Με ένα νέο βαθμολόγιο για εκατομμύρια πολίτες και επιχειρήσεις επιχειρεί η κυβέρνηση να περιορίσει τη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων χρεών, τα οποία μόνο προς την Εφορία έχουν ξεπεράσει τα 114 δισ. ευρώ. Το νέο Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης θα βαθμολογεί για πρώτη φορά τη συνολική οικονομική συμπεριφορά κάθε φορολογούμενου, αξιολογώντας όχι μόνο τα εισοδήματα και τις οφειλές του, αλλά κυρίως τη συνέπεια με την οποία εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις και τις ρυθμίσεις του. Στην πρώτη φάση εφαρμογής του, πάντως, μένει εκτός το πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστών, ο λεγόμενος «Τειρεσίας των ενοικιαστών».
Στόχος του νέου συστήματος είναι να δημιουργηθεί ένα ενιαίο πιστοληπτικό σκορ για κάθε φυσικό και νομικό πρόσωπο, το οποίο θα αποτυπώνει την πραγματική εικόνα της οικονομικής του συνέπειας απέναντι στο Δημόσιο. Δεν θα αρκεί πλέον μόνο το αν κάποιος έχει ή δεν έχει χρέη.
Το σύστημα θα εξετάζει αν πληρώνει εμπρόθεσμα, αν τηρεί τις ρυθμίσεις του, αν παρουσιάζει καθυστερήσεις και πόσο πιθανό θεωρείται να δημιουργήσει νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Η βαθμολογία θα εκδίδεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Το αποτέλεσμα θα είναι διαθέσιμο μέσα σε 24 ώρες και θα έχει ισχύ τριών μηνών. Με τη συγκατάθεση του πολίτη ή της επιχείρησης θα μπορεί να κοινοποιείται σε τρίτους φορείς, όπως τράπεζες ή άλλοι οργανισμοί που επιθυμούν να αξιολογήσουν την πιστοληπτική εικόνα του ενδιαφερόμενου πριν από κάποια συναλλαγή. Η πρώτη σημαντική διαφοροποίηση του σχεδιασμού αφορά το πιστοποιητικό φερεγγυότητας των ενοικιαστών.
Αν και είχε παρουσιαστεί ως μία από τις βασικές εφαρμογές του νέου πληροφοριακού συστήματος, τελικά δεν θα ενεργοποιηθεί στην πρώτη φάση. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν θα μπορούν ακόμη να αναζητούν μέσω του Δημοσίου στοιχεία για τη φερεγγυότητα ενός υποψήφιου μισθωτή πριν από την υπογραφή ενός συμβολαίου μίσθωσης.
Η βαθμολογία
Η πιστοληπτική βαθμολογία θα προκύπτει από στοιχεία που θα αντλούνται ηλεκτρονικά από την ΑΑΔΕ, το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) και το Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας. Στην αξιολόγηση θα λαμβάνονται υπόψη, μεταξύ άλλων:
■ Τα δηλωθέντα εισοδήματα
■ Η ακίνητη και η λοιπή περιουσία
■ Τα στοιχεία των δηλώσεων Ε1, Ε2 και Ε3
■ Τα στοιχεία του ΕΝΦΙΑ
■ Οι οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία
■ Οι ενεργές ρυθμίσεις και αν τηρούνται
■ Οι εμπρόθεσμες και εκπρόθεσμες πληρωμές
■ Κατασχέσεις, αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και πλειστηριασμοί
■ Στοιχεία πτώχευσης, όπου υπάρχουν
Στις περισσότερες περιπτώσεις θα αξιοποιούνται δεδομένα της τελευταίας διετίας, ενώ η αξιολόγηση δεν θα γίνεται αποκομμένα. Το σύστημα θα συγκρίνει κάθε φορολογούμενο με άλλους που ανήκουν στην ίδια ή σε παρόμοια εισοδηματική και επαγγελματική κατηγορία ώστε η βαθμολογία να προκύπτει με κοινά κριτήρια.
Τρεις πυλώνες
Το νέο πιστοληπτικό σκορ θα βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες.
Ο πρώτος είναι η ικανότητα αποπληρωμής, δηλαδή κατά πόσο τα εισοδήματα και η περιουσία επαρκούν για να καλύψουν τις οικονομικές υποχρεώσεις.
Ο δεύτερος είναι η πρόθεση αποπληρωμής. Εδώ θα εξετάζεται αν ο φορολογούμενος πληρώνει εγκαίρως, αν αφήνει ληξιπρόθεσμα χρέη, αν εντάσσεται σε ρυθμίσεις και κυρίως αν τις εξυπηρετεί χωρίς καθυστερήσεις.
Ο τρίτος αφορά την πιθανότητα αθέτησης, δηλαδή την εκτίμηση του κινδύνου να δημιουργηθούν μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες νέες ουσιώδεις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Για τα φυσικά πρόσωπα ουσιώδης καθυστέρηση θεωρείται οφειλή τουλάχιστον 100 ευρώ που παραμένει ανεξόφλητη για 90 ημέρες. Για τις επιχειρήσεις το αντίστοιχο όριο ανέρχεται στα 500 ευρώ.
Το σύστημα δεν θα αξιολογεί όλους τους φορολογουμένους με τα ίδια κριτήρια. Οι πολίτες θα κατατάσσονται σε διαφορετικές ομάδες, όπως μισθωτοί, μισθωτοί με παράλληλη επιχειρηματική δραστηριότητα, συνταξιούχοι, επιχειρηματίες, αγρότες, εισοδηματίες και πρόσωπα χωρίς δηλωμένο εισόδημα. Αντίστοιχα, οι επιχειρήσεις θα αξιολογούνται ανάλογα με το μέγεθος, τον κύκλο εργασιών, τον κλάδο δραστηριότητας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους ώστε οι συγκρίσεις να γίνονται μεταξύ ομοειδών περιπτώσεων.
Πώς θα γίνεται η αίτηση
Η διαδικασία θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω του gov.gr. Ο ενδιαφερόμενος θα εισέρχεται στην πλατφόρμα με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και θα επιλέγει «Χορήγηση Ενημέρωσης Πιστοληπτικής Βαθμολόγησης». Τα προσωπικά στοιχεία του θα εμφανίζονται αυτόματα και θα καλείται να επιβεβαιώσει τα στοιχεία επικοινωνίας του, δίνοντας παράλληλα τη συγκατάθεσή του για την άντληση των απαραίτητων δεδομένων από τις βάσεις του Δημοσίου.
Μετά την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται αριθμός πρωτοκόλλου και η κατάστασή της θα εμφανίζεται ως «Σε επεξεργασία». Η βαθμολογία θα εκδίδεται μέσα σε μία ημέρα και ο πολίτης θα ενημερώνεται με ηλεκτρονικό μήνυμα. Το σχετικό έγγραφο θα είναι διαθέσιμο τόσο στην πλατφόρμα όσο και στη θυρίδα του στο gov.gr, φέροντας ηλεκτρονική σφραγίδα και μοναδικό αριθμό επαλήθευσης.
Ποιοι θα μπορούν να βλέπουν τη βαθμολογία
Το πιστοληπτικό σκορ δεν θα είναι ελεύθερα προσβάσιμο. Τράπεζες ή άλλοι φορείς θα μπορούν να το λάβουν μόνο ύστερα από ρητή συγκατάθεση του ενδιαφερόμενου.
Ο πολίτης θα ενημερώνεται ηλεκτρονικά για το ποιος ζητά τη βαθμολογία του και για ποιον λόγο. Εφόσον συμφωνεί, θα δίνει ξεχωριστή έγκριση μέσω των κωδικών Taxisnet. Η συναίνεση θα αφορά αποκλειστικά το συγκεκριμένο αίτημα και θα συνοδεύεται από την απαιτούμενη άρση του φορολογικού απορρήτου μόνο για τη διαβίβαση της βαθμολογίας.
Αν διαπιστωθούν λάθη ή ελλείψεις στα στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν για την αξιολόγηση, ο πολίτης θα μπορεί να υποβάλει ηλεκτρονικό αίτημα διόρθωσης ή συμπλήρωσης επισυνάπτοντας τα σχετικά δικαιολογητικά. Εφόσον το αίτημα γίνει δεκτό, τα στοιχεία θα ενημερώνονται και θα εκδίδεται νέα βαθμολογία.
Το οικονομικό επιτελείο ξεκαθαρίζει ότι η απουσία χρεών δεν συνεπάγεται αυτόματα υψηλό πιστοληπτικό σκορ. Αντίστοιχα, μια ρυθμισμένη οφειλή δεν οδηγεί υποχρεωτικά σε χαμηλή βαθμολογία εφόσον εξυπηρετείται κανονικά. Η φιλοσοφία του νέου μοντέλου είναι να επιβραβεύει τη διαχρονική συνέπεια και όχι απλώς να καταγράφει το ύψος των οφειλών, δημιουργώντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε πολίτη και επιχείρησης.
Διαβάστε ακόμη
Ηλεκτρονικά τιμολόγια: Παράθυρο πεντάμηνης παράτασης για χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ