Για χρόνια, οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί αποτελούσαν «γκρίζα ζώνη» στη φορολογία, καθώς σε περιπτώσεις θανάτου ενός συνδικαιούχου η Εφορία μπορούσε να επιβάλει φόρο κληρονομιάς στους υπόλοιπους. Η ασάφεια αυτή δημιουργούσε πρακτικά προβλήματα και φορολογικές επιβαρύνσεις, οδηγώντας τελικά στην έκδοση νέας εγκυκλίου που ξεκαθαρίζει το τοπίο.
Με τη νέα οδηγία, η ΑΑΔΕ βάζει τέλος στη σύγχυση, διευκρινίζοντας ότι τα χρήματα που βρίσκονται σε κοινό λογαριασμό δεν θεωρούνται κληρονομιά όταν αποβιώσει ένας από τους συνδικαιούχους.
Η ρύθμιση αυτή δεν περιορίζεται σε λογαριασμούς που τηρούνται στην Ελλάδα, αλλά επεκτείνεται και σε τραπεζικά ιδρύματα του εξωτερικού. Παράλληλα, καλύπτει και αντίστοιχα επενδυτικά προϊόντα, εξασφαλίζοντας ενιαία αντιμετώπιση.
Πώς ορίζεται η απαλλαγή
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, οι συνδικαιούχοι απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς σε περίπτωση θανάτου ενός εκ των κατόχων, καθώς τα ποσά δεν εντάσσονται στην περιουσία του θανόντος.
Στην πράξη, ο επιζών συνδικαιούχος δεν αποκτά τα χρήματα μέσω κληρονομιάς, αλλά διατηρεί δικαίωμα που ήδη είχε. Η πρόσβαση στα κεφάλαια είναι άμεση και δεν δημιουργεί φορολογική υποχρέωση, καθώς βασίζεται στη σύμβαση με την τράπεζα και το ισχύον νομικό πλαίσιο.
Η απαλλαγή ισχύει και για λογαριασμούς στο εξωτερικό, καθώς και για κάθε μορφή κατάθεσης ή χρηματοπιστωτικού προϊόντος. Φορολόγηση προκύπτει μόνο αν αποβιώσει και ο τελευταίος συνδικαιούχος, οπότε τα ποσά εντάσσονται πλέον στην κληρονομιά.
Τι θεωρείται κοινός λογαριασμός
Κοινός λογαριασμός είναι εκείνος που ανήκει σε δύο ή περισσότερα πρόσωπα, τα οποία έχουν πλήρη και ισότιμη πρόσβαση στα χρήματα. Κάθε συνδικαιούχος μπορεί να προχωρά σε συναλλαγές ή αναλήψεις χωρίς τη συναίνεση των υπολοίπων.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι κάθε συνδικαιούχος έχει αυτοτελές δικαίωμα επί του συνόλου των χρημάτων και όχι επί συγκεκριμένου ποσοστού. Αυτός ο νομικός χαρακτήρας εξηγεί γιατί τα ποσά δεν θεωρούνται κληρονομιά.
Η εγκύκλιος στηρίζεται και σε σχετική νομολογία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σύμφωνα με την οποία τα χρήματα των κοινών λογαριασμών δεν αποτελούν μέρος της περιουσίας του αποβιώσαντος.
Ουσιαστικά, ο επιζών δεν αποκτά νέο περιουσιακό στοιχείο λόγω θανάτου, αλλά συνεχίζει να έχει πρόσβαση σε κεφάλαια που ήδη του ανήκαν, γεγονός που αποκλείει την επιβολή φόρου κληρονομιάς.
Τι ισχύει για επενδυτικά προϊόντα
Η ίδια φορολογική αντιμετώπιση επεκτείνεται ρητά και στα επενδυτικά προϊόντα.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια και γενικότερα τίτλοι που τηρούνται σε ηλεκτρονική μορφή, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής πέρα από τις τραπεζικές καταθέσεις.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε ο νόμος 4916/2022, ο οποίος αποσαφήνισε το πλαίσιο. Με βάση τις διατάξεις του, απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς οι κοινοί τραπεζικοί και επενδυτικοί λογαριασμοί, τα χρηματοπιστωτικά προϊόντα εντός και εκτός Ελλάδας, καθώς και τα ποσά σε ευρώ ή ξένο νόμισμα, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας των συνδικαιούχων.
Η ρύθμιση αυτή ενσωματώθηκε στον νέο Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025), με στόχο την άρση των αμφιβολιών, την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και την αποφυγή αντικινήτρων για αποταμίευση και επενδύσεις.
Διαβάστε ακόμη
Η ΕΕ απαντά στην απειλή ενεργειακής κρίσης με το πακέτο AccelerateEU – Τι περιλαμβάνει
Μοναδική εμπειρία: Δύο φορές τον χρόνο ο ήλιος παίζει με τη Νέα Υόρκη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα