Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, αναμένεται να δώσει ώθηση στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, οι ζημιές που προκλήθηκαν λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή τους τελευταίους μήνες παραμένουν σημαντικές και οι πιο σοβαρές συνέπειές τους δεν έχουν ακόμη εκδηλωθεί πλήρως, υποστηρίζει η Handelsblatt.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε ήδη το στίγμα των εξελίξεων. «Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπροστά τις μηχανές σας», δήλωσε αυτή την εβδομάδα με αφορμή τις ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Στις Βερσαλλίες υπέγραψε τα ξημερώματα της Πέμπτης τη συμφωνία-πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου. Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Εδώ και μήνες το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα στα ανοιχτά του Ιράν παρέμενε ουσιαστικά δυσλειτουργικό, προκαλώντας σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Τα Στενά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες οδούς μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Καθώς η διέλευση των δεξαμενόπλοιων και των φορτηγών πλοίων αναμένεται πλέον να αποκατασταθεί, το ερώτημα είναι αν η εξέλιξη αυτή θα σηματοδοτήσει και μια ευρύτερη οικονομική ανάκαμψη.
Η απάντηση είναι ότι αυτό θα συμβεί μόνο εν μέρει. Αυτό προκύπτει από τις τελευταίες οικονομικές προβλέψεις, μεταξύ των οποίων και η πιο πρόσφατη έκθεση του γερμανικού Ινστιτούτου Ifo.
H σταδιακή αποκλιμάκωση
Οι τελευταίες εξελίξεις αποτυπώνονται μόνο εν μέρει στις προβλέψεις του Ifo. Οι οικονομολόγοι του Ινστιτούτου εκτιμούν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργήσουν «τις επόμενες εβδομάδες», γεγονός που αναμένεται να οδηγήσει σε σταδιακή αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών της ενέργειας.
Οι οικονομικές προβλέψεις βασίζονται συνήθως στις τιμές των προθεσμιακών συμβολαίων για να εκτιμήσουν τη μελλοντική πορεία των ενεργειακών αγορών. Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Ifo προβλέπει ότι η τιμή του αργού πετρελαίου θα αρχίσει να υποχωρεί από το τρίτο τρίμηνο του 2026 και θα διαμορφωθεί λίγο κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι στα τέλη του 2027.
Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, το παγκόσμιο ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,2% φέτος και κατά 2,4% το 2027.
Ελπίδα για ταχύτερη πτώση των τιμών ενέργειας
Ωστόσο, οι τελευταίες εξελίξεις δεν έχουν ενσωματωθεί πλήρως στα μοντέλα του Ινστιτούτου. Οι αγορές ενέργειας υποδηλώνουν πλέον ακόμη πιο θετική πορεία από εκείνη που είχε ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση της πρόβλεψης. Οι οικονομολόγοι του Ifo επισημαίνουν ότι οι αγορές προεξοφλούν «ταχύτερη αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας». Εάν αυτό επιβεβαιωθεί, «ο πληθωρισμός θα μπορούσε να υποχωρήσει ταχύτερα και η ανάπτυξη να αποδειχθεί ισχυρότερη».
Παρόλα αυτά, η υπόθεση αυτή δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στους υπολογισμούς της πρόβλεψης.
Ο πληθωρισμός ανεβαίνει γρήγορα αλλά υποχωρεί αργά
Ακόμη κι έτσι, δεν αναμένεται να έρθει κάποια θεαματική οικονομική έκρηξη. Οι επιπτώσεις του πολέμου με το Ιράν θα συνεχίσουν να γίνονται αισθητές για αρκετούς μήνες, ακόμη και αν η κρίση τερματιστεί οριστικά. Το βασικό ζήτημα αφορά την πορεία του πληθωρισμού.
Το Ifo εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,5% φέτος και στο 2,9% το 2027.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε ελαφρώς χαμηλότερες τιμές και, κατά συνέπεια, σε υψηλότερη ανάπτυξη. Ωστόσο, το πρόβλημα του πληθωρισμού δύσκολα θα εξαφανιστεί σύντομα.
Οι λόγοι είναι τρεις:
Πρώτον, υπάρχει σημαντική χρονική υστέρηση. Οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας χρειάζονται χρόνο για να φτάσουν στους καταναλωτές, αλλά και για να υποχωρήσουν από την αγορά. Πολλοί πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου και καυσίμων λειτουργούν με μακροχρόνια συμβόλαια και προκαθορισμένες τιμές. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις δεν αναπροσαρμόζουν συνεχώς τις τιμές τους, ώστε να περιορίζουν το κόστος και την αβεβαιότητα. Ως αποτέλεσμα, οι ανατιμήσεις στις πρώτες ύλες συνεχίζουν να επηρεάζουν την οικονομία ακόμη και μετά την αποκλιμάκωση των ενεργειακών αγορών.
Δεύτερον, η νομισματική πολιτική εξακολουθεί να λειτουργεί περιοριστικά. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε πρόσφατα τα επιτόκια προκειμένου να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Όμως τα υψηλότερα επιτόκια περιορίζουν τη χορήγηση δανείων και μειώνουν τις επενδύσεις των επιχειρήσεων. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της νομισματικής πολιτικής εμφανίζονται συνήθως με καθυστέρηση αρκετών μηνών.
Τρίτον, οι πληθωριστικές προσδοκίες των νοικοκυριών παραμένουν «κολλημένες». Οι καταναλωτές προσαρμόζουν γρήγορα τις προσδοκίες τους όταν οι τιμές αυξάνονται, αλλά πολύ πιο αργά όταν αυτές υποχωρούν. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν η ενεργειακή κρίση αποκλιμακωθεί, οι πολίτες ενδέχεται να παραμείνουν επιφυλακτικοί στις δαπάνες τους, περιορίζοντας τη δυναμική μιας ισχυρής καταναλωτικής ανάκαμψης.
Διαβάστε ακόμη
Τέλος τα «δωρεάν» πακέτα από Temu και Shein
Άλαν Γκρίνσπαν: Πέθανε σε ηλικία 100 ετών ο θρυλικός πρόεδρος της Fed που σημάδεψε μια εποχή
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα