Σαφείς διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στην ενημέρωση της Τουρκίας για τις επικείμενες έρευνες και στην παροχή άδειας για την πραγματοποίησή τους έθεσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, με αφορμή τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector) και την προετοιμασία του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo για την επανέναρξη των βυθομετρικών εργασιών.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Mega, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα ήταν η μόνη χώρα που εξέδωσε τη σχετική NAVTEX, απορρίπτοντας οποιαδήποτε ερμηνεία σύμφωνα με την οποία η επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Άγκυρα θα μπορούσε να θεωρηθεί αναγνώριση δικαιώματος αδειοδότησης της Τουρκίας.
Όπως εξήγησε, η τουρκική πλευρά δεν επιδίωκε απλώς να ενημερωθεί για τις εργασίες, αλλά διεκδικούσε ρόλο στην έγκρισή τους, κάτι που, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν προβλέπεται από το διεθνές δίκαιο.
Η απάντηση για τη γαλλική ενημέρωση προς την Τουρκία
Αναφερόμενος στη σημασία του καλωδίου διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ευρώπης, ένα από τα σημαντικότερα έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με χρηματοδότηση άνω των 650 εκατ. ευρώ από την ΕΕ, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε τη στρατηγική του αξία για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ενοποίησης.
Σχετικά με τη στάση της Τουρκίας, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας προέβη σε μια σαφή διαφοροποίηση, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «η Τουρκία ζητούσε επανειλημμένα άδεια για να προχωρήσει το έργο, αυτό δεν συνέβη». Και συνέχισε: «Η μόνη χώρα που έδωσε άδεια με την έκδοση NAVTEX είναι η Ελλάδα. Οποιαδήποτε ενημέρωση αν έγινε από τη Γαλλία δεν συνιστά, ούτε μπορεί να θεωρηθεί άμεσα ή έμμεσα, αίτημα για άδεια».
Διατλαντική ενεργειακή σύνοδος στη Βαρσοβία
Ο κ. Παπασταύρου προανήγγειλε τη διεξαγωγή της διατλαντικής ενεργειακής συνόδου στη Βαρσοβία της Πολωνίας, P-TEC, την Τρίτη 17 και την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου. Στη σύσκεψη θα συμμετάσχουν οι Υπουργοί Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Corridor), παρουσία του Αμερικανού Υπουργού Ενέργειας, κ. Chris Wright, με τον οποίο ο κ. Παπασταύρου θα πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση. «Η παρουσία του Aμερικανού Υπουργού Ενέργειας επιβεβαιώνει το διακομματικό και διαχρονικό ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο και την επιτάχυνση της απεξάρτησης της Κεντρικής Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο, αναδεικνύοντας παράλληλα τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας».
Η ευρωπαϊκή διάσταση του έργου και η στάση της Κύπρου
Πέρα από τις γεωπολιτικές προεκτάσεις, ο υπουργός στάθηκε στη σημασία του Great Sea Interconnector για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια, συνδέοντας την υλοποίησή του με την ανάγκη δημιουργίας μιας ουσιαστικής ενεργειακής ένωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως σημείωσε, ένα από τα βασικά διδάγματα της φετινής ενεργειακής κρίσης είναι ότι η Ευρώπη χρειάζεται στενότερη συνεργασία και μεγαλύτερη διασύνδεση των ενεργειακών της υποδομών.
Στο πλαίσιο αυτό, υπενθύμισε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου περιλαμβάνεται στους οκτώ στρατηγικούς ενεργειακούς διαδρόμους που έχει αναδείξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό έργο από τεχνική άποψη, εκφράζοντας ωστόσο την εκτίμηση ότι έχουν πλέον ξεπεραστεί οι διαφορετικές προσεγγίσεις που είχαν καταγραφεί το προηγούμενο διάστημα στην κυπριακή πλευρά.
Κατά τον ίδιο, το γεγονός αυτό επιτρέπει πλέον την προώθηση των επόμενων σταδίων της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
O κ. Παπασταύρου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις του υψηλού ενεργειακού κόστους στη συνοχή των κρατών-μελών και την ευρωπαϊκή οικονομία, τονίζοντας ότι «το αυξημένο ενεργειακό κόστος απειλεί την κοινωνική και πολιτική νομιμοποίηση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Ό,τι κι αν κάνει κάθε χώρα μεμονωμένα, δεν αρκεί. Απαιτούνται άμεσες ευρωπαϊκές λύσεις και μηχανισμοί στήριξης, διότι διαφορετικά ο Ευρωπαίος πολίτης θα αισθανθεί ότι οι Βρυξέλλες δεν λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες του κάθε νοικοκυριού».
«Να προχωρήσει χωρίς εντάσεις και κρίσεις»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Σταύρος Παπασταύρου στην ανάγκη να συνεχιστούν οι εργασίες χωρίς να προκληθούν νέες εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο.
Επισήμανε επίσης ότι τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση ορθώς αντιμετωπίζουν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου ως έργο στρατηγικής ενεργειακής σημασίας.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η πρόοδος του GSI εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη διατήρηση του ενεργειακού χαρακτήρα του και την αποφυγή της μετατροπής του σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ κρατών.
«Όσο παραμένει στην ενεργειακή του διάσταση, σε αυτό που είναι, σε αυτό που πραγματικά είναι, τόσο νομίζω θα προχωρήσει. Αν το αφήσουμε να πάρει άλλο χαρακτήρα, να πάρει χαρακτήρα νίκης μιας χώρας έναντι άλλης, αυτό δεν βοηθάει», κατέληξε.
Για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή
Απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με την πρόταση για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), ο Υπουργός ξεκαθάρισε ότι «πρόκειται για μια πολεοδομική μεθοδολογία. Έχεις σε κάποιους δήμους ένα διατηρητέο, το οποίο δεν μπορεί να αξιοποιήσει όλο τον συντελεστή δόμησης λόγω του περιορισμού που έχει το διατηρητέο. Ή ένας Δήμος, στον τοπικό του σχεδιασμό, έχει αποφασίσει να κάνει ένα πάρκο ή μια παιδική χαρά ή έναν δρόμο – και δεν έχει τα χρήματα για να απαλλοτριώσει το οικόπεδο που χρειάζεται για να γίνει παιδική χαρά. Οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή λένε ότι, αντί να σας δώσω χρήματα -τώρα συμβαίνει αυτό και πολλούς κοινόχρηστους χώρους τους παίρνουν πίσω γιατί δεν μπορούν να πληρώσουν τα χρήματα- λένε, κύριε Τσίμα, πρέπει να πάρω το οικόπεδό σας, το οποίο θα μπορούσατε να χτίσετε, για να κάνω την παιδική χαρά. Δεν έχω να σας δώσω τα χρήματα, μπορώ όμως να σας δώσω το ισοδύναμο σε μια άλλη περιοχή του Δήμου, για να μπορέσω και εγώ να κάνω τον κοινόχρηστο χώρο. Αυτό είναι στο πλαίσιο του προγράμματος του Δοξιάδη, είναι ένα κομμάτι του Ταμείου Ανάκαμψης, και είναι η αντικειμενική αποτύπωση από τους μελετητές, σύμφωνα με τα κριτήρια του Συμβουλίου της Επικρατείας. Δεν θέλω να υπάρξει καμία ανησυχία. Είναι σε πολύ πρώιμο στάδιο, προφανώς γίνεται για τις τοπικές κοινωνίες. Αν οι τοπικές κοινωνίες στη δημόσια διαβούλευση δεν θέλουν να χρησιμοποιήσουν αυτό που λέει η μεθοδολογία, σου λένε προτιμώ ή να έχω τα χρήματα να κάνω την παιδική χαρά ή να μη δώσω στον Τσίμα συντελεστή σε άλλη περιοχή. Θα ακουστούν. Δεν είναι τίποτα δεσμευτικό και τίποτα που πρέπει να προξενεί αυτή τη στιγμή αναστάτωση».
Για τα data centers
Τέλος, αναφερόμενος στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ανάπτυξη των data centers, ο κ. Παπασταύρου σημείωσε ότι η Ελλάδα προνοεί και θεσπίζει εγκαίρως αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, τονίζοντας ότι «επειδή είδαμε τα προβλήματα άναρχης ανάπτυξης σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία και οι ΗΠΑ, ερχόμαστε προκαταβολικά να βάλουμε αυστηρούς περιβαλλοντικούς και ενεργειακούς όρους. Δεν πρόκειται να υπάρξει καμία έκπτωση στην προστασία του περιβάλλοντος και στην ευστάθεια του ενεργειακού μας συστήματος».