Έξι στους δέκα οικονομολόγους που απάντησαν στην ερώτηση του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων του ΚΕΦΙΜ για τον Οκτώβριο εκτιμούν ότι η ανάπτυξη και λειτουργία των κέντρων δεδομένων (data centers) στην Ελλάδα έχει συνολικά θετικό αποτύπωμα για την οικονομία και την κοινωνία. Παράλληλα, όμως, διατυπώνουν επιφυλάξεις ως προς το ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος, την επιβάρυνση των υποδομών και την πραγματική προστιθέμενη αξία των επενδύσεων.
Με λίγα λόγια:
– Η ανάπτυξη των data centers μπορεί να ενισχύσει την ελληνική οικονομία, να προσελκύσει επενδύσεις και να στηρίξει νέες ψηφιακές υπηρεσίες που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
– Τα data centers καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και απαιτούν σημαντικές υποδομές, το κόστος των οποίων μπορεί να επηρεάσει τους λογαριασμούς ρεύματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
– Η λειτουργία τους δημιουργεί εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, αλλά σχετικά λίγες μόνιμες θέσεις σε σύγκριση με το ύψος των επενδύσεων.
– Η αυξημένη κατανάλωση ενέργειας και οι ανάγκες ψύξης δημιουργούν περιβαλλοντικές προκλήσεις, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη χρήση νερού και την επιβάρυνση των τοπικών υποδομών.
– Το κρίσιμο ζητούμενο είναι οι επενδύσεις να δημιουργούν πραγματικό όφελος για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες, χωρίς να μεταφέρουν δυσανάλογο κόστος στους πολίτες και στις υπόλοιπες επιχειρήσεις.
Στην ερώτηση του Ελληνικού Πάνελ Οικονομολόγων για τον Οκτώβριο απάντησαν συνολικά 18 Ελληνίδες και Έλληνες οικονομολόγοι. Το 61% εκτιμά ότι η ανάπτυξη των data centers στην Ελλάδα έχει συνολικά θετικό οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα, το 6% διαφωνεί, ενώ το 33% τοποθετείται μεταξύ των δύο επιλογών.
Η ανάπτυξη των data centers αποτελεί βασικό άξονα της κυβερνητικής στρατηγικής για την ανάδειξη της Ελλάδας σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών και υπηρεσιών. Τον περασμένο Μάρτιο, η κυβέρνηση παρουσίασε ειδική μελέτη χωροθέτησης, η οποία κατέγραψε επενδυτικό ενδιαφέρον που υπερβαίνει το 1 GW, με περισσότερα από 35 αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό σύστημα. Παράλληλα, πρόσφατα κατατέθηκε στη Βουλή νομοσχέδιο που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των νέων κέντρων δεδομένων από ανανεώσιμες πηγές, την ανάληψη του κόστους σύνδεσης από τους επενδυτές και την καταβολή ανταποδοτικού τέλους προς όφελος των περιοχών εγκατάστασης.
Στα επεξηγηματικά σχόλια των συμμετεχόντων αναγνωρίζεται ότι οι επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την εξωστρέφεια, τις ψηφιακές υποδομές και την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα της χώρας, δημιουργώντας παράλληλα εξειδικευμένες θέσεις εργασίας.
Ωστόσο, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει επαρκής εμπειρική τεκμηρίωση για το πραγματικό μέγεθος της εγχώριας προστιθέμενης αξίας των επενδύσεων, τις μακροχρόνιες επιδράσεις τους στην παραγωγικότητα και το συνολικό κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, στις ανάγκες ψύξης και στη χρήση φυσικών πόρων. Οι συμμετέχοντες υπογραμμίζουν τη σημασία ενός κατάλληλου ρυθμιστικού πλαισίου, της ενεργειακής αποδοτικότητας και της διασφάλισης ότι το κόστος των νέων υποδομών δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τους υπόλοιπους καταναλωτές.
Τέλος, στα σχόλια διατυπώνεται προβληματισμός για τον τρόπο χρηματοδότησης των επενδύσεων. Επισημαίνεται ότι η ανάπτυξη του κλάδου μπορεί να είναι επωφελής όταν στηρίζεται στην πραγματική ζήτηση και στην ιδιωτική πρωτοβουλία, ενώ αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη επενδύσεις που πραγματοποιούνται κυρίως λόγω της διαθεσιμότητας ευρωπαϊκών επιδοτήσεων.