Μειωμένη η αγορά φαρμακευτικών επιχειρήσεων – Τι δείχνει μελέτη της ΣΤΟΧΑΣΙΣ

Η δυσμενής οικονομική συγκυρία των τελευταίων ετών και η έντονη κρατική παρέμβαση (διαμόρφωση τιμολογιακής πολιτικής, οφειλές ταμείων, ομόλογα) επηρέασαν την αγορά φαρμακευτικών επιχειρήσεων και ιδιαίτερα των εισαγωγικών, με αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση του συνολικού μεγέθους της την τελευταία πενταετία, παρά τη σχετικά ανελαστική ζήτηση των φαρμάκων.

Η γενική αυτή διαπίστωση προκύπτει από την κλαδική μελέτη για τις «Φαρμακευτικές επιχειρήσεις», που εκπόνησε η ΣΤΟΧΑΣΙΣ Σύμβουλοι Επιχειρήσεων ΑΕ το Νοέμβριο του 2014, στο πλαίσιο της σειράς μελετών αγοράς που φέρουν τη διακριτική ονομασία «Κλαδικές Στοχεύσεις».

Το μέγεθος της εγχώριας αγοράς φαρμακευτικών επιχειρήσεων εκτιμάται σε €5.070 εκ. το 2014, εμφανίζοντας μείωση -1,7% σε σχέση με το 2013 και Μέσο Ετήσιο Ρυθμό Μεταβολής (ΜΕΡΜ) -7,1% την περίοδο 2009-2014.

Όσον αφορά στο 2015, προβλέπεται ότι η αγορά στο σύνολό της θα παρουσιάσει τάσεις σταθεροποίησης, εφόσον δεν υπάρξουν απρόβλεπτες εξελίξεις, ενώ από το 2016 ο κλάδος αναμένεται να παρουσιάσει τάσεις ανάπτυξης, έχοντας καταφέρει να επιβιώσει στις δύσκολες συνθήκες-συγκυρίες του άμεσου παρελθόντος και του παρόντος, ακολουθώντας τη ρήση του Ισοκράτη «Ευ σοι το μέλλον έξει, αν το παρόν ευ τιθής», όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΣΤΟΧΑΣΙΣ κ. Βασίλης Ρεγκούζας.

Η μελέτη της ΣΤΟΧΑΣΙΣ, προσεγγίζει διακριτά τις αγορές των παραγωγικών και εισαγωγικών επιχειρήσεων την περίοδο 2009-2014. Ειδικότερα, το μέγεθος της αγοράς των παραγωγικών επιχειρήσεων εκτιμάται ότι ανήλθε σε €1.885 εκ. το 2014, με το ΜΕΡΜ να διαμορφώνεται σε -4,9%, την περίοδο 2009-2014. Το μέγεθος της εγχώριας αγοράς των εισαγωγικών επιχειρήσεων εκτιμάται σε €3.185 εκ. το 2014 με το ΜΕΡΜ να διαμορφώνεται σε -8,3%, την περίοδο 2009-2014.

Σύμφωνα με την Υπεύθυνη του τμήματος Κλαδικών Στοχεύσεων κυρία Παναγιώτα Κόκκα, η ζήτηση για φαρμακευτικά προϊόντα αν και είναι ανελαστική, λόγω της ευαίσθητης φύσης του προϊόντος, επηρεάζεται σε σημαντικότερο βαθμό από τη μείωση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, η οποίατο 2014 εκτιμάται ότι ήταν μειωμένη κατά 60% περίπου σε σχέση με το 2009, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής προσαρμογής. Σε παράλληλη πορεία με τη μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης συνεχίστηκε και η μετατόπιση του βάρους της θεραπείας προς τον ίδιο τον ασθενή, προκειμένου να ελαττωθεί το κόστος υγείας. Το ποσοστό των φαρμάκων που βγαίνουν εκτός λίστας καθώς και η μεσοσταθμική συμμετοχή των ασφαλισμένων στο φάρμακο βαίνουν συνεχώς αυξανόμενα με άμεση συνέπεια τη μείωση στη ζήτηση φαρμάκων.

Στον κλάδο δραστηριοποιούνται περίπου 110 επιχειρήσεις (παραγωγικές και εισαγωγικές), με τις 10 πρώτες επιχειρήσεις να κατέχουν το 45% της αγοράς (σε αξία), βάσει στοιχείων του 2013.

Όσον αφορά στη χρηματοοικονομική κατάσταση των επιχειρήσεων του κλάδου, σύμφωνα με τον κ. Βασίλη Σιέμο, Manager της ΣΤΟΧΑΣΙΣ, η κεφαλαιακή διάρθρωση των παραγωγικών επιχειρήσεων του κλάδου διατηρείται σε σταθερά και σχετικά ικανοποιητικά επίπεδα την τριετία 2011-2013. Από την άλλη πλευρά, εξορθολογισμό της κεφαλαιακής τους διάρθρωσης πραγματοποίησαν οι εισαγωγικές επιχειρήσεις τη διετία 2012-2013, μετά τις συσσωρευμένες ζημιές της διετίας 2010-2011 που οφείλονταν στις προβλέψεις ζημιών υποτίμησης και μεταβίβασης – πώλησης χρεογράφων και επέδρασαν αρνητικά στα ίδια κεφάλαια.

Οι τιμές του δείκτη κάλυψης χρηματοοικονομικών δαπανών του συνόλου των επιχειρήσεων του κλάδου την τελευταία διετία έχουν σταθεροποιηθεί και δείχνουν ότι οι επιχειρήσεις δεν είναι πλέον «ευπρόσβλητες» σε πιθανές μεταβολές του οικονομικού περιβάλλοντος στο οποίο δραστηριοποιούνται.

Η σταθερότητα του περιθωρίου μικτού κέρδους την εξεταζόμενη περίοδο, αναδεικνύει τη διαρκή προσπάθεια προσαρμογής των επιχειρήσεων στο οικονομικό περιβάλλον των τελευταίων ετών, κυρίως όσον αφορά στη συγκράτηση του κόστους πωλήσεων. Σημειώνεται ότι, οι εισαγωγικές επιχειρήσεις «επανέρχονται» σε θετικά καθαρά αποτελέσματα την τελευταία εξεταζόμενη διετία.

Στο πλαίσιο αυτό, σημειώνεται ότι, 9 στις 20 μεγαλύτερες παραγωγικές φαρμακευτικές επιχειρήσεις, εμφανίζουν συνδυασμό EBITDA και κερδών προ φόρων και αποσβέσεων (ως % του κύκλου εργασιών του 2013) μεγαλύτερο από το μέσο όρο του συνόλου των εξεταζόμενων παραγωγικών επιχειρήσεων …

… ενω, 6 στις 20 μεγαλύτερες εισαγωγικές επιχειρήσεις, εμφανίζουν συνδυασμό EBITDA και κερδών προ φόρων και αποσβέσεων (ως % του κύκλου εργασιών του 2013) μεγαλύτερο από το μέσο όρο του συνόλου των εξεταζόμενων εισαγωγικών επιχειρήσεων.

Όσον αφορά στην παγκόσμια φαρμακευτική αγορά, εκτιμάται σε € 655,2 δισ. ($ 870,2 δισ.) σε τιμές ex–factory το 2013, με τη Β. Αμερική (ΗΠΑ, Καναδάς) να κατέχει το μεγαλύτερο μερίδιο και την Ευρώπη να ακολουθεί. Σημειώνεται ότι στην Ευρώπη, η Ελβετία, η Γερμανία, η Ιταλία, η Ιρλανδία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν τις έξι μεγαλύτερες χώρες – παραγωγούς φαρμακευτικών προϊόντων (EFPIA, 2014).