Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης (AI) έχουν πλέον τη δυνατότητα να εντοπίζουν τεράστιους όγκους δημόσια διαθέσιμων πληροφοριών στο διαδίκτυο, να τις συνδέουν με συγκεκριμένα άτομα και να δημιουργούν λεπτομερείς χάρτες σχέσεων ανάμεσα σε πιθανά θύματα και τον κοινωνικό τους κύκλο.
Η δυνατότητα αυτή, που στον χώρο της κυβερνοασφάλειας είναι γνωστή ως OSINT (Open Source Intelligence), δηλαδή συλλογή και ανάλυση πληροφοριών από ανοικτές πηγές, δημιουργεί νέους κινδύνους, καθώς επιτρέπει στους κυβερνοεγκληματίες να σχεδιάζουν πιο στοχευμένες και πειστικές επιθέσεις.
Όπως επισημαίνει ο Phil Muncaster στη WeLiveSecurity, την ενημερωτική πλατφόρμα της ESET, οι απατεώνες μπορούν πλέον να αξιοποιούν εύκολα δημόσια στοιχεία για να κάνουν τις τεχνικές κοινωνικής μηχανικής πιο αποτελεσματικές και να πραγματοποιούν απάτες σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
Από τα απλά phishing μηνύματα στις εξατομικευμένες επιθέσεις
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι επιθέσεις phishing, όπου ο στόχος είναι να πειστεί το θύμα να αποκαλύψει κωδικούς πρόσβασης, οικονομικά στοιχεία ή να πατήσει έναν σύνδεσμο που οδηγεί στην εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού.
Στο παρελθόν, πολλά από αυτά τα μηνύματα ήταν εύκολο να εντοπιστούν επειδή ήταν γενικά και απρόσωπα. Η χρήση όμως της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει τα δεδομένα, καθώς ένα μήνυμα μπορεί πλέον να περιλαμβάνει προσωπικές λεπτομέρειες που κάνουν την απάτη πολύ πιο πειστική.
Ένα email που αναφέρεται στον χώρο εργασίας ενός ατόμου, στο σχολείο του παιδιού του, σε μια πρόσφατη εκδήλωση που παρακολούθησε ή ακόμη και σε μια ημερομηνία γενεθλίων που έχει δημοσιεύσει στα κοινωνικά δίκτυα, μπορεί να δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι προέρχεται από αξιόπιστη πηγή.
Οι πληροφορίες αυτές συχνά υπάρχουν ήδη δημόσια στο διαδίκτυο και μπορούν να συλλεχθούν μαζικά, επιτρέποντας στους επιτιθέμενους να δημιουργούν λεπτομερή προφίλ πιθανών θυμάτων.
Deepfakes: Η φωνή και το πρόσωπό μας μπορούν να χρησιμοποιηθούν εναντίον μας
Ένας ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος προκύπτει από την εξέλιξη των deepfakes, δηλαδή τεχνητά δημιουργημένων εικόνων, βίντεο ή ηχητικών αποσπασμάτων που μπορούν να μιμηθούν ένα πραγματικό πρόσωπο.
Ένα βίντεο ή μια τηλεφωνική κλήση που χρησιμοποιεί τη φωνή ή την εικόνα ενός ατόμου μπορεί να αξιοποιηθεί για την εξαπάτηση συγγενών και φίλων. Οι δράστες μπορούν να εμφανιστούν ως το ίδιο το θύμα και να ισχυριστούν ότι βρίσκεται σε κίνδυνο, ζητώντας χρήματα ή βοήθεια.
Σε άλλες περιπτώσεις, μπορούν να δημιουργήσουν ψεύτικο υλικό με το πρόσωπο κάποιου και στη συνέχεια να χρησιμοποιήσουν την απειλή δημοσιοποίησής του ως μέσο εκβιασμού.
Τέτοιες πρακτικές, ιδιαίτερα οι περιπτώσεις σεξουαλικού εκβιασμού μέσω deepfake περιεχομένου, παρουσιάζουν αυξανόμενη ανησυχία, με θύματα ακόμη και ανήλικους.
Η AI αυτοματοποιεί την αναζήτηση θυμάτων
Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLM) μπορούν να επιταχύνουν σημαντικά τη διαδικασία συλλογής και οργάνωσης πληροφοριών που χρειάζονται οι απατεώνες.
Αντί ένας δράστης να αναζητά χειροκίνητα δεδομένα για κάθε υποψήφιο θύμα, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πολλών προφίλ σε σύντομο χρονικό διάστημα, συνδυάζοντας:
- φωτογραφίες και βίντεο από το διαδίκτυο,
- πληροφορίες για ενδιαφέροντα και δραστηριότητες,
- στοιχεία για εργασία, οικογένεια και φίλους,
- δεδομένα από κοινωνικά δίκτυα και άλλες δημόσιες πηγές.
Με αυτόν τον τρόπο, η AI μπορεί να υποστηρίξει σχεδόν ολόκληρη τη διαδικασία μιας επίθεσης: από τον εντοπισμό του κατάλληλου στόχου έως τη δημιουργία του κατάλληλου σεναρίου εξαπάτησης.
Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσει στη σύνταξη πιο πειστικών μηνυμάτων μέσω email, κοινωνικών δικτύων ή άλλων καναλιών επικοινωνίας, ακόμη και όταν ο δράστης δεν γνωρίζει τη γλώσσα του θύματος.
Οι κίνδυνοι επεκτείνονται και στον χώρο εργασίας
Η διάκριση ανάμεσα στην προσωπική και την επαγγελματική ζωή έχει γίνει πιο δύσκολη τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα λόγω της εξάπλωσης της τηλεργασίας και των υβριδικών μοντέλων εργασίας.
Η χρήση προσωπικών συσκευών για επαγγελματικές δραστηριότητες, η δημοσιοποίηση επαγγελματικών πληροφοριών και η σύνδεση προσωπικών λογαριασμών με επαγγελματικές επαφές δημιουργούν επιπλέον σημεία έκθεσης.
Οι επιτιθέμενοι μπορούν να αξιοποιήσουν αυτές τις πληροφορίες για να σχεδιάσουν επιθέσεις με στόχο την υποκλοπή εταιρικών κωδικών ή την πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επίθεση business email compromise (BEC), όπου οι απατεώνες προσποιούνται ότι είναι κάποιο στέλεχος ή εργαζόμενος μιας εταιρείας προκειμένου να εξαπατήσουν συναδέλφους.
Ακόμη και μια περίοδος απουσίας, όπως μια άδεια ή ένα ταξίδι, μπορεί να αξιοποιηθεί από τους δράστες, καθώς γνωρίζουν ότι το θύμα ίσως δεν είναι άμεσα διαθέσιμο για να επιβεβαιώσει μια ύποπτη εντολή.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στην απώλεια προσωπικών δεδομένων, αλλά μπορούν να επηρεάσουν την επαγγελματική εικόνα, την αξιοπιστία και την καριέρα ενός εργαζομένου.
Πώς μπορούν οι χρήστες να προστατευθούν
Η πλήρης εξαφάνιση προσωπικών πληροφοριών από το διαδίκτυο είναι συχνά δύσκολη, καθώς ένα δεδομένο που έχει δημοσιευτεί μπορεί να έχει ήδη αντιγραφεί ή αναδημοσιευτεί σε πολλές διαφορετικές πλατφόρμες.
Ωστόσο, υπάρχουν μέτρα που μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την έκθεση.
Οι ειδικοί προτείνουν:
- Περιορισμό της πρόσβασης στα προφίλ κοινωνικών δικτύων, ώστε προσωπικές φωτογραφίες και πληροφορίες να μην είναι διαθέσιμες σε όλους.
- Προσοχή στις πληροφορίες που δημοσιεύονται, όπως ημερομηνίες γέννησης, σχολεία παιδιών, σχέδια διακοπών ή στοιχεία καθημερινότητας.
- Έλεγχο των φωτογραφιών πριν από τη δημοσίευση, καθώς μπορεί να αποκαλύπτουν τοποθεσίες, διευθύνσεις ή άλλα προσωπικά δεδομένα.
- Διαχωρισμό προσωπικής και επαγγελματικής παρουσίας στο διαδίκτυο, ώστε να μειώνονται οι πιθανότητες σύνδεσης διαφορετικών λογαριασμών.
- Χρήση ελέγχου ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA) μαζί με ισχυρούς και μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης.
- Αποφυγή αποδοχής αιτημάτων από άγνωστα άτομα και επαλήθευση της ταυτότητας κάποιου μέσω διαφορετικού και αξιόπιστου καναλιού επικοινωνίας.
Η νέα ψηφιακή πραγματικότητα απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή
Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει σημαντικά οφέλη σε πολλούς τομείς, όμως παράλληλα δημιουργεί νέες δυνατότητες για όσους επιδιώκουν να εξαπατήσουν χρήστες και επιχειρήσεις.
Η βασική αρχή προστασίας είναι η παραδοχή ότι κάθε πληροφορία που δημοσιεύεται στο διαδίκτυο μπορεί κάποια στιγμή να εντοπιστεί, να συνδυαστεί και να αναλυθεί από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
Η περιορισμένη δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων, ο τακτικός έλεγχος των ρυθμίσεων απορρήτου και η επιφυλακτικότητα απέναντι σε ύποπτα μηνύματα ή αιτήματα αποτελούν βασικές γραμμές άμυνας απέναντι στις νέες μορφές ψηφιακής απάτης.
Διαβάστε ακόμη
Ρεύμα: Σαββατοκύριακο… βαθιάς ανάσας στις τιμές λόγω ΑΠΕ
Νέες απάτες με δόλωμα καλύτερη ρύθμιση χρεών και μικρότερη δόση
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ