμπεριφορά και μάλιστα με αυξητικές τάσεις. Τα 2/3 των συνολικών φυσικών τους αγορών το 2018 το πραγματοποίησαν αφού έψαξαν ή ενημερώθηκαν online (από 1/2 το 2017). Αυτό προσδιορίζει την σημασία του ψηφιακού μάρκετινγκ ασχέτως ψηφιακού ή φυσικού καναλιού πώλησης και της αναμενόμενης αύξησης στις επενδύσεις στα ψηφιακά κανάλια προώθησης για τα επόμενα χρόνια. Για παράδειγμα για να αγοράσουν ένα προϊόν οι καταναλωτές επηρεάζονται από newsletter που λαμβάνουν (52%), διαφημίσεις σε sites που επισκέπτονται (33%), ενημερώσεις που λαμβάνουν στο κινητό (31%), διαφημίσεις στις μηχανές αναζήτησής (19%), διαφημίσεις στο Facebook (16%) και διαφημίσεις στο YouTube (13%).

Επίσης το 1/4 των συνολικών διαδιακτυακών αγορών από τους online αγοραστές έγινε αφού πραγματοποιήθηκε επίσκεψη σε φυσικό κατάστημα. Αυτό δικαιολογεί γιατί μεγάλες αλυσίδες φυσικών καταστημάτων άρχισαν να επενδύουν πλέον στο omnichannel εμπόριο με την ψηφιακή αναβάθμιση της εμπειρίας των καταναλωτών εντός των φυσικών καταστημάτων για να ξεπεράσουν το ‘show-rooming’ πρόβλημα. Γιά παράδειγμα το 42% αναζητούν πληροφορία στο διαδίκτυο για προϊόντα ενώ βρίσκονται εντός καταστήματος και το 38% αφού επισκέπτονται κάποιο φυσικό κατάστημα και στη συναίχεια το αγοράζουν online.

Εδραίωση της ηλεκτρονικής τραπεζικής και των ψηφιακών πληρωμών

Στο σκέλος των τραπεζικών συναλλαγών και των ψηφιακών πληρωμών, η έρευνα εκτιμά ότι η αυξητική τάση θα συνεχιστεί παρά την κόπωση του ρυθμού που καταγράφηκε το 2018. Σε αυτό αναμένεται να βοηθήσουν τα πρόσφατα μέτρα για μείωση του ορίου συναλλαγών με χρήση μετρητών και της εισόδου νέων ψηφιακών υπηρεσιών και δυναμικών νέο-εισερχομένων (Fintech). Μάλιστα εκτιμάται πως φέτος πάνω από το 40% του ενεργού πληθυσμού θα χρησιμοποιεί το διαδίκτυο για τραπεζικές συναλλαγές.

Αυτό, όπως τονίζει η έρευνα, επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι η ηλεκτρονική τραπεζική είναι ένας από τους κυρίους λόγους που οι online αγοραστές χρησιμοποιούν το Internet και μάλιστα με ιδιαίτερη αυξητική τάση (66% το 2018 σε σχέση με 51% το 2017). Ενώ στις online πληρωμές συνεχίζεται η τάση από το 2017 όπου σταθεροποιείται ως κορυφαίος τρόπος πληρωμής η χρεωστική κάρτα (64% των ερωτηθέντων το αναφέρει ως συνήθης τρόπος πληρωμής). Στην δεύτερη θέση πλέον είναι η αντικαταβολή (54% από 57% το 2017) και έπονται η πιστωτική κάρτα (37%) και το PayPal (33%).

Σημειώνεται πως λόγω των capital controls, του νόμου 4446/2016 και της αξιοποίησης γενικά των ψηφιακών υπηρεσιών από τους Έλληνες, η χρήση καρτών πληρωμής στην Ελλάδα υπερτριπλασιάστηκε σε αξία την περίοδο 2014-17 με το λιανεμπόριο να καλύπτει περισσότερο από το 85% της αξίας και του αριθμού των συναλλαγών. Σωρευτικά την ίδια περίοδο ο αριθμός ενεργών χρηστών e-banking αυξήθηκε 2,5 φορές και των ενεργών χρηστών mobile banking κατά 10 φορές. Παρ όλα αυτά, το μέσο επίπεδο χρήσης καρτών στην Ελλάδα παραμένει χαμηλότερο του μέσου όρου της Ε.Ε.

Αυξάνουν μερίδια οι ηλεκτρονικές αγορές μέσω smartphones

Τέλος η έρευνα καταγράφει μία σημαντική τάση αύξησης των ηλεκτρονικών αγορών μέσω smartphones. Συγκεκριμένα το 2018 υπήρξε μεγάλη αύξηση της πρόσβασης των online αγοραστών στο Internet ‘εν κινήσει’, στο 60% από το 39% το 2017. Αυτή η τάση, σύμφωνα με την έρευνα, θα συνεχισθεί αφού συμβαδίζει και με το εύρημα ότι η πρόσβαση των online αγοραστών στο Internet γίνεται προτίστως μέσω κινητού τηλεφώνου (93%), ενώ έπονται ο φορητός Η/Υ (73%), ο σταθερός Η/Υ (57%) και το tablet (33%). Παράλληλα πάνω από το 50% των μεσαίων/μεγάλων επιχειρήσεων παρέχουν στους υπαλλήλους τους φορητές συσκευές με πρόσβαση στο διαδίκτυο (αύξηση 20% σε σχέση με το 2017).

Η αξιοιποίηση των Mobile συσκευών για τους online αγοραστές γίνεται κυρίως για αναζήτηση προσφορών (93%), για εφαρμογές κοινωνικής δικτύωσης (84%), για αναζήτησή τιμών ενώ βρίσκονται σε φυσικό κατάστημα (65%), και για κατέβασμα εφαρογών (64%). Όμως η κύρια συσκευή για πραγματοποίηση των διαδικτυακών αγορών παραμένουν οι Η/Υ (80%), ενώ μόλις 15% αναφέρουν το κινητό και 5% το tablet. Αυτό σχετίζεται μερικώς με την χρηστικότητα των διεπαφων των ηλεκτρονικών καταστημάτων στις κινητές συσκευές.

Σημειώνεται πως τα στοιχεία της έρευνας του Εργαστηρίου Ηλεκτρονικού Εμπορίου (ELTRUN) του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) βασίζονται σε σχετικές μελέτες των ELTRUN/ΟΠΑ, ΕΛΣΤΑΤ, ΙΟΒΕ καθώς και σε συνεντεύξεις με ειδικούς της αγοράς.

Exit mobile version