search icon

Οικονομία

Κομισιόν: Για πρώτη φορά… δεύτερη στο χρέος η Ελλάδα, πέφτει κάτω από την Ιταλία – Επιβράδυνση της ανάπτυξης με πρόβλεψη για 1,8% το 2026

4,1% πληθωρισμός και 4,1% πρωτογενές πλεόνασμα το 2026 παρά τις παροχές - Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν, το ελληνικό δημόσιο χρέος υποχωρεί στο 135,7% ενώ της Ιταλίας ανεβαίνει στο 137,9% - Φθινοπωρινές προβλέψεις Κομισιόν: Ανάπτυξη 1,8% το 2026, πληθωρισμός 4,1% και χρέος 126,6% το 2028

Από το 2026 το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παύει να είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τις φθινοπωρινές προβλέψεις που ανακοίνωσε η Κομισιόν, το ελληνικό δημόσιο χρέος υποχωρεί στο 135,7% ενώ της Ιταλίας ανεβαίνει στο 137,9%. Η μείωση αυτή στηρίζεται στο υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα που, παρά τις παροχές και τα μέτρα στήριξης, εκτιμάται για το 2026 ότι θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, ενώ θα διατηρηθεί υψηλά και το 2027 (στο 3,7% του ΑΕΠ από 4,1% εφέτος, αντί 3,6% που προβλεπόταν στον προϋπολογισμό).

Παράλληλα, παρά την κρίση, η οικονομική ανάπτυξη στην Ελλάδα αναμένεται να υποχωρήσει στο 1,8% το 2026 (έναντι εκτίμησης για 1,9% στο προσχέδιο προϋπολογισμού) καθώς το σοκ των τιμών ενέργειας μειώνει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών και περιορίζει την αύξηση της κατανάλωσης. Οι επενδύσεις, επίσης, αναμένεται να παραμείνουν ισχυρές, υποστηριζόμενες από την απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Αυτή είναι όμως η μία πλευρά του νομίσματος: εν μέσω ενεργειακής κρίσης, η Κομισιόν προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα φτάσει στο 4,1% το 2026. Παράλληλα σημαίνει «καμπανάκι» λόγω αύξησης των παροχών, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα θα υποχωρούν κάθε χρόνο, πέφτοντας σε μόλις 0,2% το 2028.

Από την άλλη, ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, περίπου στο 1,5% το 2027 και το 2028, καθώς ολοκληρώνεται η υλοποίηση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αν και παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τον πλησιάζει συνεχώς.

Στην έκθεση τονίζεται ότι υπό την επίδραση της απότομης ανόδου των τιμών ενέργειας, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και να υποχωρήσει σταδιακά στο 2,4% έως το 2028. Η ανεργία προβλέπεται να μειωθεί, αν και πιο αργά από ό,τι στο παρελθόν, στο 7,7% το 2028.

Κάτω από το 130% το δημόσιο χρέος το 2028

Η ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, η επίτευξη δημοσιονομικών πλεονασμάτων και οι πρόωρες αποπληρωμές δόσεων από δάνεια που έλαβε η χώρα μας την περίοδο των μνημονίων είναι, σύμφωνα με την Έκθεση, οι βασικές αιτίες που οδηγούν σε περαιτέρω μείωση το δημόσιο χρέος χώρας.

Από 135,7% του ΑΕΠ φέτος, το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται ότι θα βρεθεί οριακά πάνω από το 130% το 2027 (στο 130,7% του ΑΕΠ) και στο 126,6% του ΑΕΠ το 2028. Την χρονιά εκείνη της Ιταλίας θα έχει φτάσει στο 138,2%, ενώ της Γαλλίας θα βρίσκεται πολύ κοντά στης Ελλάδας, στο 123,2% του ΑΕΠ.

Το χρέος γενικής κυβέρνησης είχε μειωθεί στο 140,8% του ΑΕΠ ήδη από τον Ιούνιο του 2026, σχεδόν 50 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από την προ της πανδημίας κορύφωσή του το 2018.

Τα πλεονάσματα πιέζονται λόγω παροχών

«Η δημοσιονομική θέση της Ελλάδας προβλέπεται να διατηρήσει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, αν και τα συνεχιζόμενα επεκτατικά μέτρα αναμένεται να μειώσουν σταδιακά το ύψος τους στον ορίζοντα των προβλέψεων» τονίζεται στην Έκθεση.

Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% του ΑΕΠ το 2026, με αντίστοιχη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ. Ωστόσο το ποσοστό χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει σε πτωτική πορεία και να περιοριστεί στο 126,6% έως το τέλος του 2028.

Σύμφωνα όσα αναφέρει η έκθεση στο κεφάλαιο για την Ελλάδα, «η μείωση του συνολικού πλεονάσματος αντανακλά την επίπτωση των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, η οποία αντισταθμίζεται -εν μέρει- από τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των εσόδων. Τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένης της ενεργειακής στήριξης, αναμένεται να έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,8% του ΑΕΠ το 2026.

Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν κυρίως μειώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, υψηλότερες αποδοχές στον δημόσιο τομέα και ενισχυμένη στήριξη συνταξιούχων και ατόμων με αναπηρία. Τα μέτρα ενεργειακής στήριξης για τον μετριασμό των υψηλών τιμών ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις ανέρχονται σε 0,3% του ΑΕΠ το 2026» με την παραδοχή ότι τα περισσότερα θα διακοπούν το 2027.

Για το 2027, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να μειωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ. Τα δημοσιονομικά μέτρα προβλέπεται να έχουν πρόσθετο καθαρό δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,6% του ΑΕΠ.

Σε αυτά περιλαμβάνονται περαιτέρω αυξήσεις αποδοχών στον δημόσιο τομέα, χριστουγεννιάτικη παροχή 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους και μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Πρόσθετο κόστος προκύπτει από φορολογικές ελαφρύνσεις για πολύτεκνες οικογένειες, αγρότες και αυτοαπασχολουμένους, καθώς και από τη μείωση του τέλους επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα.

Η πρόβλεψη περιλαμβάνει επίσης επιδότηση 95 εκατ. ευρώ στη μεταποίηση για το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026. Οι επιπτώσεις αυτές αναμένεται να αντισταθμιστούν εν μέρει από την ευνοϊκή πορεία των εσόδων, συμπεριλαμβανομένων των οφελών από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους και άλλων μικρότερων μέτρων αύξησης των εσόδων.

Για το 2028, το συνολικό πλεόνασμα προβλέπεται να περιοριστεί περαιτέρω στο 0,2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα μειώνεται στο 3,4%. Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν περαιτέρω καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, αντανακλώντας κυρίως την επίπτωση σε πλήρη ετήσια βάση μέτρων που έχουν ήδη υιοθετηθεί, ενώ οι δαπάνες τόκων αναμένεται να αυξηθούν κατά ποσό αντίστοιχο του 0,2% του ΑΕΠ.

Το σοκ των τιμών ενέργειας καθορίζει τις πληθωριστικές εξελίξεις

Η ενεργειακή κρίση προκάλεσε αύξηση του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Σε περιβάλλον ισχυρής ζήτησης και στενότητας στην αγορά εργασίας, η αύξηση των τιμών ενέργειας αναμένεται να μεταφερθεί στις τιμές μη ενεργειακών αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα το 2027.

Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026 και στη συνέχεια να υποχωρήσει στο 3,2% το 2027. Το 2028 προβλέπεται περαιτέρω μείωσή του στο 2,4%, καθώς εξασθενεί η επίδραση των ενεργειακών διαταραχών και μετριάζεται η εγχώρια ζήτηση.

Ανθεκτικές οι επενδύσεις

Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να παραμείνει ισχυρή και στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, υποστηριζόμενη από εισροές ευρωπαϊκών κονδυλίων σε επίπεδα ρεκόρ μέσω του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ωστόσο, η αύξηση των τιμών ενέργειας αναμένεται να επιβαρύνει την κατανάλωση των νοικοκυριών, ακόμη και αν η επίπτωση αυτή μετριάζεται από τα πρόσφατα μέτρα ενεργειακής στήριξης και από τις μειώσεις της φορολογικής και ασφαλιστικής επιβάρυνσης της εργασίας, οι οποίες εισήχθησαν το 2026 και έχουν προγραμματιστεί για το 2027.

Παρότι η Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό ισοζύγιο υποστηρίζεται από τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων και από τη διεύρυνση της διαφοράς τιμής μεταξύ διυλισμένων προϊόντων και αργού πετρελαίου — του λεγόμενου crack spread.

Μετά το 2026, το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένεται να περιορίσουν τις επενδύσεις.

Η ανεργία παραμένει σε πτωτική πορεία

Η αγορά εργασίας συνέχισε να αναπτύσσεται στις αρχές του 2026, με το ποσοστό ανεργίας να υποχωρεί στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο. Το ποσοστό μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης, στο 4,3%, αν και παρέμεινε το υψηλότερο στην ΕΕ.

Τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας παρέμειναν υψηλά, υποδηλώνοντας στενότητα στην αγορά εργασίας, ιδιαίτερα στον τουρισμό. Η απασχόληση αναμένεται να αυξηθεί, αν και με περιορισμένο ρυθμό, λόγω διαρθρωτικών εμποδίων, όπως οι ελλείψεις δεξιοτήτων και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και λόγω της επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, στο 7,7% έως το 2028. Η αύξηση των μισθών αναμένεται να επιβραδυνθεί στον ορίζοντα των προβλέψεων, καθώς εξασθενεί το πληθωριστικό σοκ.

Exit mobile version