Οι μεγαλύτερες εταιρείες κοινωνικών δικτύων παγκοσμίως βρίσκονται φέτος αντιμέτωπες με μια σειρά από ιστορικές δίκες, που επιδιώκουν να τις καταστήσουν υπεύθυνες για βλάβες στην ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων που χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες τους. Μία από αυτές ξεκίνησε τη Δευτέρα, με αγορεύσεις στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κομητείας του Λος Άντζελες.
Στο εδώλιο βρίσκονται η Meta Platforms Inc., μητρική του Instagram, και η Google μέσω του YouTube, με την κατηγορία ότι οι πλατφόρμες τους εθίζουν σκόπιμα και βλάπτουν παιδιά. Οι TikTok και Snap Inc., που είχαν αρχικά συμπεριληφθεί στη μήνυση, προχώρησαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με άγνωστα ποσά.
«Εθισμός των παιδικών εγκεφάλων»
Ο δικηγόρος των εναγόντων, Μαρκ Λάνιερ, χαρακτήρισε την υπόθεση «απλή», υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για «εθισμό των παιδικών εγκεφάλων». Κατηγόρησε τη Meta και τη Google —«δύο από τις πλουσιότερες εταιρείες στην Ιστορία»— ότι σχεδίασαν σκόπιμα προϊόντα που προκαλούν εθισμό στους ανήλικους χρήστες.
Παρουσίασε εσωτερικά emails, έγγραφα και μελέτες των εταιρειών, δίνοντας έμφαση στο ερευνητικό πρόγραμμα της Meta «Project Myst», στο οποίο, όπως είπε, προέκυπτε ότι παιδιά με τραυματικές εμπειρίες ή έντονο στρες είναι πιο ευάλωτα στον εθισμό, ενώ ο γονικός έλεγχος είχε περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Παρουσίασε επίσης εσωτερικά έγγραφα της Google που παρομοίαζαν ορισμένα προϊόντα με καζίνο, καθώς και μηνύματα εργαζομένων της Meta που χαρακτήριζαν το Instagram «σαν ναρκωτικό».
Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκεται μια 20χρονη, γνωστή μόνο ως «KGM», της οποίας η υπόθεση θα λειτουργήσει ως δοκιμαστική («bellwether») για χιλιάδες παρόμοιες αγωγές. Η KGM άρχισε να χρησιμοποιεί το YouTube στα έξι της χρόνια και το Instagram στα εννέα, ενώ πριν ολοκληρώσει το δημοτικό είχε αναρτήσει 284 βίντεο στο YouTube, σύμφωνα με τον δικηγόρο της.
Η αγωγή υποστηρίζει ότι η πολύ πρώιμη και εντατική χρήση των πλατφορμών επιδείνωσε την κατάθλιψη και τις αυτοκτονικές σκέψεις της, λόγω σκόπιμων σχεδιαστικών επιλογών που στόχευαν στην αύξηση της εμπλοκής για λόγους κερδοφορίας.
Η απάντηση της Meta
Ο δικηγόρος της Meta, Πολ Σμιντ, αντέτεινε ότι το κρίσιμο ερώτημα είναι αν τα κοινωνικά δίκτυα αποτέλεσαν ουσιαστικό παράγοντα στα προβλήματα ψυχικής υγείας της KGM. Επικαλέστηκε ιατρικούς φακέλους που δείχνουν, όπως είπε, προϋπάρχοντα ζητήματα, όπως συναισθηματική κακοποίηση, bullying και οικογενειακές συγκρούσεις.
Παρουσίασε μαρτυρία επαγγελματία ψυχικής υγείας που ανέφερε ότι τα κοινωνικά δίκτυα «δεν ήταν ο κεντρικός άξονας» των προβλημάτων της. Τόνισε επίσης ότι, αν και πολλοί ειδικοί αναγνωρίζουν τον εθισμό στα social media, κανένας από τους θεραπευτές της KGM δεν τη διέγνωσε ή τη θεράπευσε γι’ αυτόν.
Χιλιάδες υποθέσεις στον ορίζοντα
Η δίκη του Λος Άντζελες είναι μόνο η αρχή. Παράλληλες υποθέσεις εξελίσσονται στο Νέο Μεξικό και αλλού, ενώ περισσότερες από 40 Πολιτείες των ΗΠΑ έχουν στραφεί νομικά κατά της Meta, κατηγορώντας την ότι συμβάλλει στην κρίση ψυχικής υγείας των νέων. Ανάλογες αγωγές αντιμετωπίζει και το TikTok.
Στελέχη, μεταξύ των οποίων και ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ, αναμένεται να καταθέσουν. Νομικοί κύκλοι συγκρίνουν την υπόθεση με τις μεγάλες δίκες κατά των καπνοβιομηχανιών τη δεκαετία του 1990.
Εκτός ΗΠΑ, πολλές χώρες υιοθετούν περιορισμούς. Η Γαλλία ενέκρινε νόμο που απαγορεύει τα κοινωνικά δίκτυα σε παιδιά κάτω των 15 ετών, ενώ η Αυστραλία έχει θέσει όριο τα 16 έτη.
Διαβάστε ακόμη
Τζούρος (Τράπεζα Πειραιώς): Επενδυτική ευκαιρία η Ελλάδα
Philips: Ποντάρει στη ζήτηση για να ξεπεράσει δασμούς και μεταβλητότητα
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα