Στέλνοντας μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι σε φαινόμενα υπερβολικών ανατιμήσεων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης πάτησε το «κουμπί» για την επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αυτή τη φορά σε καύσιμα και σε βασικά προϊόντα σούπερ μάρκετ για τους επόμενους τρεις μήνες. Πρόκειται για μια παρέμβαση υψηλού συμβολισμού που έρχεται να βάλει φρένο στις στρεβλώσεις της αγοράς και να υπενθυμίσει ότι ο ανταγωνισμός δεν σημαίνει ασυδοσία.
Το πνεύμα της απόφασης
«Εμείς κάναμε κάτι που είναι τεχνικά σωστό», σημειώνει στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού. «Με αυτόν τον τρόπο δεν κυνηγάμε τις εξελίξεις και ταυτόχρονα διατηρούμε “όπλα” στη φαρέτρα μας.»
Η φράση αποτυπώνει τον διπλό στόχο της κυβέρνησης: αφενός να φρενάρει την αισχροκέρδεια, αφετέρου να διατηρήσει ευελιξία πολιτικής απέναντι σε μια συγκυρία που παραμένει ρευστή. Όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός, «δεν πρέπει η αναταραχή να οδηγήσει σε φαινόμενα κερδοσκοπίας», προσθέτοντας ότι το κράτος βρίσκεται σε διαρκή επαγρύπνηση για τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης.
Η απόφαση για το πλαφόν χαρακτηρίζεται από έτερη κυβερνητική πηγή ως προληπτική παρέμβαση, σχεδιασμένη ώστε να ανακόψει έγκαιρα πιθανές υπερβολές πριν αυτές οδηγήσουν σε νέο κύμα ακρίβειας. Το μέτρο ανακοινώθηκε δε, με φόντο και τις νεότερες προβλέψεις της Κομισιόν, που κάνουν λόγο για πληθωρισμό άνω του 3% στην Ε.Ε.. Σε τέτοιες συνθήκες, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να δείξει ότι διαθέτει εργαλεία για να σταθεροποιήσει την αγορά — χωρίς να εκτροχιάζεται η οικονομική δυναμική.
Το νέο πλαίσιο
Η σχετική Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου προβλέπει όρια στα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων καυσίμων έως τον Ιούνιο του 2026: Οι εταιρείες εμπορίας δεν θα μπορούν να επιβάλλουν περιθώριο άνω των 5 λεπτών ανά λίτρο. Τα πρατήρια λιανικής δεν θα υπερβαίνουν τα 12 λεπτά ανά λίτρο επί της τιμής προμήθειας. Για τις νησιωτικές περιοχές, θα μπορούν να καθορίζονται διαφοροποιημένα όρια λόγω αυξημένου κόστους μεταφοράς. Ανάλογοι περιορισμοί τίθενται και σε 61 βασικές κατηγορίες προϊόντων — τρόφιμα, γαλακτοκομικά, βρεφικά είδη, χαρτικά και ζωοτροφές. Τα προϊόντα αυτά δεν θα μπορούν να πωλούνται με μεγαλύτερο μικτό περιθώριο κέρδους από το αντίστοιχο του 2025. Οι παραβάτες κινδυνεύουν με πρόστιμα έως 5 εκατομμύρια ευρώ.
Την οικονομική λογική πίσω από την απόφαση εξήγησε ο επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρός. «Αυτό που προσπαθείς να κάνεις είναι, για ένα περιορισμένο χρονικό διάστημα, να εξασφαλίσεις ότι δεν θα υπάρξουν ανατιμήσεις που δεν δικαιολογούνται από το κόστος ή τις συνθήκες της αγοράς», ανέφερε. Ο ίδιος χαρακτήρισε τα μέτρα «γενικά εργαλεία προστασίας των καταναλωτών», επισημαίνοντας ότι «το πλαφόν δεν είναι ιδανικό εργαλείο — αλλά σε έναν μη ιδανικό κόσμο, η πολιτική οφείλει να κάνει το εφικτό».
Η φράση συνοψίζει μια ρεαλιστική προσέγγιση: παρεμβάσεις μετρημένες, αλλά στοχευμένες, σε περιόδους έντονων ανισορροπιών.
Η προτεραιότητα
Κυβερνητικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα επάρκειας εφοδιασμού, ιδιαίτερα στα ενεργειακά προϊόντα. Πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, ενώ επιταχύνονται τα έργα αποθήκευσης ενέργειας και ενισχύεται η συμβολή των υδροηλεκτρικών.
Η ενεργειακή θωράκιση θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση ώστε η αγορά να παραμείνει σταθερή όσο διαρκεί ο «κορσές» του πλαφόν. Το πλαφόν θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου, οπότε και θα αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά του. Με εισήγηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς, θα αποφασιστεί αν και πού θα συνεχίσει να εφαρμόζεται. Για την ώρα, το μήνυμα είναι σαφές: η κυβέρνηση παρεμβαίνει αποφασιστικά αλλά με μέτρο, επιχειρώντας να προλάβει τις στρεβλώσεις πριν αποκτήσουν μονιμότερο χαρακτήρα.
Διαβάστε ακόμη:
Εκθεση Βερολίνου: H νέα μεγάλη τάση του παγκόσμιου τουρισμού, η Ελλάδα και το Περού
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.