Οι επιχειρήσεις που διαφημίζουν προϊόντα και υπηρεσίες στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στρέφονται ολοένα και περισσότερο στη χρήση influencers που έχουν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με νέα έρευνα. Η πρακτική αυτή ενισχύεται ταχύτατα, ωστόσο εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη διαφάνεια και την προστασία των καταναλωτών, καθώς σε πολλές περιπτώσεις το κοινό δεν ενημερώνεται ότι τα πρόσωπα που εμφανίζονται στις διαφημίσεις δεν είναι πραγματικοί άνθρωποι.
Έρευνα του Guardian αποκάλυψε ότι αρκετές εταιρείες αξιοποιούν περιεχόμενο που δημιουργείται από AI και το παρουσιάζουν ως αυθεντικές εμπειρίες χρηστών ή πελατών, ενώ ορισμένοι δημιουργοί που σχεδιάζουν αυτούς τους ψηφιακούς influencers υποχρεώνονται να υπογράφουν συμφωνίες εμπιστευτικότητας, ώστε να μην αποκαλύπτουν δημόσια τη συμμετοχή τους.
Κενό στη νομοθεσία μέχρι την εφαρμογή των νέων ευρωπαϊκών κανόνων
Σήμερα δεν υπάρχει ειδικό ρυθμιστικό πλαίσιο που να υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να γνωστοποιούν ότι ένα διαφημιστικό περιεχόμενο έχει δημιουργηθεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.
Η κατάσταση αλλάζει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου από τον Αύγουστο τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή οι διατάξεις του Νόμου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act). Οι νέοι κανόνες θα επιβάλλουν σαφή επισήμανση σε περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί ή τροποποιηθεί με AI, όπως εικόνες, βίντεο και ηχητικά αρχεία τύπου deepfake. Αντίθετα, η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν θα ισχύει στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η βρετανική καταναλωτική οργάνωση Which? υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να ενημερώνονται με σαφήνεια κάθε φορά που μια διαφήμιση χρησιμοποιεί AI influencers αντί πραγματικών προσώπων.
Παραδείγματα εταιρειών που χρησιμοποίησαν AI influencers
Μεταξύ των περιπτώσεων που εξετάστηκαν βρίσκεται η εφαρμογή φωτογραφιών Once, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να δημιουργούν εικόνες με αισθητική φωτογραφικής μηχανής μιας χρήσης για γάμους και άλλες εκδηλώσεις.
Σύμφωνα με αναλύσεις των εταιρειών κυβερνοασφάλειας Reality Defenders και Get Real Labs, που εξειδικεύονται στον εντοπισμό deepfake περιεχομένου, η Once φαίνεται να χρησιμοποίησε AI influencers στις διαφημιστικές της καμπάνιες.
Σε αρκετά βίντεο του Instagram εμφανίζεται μια νύφη να συγκινείται μιλώντας για την εφαρμογή και να δηλώνει ότι μοίρασε φωτογραφικές μηχανές στους καλεσμένους επειδή ήθελε έναν γάμο χωρίς κινητά τηλέφωνα. Η ανάρτηση προωθούσε ευθέως την εφαρμογή @oncefilmapp. Η εταιρεία δεν απάντησε στα ερωτήματα του Guardian σχετικά με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.
Αντίστοιχα, σε άλλο βίντεο εμφανίζεται μια γυναίκα, η οποία σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έχει δημιουργηθεί με AI, να προωθεί την εφαρμογή Maket, η οποία χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη για τον σχεδιασμό κατοικιών.
Η Maket παραδέχθηκε ότι αξιοποίησε AI influencers στο πλαίσιο δοκιμαστικών ενεργειών μικρής κλίμακας, προκειμένου να αξιολογήσει διαφορετικές στρατηγικές μάρκετινγκ πριν προχωρήσει σε μεγαλύτερες διαφημιστικές καμπάνιες. Όπως διευκρίνισε, η χρήση τους δεν αποτελεί βασικό στοιχείο της εμπορικής της στρατηγικής αλλά εργαλείο πειραματισμού για την καλύτερη κατανόηση της ανταπόκρισης του κοινού.
Η ανησυχία για την παραπλάνηση των καταναλωτών
Αντίστοιχο περιστατικό καταγράφηκε και με τη φίρμα ένδυσης Ashle, με έδρα το Ντουμπάι. Η εταιρεία δημοσίευσε φωτογραφία γυναίκας που φορούσε τα ρούχα της, όμως η εικόνα παρουσίαζε ένα επιπλέον δάχτυλο, χαρακτηριστικό λάθος που συχνά συνδέεται με εικόνες παραγόμενες από τεχνητή νοημοσύνη.
Μετά την επικοινωνία του Guardian, η εταιρεία απέσυρε τις συγκεκριμένες εικόνες από τους λογαριασμούς της στα κοινωνικά δίκτυα.
Εκπρόσωπος της Ashle υποστήριξε ότι όλα τα προϊόντα της είναι πραγματικά και κατασκευάζονται χειροποίητα κατόπιν παραγγελίας. Διευκρίνισε επίσης ότι η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε μόνο στα πρώτα στάδια παρουσίασης ορισμένων σχεδίων και ότι οι εικόνες αφαιρέθηκαν επειδή τα συγκεκριμένα προϊόντα δεν αποτελούν πλέον μέρος της συλλογής, όχι επειδή είχαν δημιουργηθεί με AI.
Οι καταναλωτές δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν το αληθινό από το ψεύτικο
Η συντάκτρια τεχνολογίας της Which?, Λίσα Μπάρμπερ, επισήμανε ότι πρόσφατη έρευνα της οργάνωσης έδειξε πως το 70% των συμμετεχόντων δεν κατάφερε να αναγνωρίσει σωστά όλα τα αυθεντικά και τα ψεύτικα βίντεο που του παρουσιάστηκαν.
Το εύρημα, όπως τόνισε, αποδεικνύει ότι οι καταναλωτές μπορούν εύκολα να παραπλανηθούν από περιεχόμενο που δημιουργείται με τεχνητή νοημοσύνη, γεγονός που αυξάνει και τον κίνδυνο διαδικτυακών απατών.
Η ίδια χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι οι χρήστες δυσκολεύονται πλέον να εμπιστευτούν όσα βλέπουν στο διαδίκτυο, ζητώντας από τις επιχειρήσεις να επιδεικνύουν πλήρη διαφάνεια όταν χρησιμοποιούν AI στις διαφημίσεις τους.
Οι κανόνες στη Βρετανία παραμένουν ασαφείς
Η Αρχή Προτύπων Διαφήμισης του Ηνωμένου Βασιλείου (ASA) διευκρίνισε ότι το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο δεν υποχρεώνει τις εταιρείες να επισημαίνουν ειδικά όταν το διαφημιστικό περιεχόμενο έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο, εκπρόσωπος της Αρχής υπογράμμισε ότι, ακόμη και χωρίς ειδική σήμανση, κάθε διαφήμιση οφείλει να συμμορφώνεται με τους γενικούς κανόνες της αγοράς, να μην παραπλανά το κοινό και να επιδεικνύει την απαιτούμενη κοινωνική υπευθυνότητα.
Διαβάστε ακόμη
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα